Tìm lại những anh hùng: 'Đồng đội hy sinh cho mình được sống, nên phải sống tốt'
Phải đến khi nhìn thấy tấm hình mặc quân phục thiếu tá phía trên khung kính giấy chứng nhận, chúng tôi mới tin người đàn ông đang chống gậy ở thôn nghèo của xã Trường Giang (Nông Cống, Thanh Hóa) là Anh hùng lực lượng vũ trang Nguyễn Nho Bông.
Tác giả của cách đánh tạt sườnAnh hùng lực lượng vũ trang Nguyễn Nho Bông sinh năm 1945, nhập ngũ tháng 9.1969, khi được tuyên dương là trung úy, Đại đội trưởng công binh thuộc Tiểu đoàn 15, Sư đoàn 3, Quân khu 1.Trong đợt chiến đấu chống quân xâm lược ở biên giới phía Bắc, Nguyễn Nho Bông chỉ huy đơn vị diệt nhiều sinh lực địch với sự linh hoạt, đánh nhanh, đánh mạnh, chiếm lại nhiều điểm cao và kiên quyết chốt giữ trận địa. Ngày 20.12.1979, Nguyễn Nho Bông được phong tặng danh hiệu anh hùng.
Anh hùng Nguyễn Nho Bông, tháng 12.1994MTHNgược dòng hồi ức, anh hùng Nguyễn Nho Bông kể: Nhập ngũ tháng 9.1968, ông vào chiến đấu ở địa bàn Quảng Nam - Quảng Ngãi, tháng 6.1976 cơ động lên Đồng Đăng (Lạng Sơn) bảo vệ biên giới. Buổi sáng 17.2.1979 khi phía Trung Quốc bắn pháo sang đất ta, ông còn thắc mắc: "Sao năm nay sấm dậy sớm thế?". Chỉ đến khi những người lính trên tuyến 1 chạy về báo, ông mới biết chiến tranh.Tìm lại những anh hùng: Khi người lính trở về khoác áo nông dân"Chúng tôi chậm được thông báo vì đường dây hữu tuyến đã bị thám báo địch cắt từ đêm hôm trước, vô tuyến thì không có. Lúc ấy 1/3 quân số của sư đoàn rút về Hà Bắc làm kinh tế, số ở lại cũng mỗi người chỉ có 1 khẩu AK, 3 băng đạn, 3 quả lựu đạn nên khi bị bao vây, chúng tôi toàn lấy vũ khí của địch đánh địch", ông Bông kể tiếp.Các cựu binh Sư đoàn 3 kể lại: Rạng sáng 17.2.1979, quân Trung Quốc ào ạt tấn công sang thị trấn Đồng Đăng. Đại tá Nguyễn Duy Thương, Sư đoàn trưởng Sư đoàn 3 lệnh cho chỉ huy Trung đoàn 12 lên ngay cao điểm 438 (tây Đồng Đăng) để trực tiếp chỉ huy chiến đấu.AdvertisementsX
Anh hùng Nguyễn Nho Bông, đầu tháng 2.2024MTHXe chở trung đoàn trưởng Nguyễn Xuân Khánh kịp thời có mặt. Xe chở Chính ủy Đồng Sỹ Tài, thiếu tá Lục (cán bộ Cục Tuyên huấn tăng cường) và đại úy Huề đi đến ngã ba Khôn Làng thì pháo binh địch bắn trúng. Xe hỏng, lái xe Lê Văn Bàng (quê Thanh Hóa) bị thương, mọi người phải chạy bộ lên sở chỉ huy.Trên đường đi, thiếu tá Lục trúng đạn hy sinh, đại úy Huề bị thương, Chính ủy Đồng Sỹ Tài cùng quân y sĩ Tấn, chiến sĩ công vụ Điệp và một chiến sĩ liên lạc, sau gần một giờ mới tiếp cận được cao điểm 438.Do có điệp báo, địch biết Sở chỉ huy Trung đoàn 12 đóng ở điểm cao 438 nên tập trung bao vây, tấn công. Sau hơn 1 ngày chống trả, rạng sáng 18.2 Sở chỉ huy Trung đoàn 12 phải rút về hang đá xã Bình Trung.Quyết tâm lấy lại điểm cao 438, Sư đoàn 3 đành phải đưa Đại đội 1 công binh vào trận. Rạng sáng 20.2, đại đội công binh do trung úy Nguyễn Nho Bông chỉ huy đã táo bạo thọc thẳng lên trận địa địch, mở đầu cho những đợt phản kích mới.Địch tăng cường lực lượng dự bị, chiếm được các điểm cao 500, 607, 300, đồi Lê Đình Chinh, ngã ba Đồng Uất… Trung úy Nguyễn Nho Bông lại nhận lệnh dẫn Đại đội 1 công binh đi tái chiếm cao điểm.
PV Báo Thanh Niên và cán bộ Tỉnh đoàn Thanh Hóa tặng quà anh hùng Nguyễn Nho BôngMTHRạng sáng 1.3, phân đội gồm 20 chiến sĩ do đại đội trưởng Nguyễn Nho Bông chỉ huy, bằng trận tập kích chớp nhoáng đã đánh thiệt hại nặng một đại đội địch, khôi phục lại điểm cao 500 bị chúng chiếm từ mấy hôm trước.Được lệnh chốt giữ điểm cao 500, trung úy Nguyễn Nho Bông đã chỉ huy đại đội đánh bật các cuộc tấn công của hàng tiểu đoàn địch. Sáng 4.3, trung úy Bông dẫn theo 2 chiến sĩ tổ chức mũi đánh tạt sườn đội hình tiến công của địch, khiến chúng phải bỏ dở đợt tấn công."Đánh tạt sườn" là chiến thuật mà hầu như trận nào trung úy Nguyễn Nho Bông cũng thực hiện, có khi chỉ một tổ, thậm chí chỉ một người và bao giờ cũng đạt được kết quả tốt."Trong những ngày quần lộn giữa đội hình địch, ý chí và hành động chiến đấu của Nguyễn Nho Bông là một biểu hiện hết sức sống động về khả năng tiến công mưu trí, quyết liệt", một cựu binh nói vậy.Kết thúc gần 1 tháng tái chiếm và giữ chốt, đại đội trung úy Nguyễn Nho Bông có 75 người nhưng chỉ hy sinh 14. "Thương vong ít là vì lính chúng tôi toàn người Bình Định đã qua chiến đấu miền Nam nên có kinh nghiệm trận mạc và rất lì đòn. Với anh em hy sinh, tôi xếp thi hài vào hầm chữ A, gắn tên tuổi cẩn thận để sau này tiện cho công tác thương binh liệt sĩ", anh hùng Nguyễn Nho Bông nhớ lại.Tìm lại những anh hùng: Hành trình đưa cha về quê hương"Trận đánh kinh tế"Năm 1990, thiếu tá Nguyễn Nho Bông, Phó tham mưu trưởng trung đoàn, xin về nghỉ hưu tại xã Trường Giang (Nông Cống, Thanh Hóa) cho dù cấp trên giữ lại: "Vất vả quá thì cho lên sư đoàn phụ trách nhà truyền thống". Ông bảo: "Tôi không đành lòng nhìn vợ nuôi 3 đứa con nhỏ, bố mẹ già trong căn nhà tre dột nát, thiếu thốn mỗi bữa ăn".Số tiền 200 đồng mang về, việc đầu tiên là ông mua mấy bao gạo chống đói cho cả gia đình, họ hàng làng xóm xung quanh."Trận đánh kinh tế" đầu đời của ông là nuôi lợn ngay tại vườn nhà. Hơn 1 năm cắm cúi với cám bã, ông nhất quyết: "Phải làm gì khác người, cho dân làng cùng nhanh làm giàu". Ông vay mượn hơn 10 triệu đồng, ra Hà Nội la cà các làng nghề tìm hiểu và rinh hẳn 1 chiếc máy làm miến gạo chạy dầu về làm ăn.Sản phẩm của ông ngay lập tức đáp ứng cả vùng bởi giá rẻ, chất lượng tốt và ông trở thành "điển hình làm kinh tế" trong huyện. Từ mô hình của ông, nhiều người học theo, dần làm lên thương hiệu miến gạo Trường Giang, cùng với nón lá như bây giờ.
Nghe người anh hùng kể chuyệnMTHCuối năm 1996, ông bị tai nạn giao thông rất nặng, phải vào điều trị tại Bệnh viện Quân khu 4 cả năm trời. Hồi ấy ai cũng tưởng ông không qua khỏi, thế nhưng một lần nữa ông không đầu hàng, gượng thoát khỏi tình trạng bị liệt, nhúc nhắc tập ngồi, tập đi và sau vài năm trời, lại trở về quê nhà với gia tài gần như tay trắng, do phải bán đồ trong nhà đi mua thêm thuốc thang đặc trị, chăm sóc.Buổi chiều đầu năm ở vùng chiêm trũng Nông Cống, Thanh Hóa, gió bấc lùa vào căn nhà trống, rét lìm lịm. Anh hùng lực lượng vũ trang Nguyễn Nho Bông chập chững lần tường đưa tôi ra phía sau, chỉ căn nhà cũ xiêu vẹo kể: Lính cũ của tôi ở đơn vị chẳng còn ai, anh em chỉ huy Sư đoàn 3 (Quân khu 1) mới lên, đọc truyền thống ngày xưa, tìm về thăm, thấy con nhỏ, bệnh tật, nhà cửa quá lụp xụp khó khăn nên làm văn bản đề nghị tỉnh Thanh Hóa hỗ trợ việc xây nhà mới, cùng với số tiền 100 triệu đồng do cán bộ, chiến sĩ sư đoàn đóng góp. UBND tỉnh đồng ý chi 110 triệu; một ngân hàng tặng 50 triệu đồng. Thêm một số khoản giúp đỡ của nhóm hội đồng hương, cá nhân trong và ngoài tỉnh. Tháng 7.2015, ngôi nhà khánh thành. Tính ra giờ vẫn nợ tiền xây nhà cả trăm triệu…Tôi chụp hình anh hùng Nguyễn Nho Bông mặc quân phục, ông cười gượng: "Nhà tui có bộ bàn ghế là đáng giá nhất, cũng do các chú ở Sư đoàn 3 mang về tặng hôm tân gia 27.7.2015"."Vất vả bao nhiêu tôi cũng không kêu vì đồng đội hy sinh cho mình được sống, nên phải sống tốt. Tuổi cao sức yếu cũng sắp theo anh em rồi, chỉ mong thế hệ trẻ biết về những người tuổi 18 - 20 đã nằm xuống cho yên ấm hòa bình hôm nay", ông nói với tôi vậy, khi lần tay mở sớm tờ lịch của ngày 17.2.2024 trong buổi chiều rét buốt. 45 năm trước, biên giới cũng rét như bây giờ.
Anh hùng Nguyễn Nho Bông, tháng 12.1994MTHNgược dòng hồi ức, anh hùng Nguyễn Nho Bông kể: Nhập ngũ tháng 9.1968, ông vào chiến đấu ở địa bàn Quảng Nam - Quảng Ngãi, tháng 6.1976 cơ động lên Đồng Đăng (Lạng Sơn) bảo vệ biên giới. Buổi sáng 17.2.1979 khi phía Trung Quốc bắn pháo sang đất ta, ông còn thắc mắc: "Sao năm nay sấm dậy sớm thế?". Chỉ đến khi những người lính trên tuyến 1 chạy về báo, ông mới biết chiến tranh.Tìm lại những anh hùng: Khi người lính trở về khoác áo nông dân"Chúng tôi chậm được thông báo vì đường dây hữu tuyến đã bị thám báo địch cắt từ đêm hôm trước, vô tuyến thì không có. Lúc ấy 1/3 quân số của sư đoàn rút về Hà Bắc làm kinh tế, số ở lại cũng mỗi người chỉ có 1 khẩu AK, 3 băng đạn, 3 quả lựu đạn nên khi bị bao vây, chúng tôi toàn lấy vũ khí của địch đánh địch", ông Bông kể tiếp.Các cựu binh Sư đoàn 3 kể lại: Rạng sáng 17.2.1979, quân Trung Quốc ào ạt tấn công sang thị trấn Đồng Đăng. Đại tá Nguyễn Duy Thương, Sư đoàn trưởng Sư đoàn 3 lệnh cho chỉ huy Trung đoàn 12 lên ngay cao điểm 438 (tây Đồng Đăng) để trực tiếp chỉ huy chiến đấu.AdvertisementsXAnh hùng Nguyễn Nho Bông, đầu tháng 2.2024MTHXe chở trung đoàn trưởng Nguyễn Xuân Khánh kịp thời có mặt. Xe chở Chính ủy Đồng Sỹ Tài, thiếu tá Lục (cán bộ Cục Tuyên huấn tăng cường) và đại úy Huề đi đến ngã ba Khôn Làng thì pháo binh địch bắn trúng. Xe hỏng, lái xe Lê Văn Bàng (quê Thanh Hóa) bị thương, mọi người phải chạy bộ lên sở chỉ huy.Trên đường đi, thiếu tá Lục trúng đạn hy sinh, đại úy Huề bị thương, Chính ủy Đồng Sỹ Tài cùng quân y sĩ Tấn, chiến sĩ công vụ Điệp và một chiến sĩ liên lạc, sau gần một giờ mới tiếp cận được cao điểm 438.Do có điệp báo, địch biết Sở chỉ huy Trung đoàn 12 đóng ở điểm cao 438 nên tập trung bao vây, tấn công. Sau hơn 1 ngày chống trả, rạng sáng 18.2 Sở chỉ huy Trung đoàn 12 phải rút về hang đá xã Bình Trung.Quyết tâm lấy lại điểm cao 438, Sư đoàn 3 đành phải đưa Đại đội 1 công binh vào trận. Rạng sáng 20.2, đại đội công binh do trung úy Nguyễn Nho Bông chỉ huy đã táo bạo thọc thẳng lên trận địa địch, mở đầu cho những đợt phản kích mới.Địch tăng cường lực lượng dự bị, chiếm được các điểm cao 500, 607, 300, đồi Lê Đình Chinh, ngã ba Đồng Uất… Trung úy Nguyễn Nho Bông lại nhận lệnh dẫn Đại đội 1 công binh đi tái chiếm cao điểm.PV Báo Thanh Niên và cán bộ Tỉnh đoàn Thanh Hóa tặng quà anh hùng Nguyễn Nho BôngMTHRạng sáng 1.3, phân đội gồm 20 chiến sĩ do đại đội trưởng Nguyễn Nho Bông chỉ huy, bằng trận tập kích chớp nhoáng đã đánh thiệt hại nặng một đại đội địch, khôi phục lại điểm cao 500 bị chúng chiếm từ mấy hôm trước.Được lệnh chốt giữ điểm cao 500, trung úy Nguyễn Nho Bông đã chỉ huy đại đội đánh bật các cuộc tấn công của hàng tiểu đoàn địch. Sáng 4.3, trung úy Bông dẫn theo 2 chiến sĩ tổ chức mũi đánh tạt sườn đội hình tiến công của địch, khiến chúng phải bỏ dở đợt tấn công."Đánh tạt sườn" là chiến thuật mà hầu như trận nào trung úy Nguyễn Nho Bông cũng thực hiện, có khi chỉ một tổ, thậm chí chỉ một người và bao giờ cũng đạt được kết quả tốt."Trong những ngày quần lộn giữa đội hình địch, ý chí và hành động chiến đấu của Nguyễn Nho Bông là một biểu hiện hết sức sống động về khả năng tiến công mưu trí, quyết liệt", một cựu binh nói vậy.Kết thúc gần 1 tháng tái chiếm và giữ chốt, đại đội trung úy Nguyễn Nho Bông có 75 người nhưng chỉ hy sinh 14. "Thương vong ít là vì lính chúng tôi toàn người Bình Định đã qua chiến đấu miền Nam nên có kinh nghiệm trận mạc và rất lì đòn. Với anh em hy sinh, tôi xếp thi hài vào hầm chữ A, gắn tên tuổi cẩn thận để sau này tiện cho công tác thương binh liệt sĩ", anh hùng Nguyễn Nho Bông nhớ lại.Tìm lại những anh hùng: Hành trình đưa cha về quê hương"Trận đánh kinh tế"Năm 1990, thiếu tá Nguyễn Nho Bông, Phó tham mưu trưởng trung đoàn, xin về nghỉ hưu tại xã Trường Giang (Nông Cống, Thanh Hóa) cho dù cấp trên giữ lại: "Vất vả quá thì cho lên sư đoàn phụ trách nhà truyền thống". Ông bảo: "Tôi không đành lòng nhìn vợ nuôi 3 đứa con nhỏ, bố mẹ già trong căn nhà tre dột nát, thiếu thốn mỗi bữa ăn".Số tiền 200 đồng mang về, việc đầu tiên là ông mua mấy bao gạo chống đói cho cả gia đình, họ hàng làng xóm xung quanh."Trận đánh kinh tế" đầu đời của ông là nuôi lợn ngay tại vườn nhà. Hơn 1 năm cắm cúi với cám bã, ông nhất quyết: "Phải làm gì khác người, cho dân làng cùng nhanh làm giàu". Ông vay mượn hơn 10 triệu đồng, ra Hà Nội la cà các làng nghề tìm hiểu và rinh hẳn 1 chiếc máy làm miến gạo chạy dầu về làm ăn.Sản phẩm của ông ngay lập tức đáp ứng cả vùng bởi giá rẻ, chất lượng tốt và ông trở thành "điển hình làm kinh tế" trong huyện. Từ mô hình của ông, nhiều người học theo, dần làm lên thương hiệu miến gạo Trường Giang, cùng với nón lá như bây giờ.Nghe người anh hùng kể chuyệnMTHCuối năm 1996, ông bị tai nạn giao thông rất nặng, phải vào điều trị tại Bệnh viện Quân khu 4 cả năm trời. Hồi ấy ai cũng tưởng ông không qua khỏi, thế nhưng một lần nữa ông không đầu hàng, gượng thoát khỏi tình trạng bị liệt, nhúc nhắc tập ngồi, tập đi và sau vài năm trời, lại trở về quê nhà với gia tài gần như tay trắng, do phải bán đồ trong nhà đi mua thêm thuốc thang đặc trị, chăm sóc.Buổi chiều đầu năm ở vùng chiêm trũng Nông Cống, Thanh Hóa, gió bấc lùa vào căn nhà trống, rét lìm lịm. Anh hùng lực lượng vũ trang Nguyễn Nho Bông chập chững lần tường đưa tôi ra phía sau, chỉ căn nhà cũ xiêu vẹo kể: Lính cũ của tôi ở đơn vị chẳng còn ai, anh em chỉ huy Sư đoàn 3 (Quân khu 1) mới lên, đọc truyền thống ngày xưa, tìm về thăm, thấy con nhỏ, bệnh tật, nhà cửa quá lụp xụp khó khăn nên làm văn bản đề nghị tỉnh Thanh Hóa hỗ trợ việc xây nhà mới, cùng với số tiền 100 triệu đồng do cán bộ, chiến sĩ sư đoàn đóng góp. UBND tỉnh đồng ý chi 110 triệu; một ngân hàng tặng 50 triệu đồng. Thêm một số khoản giúp đỡ của nhóm hội đồng hương, cá nhân trong và ngoài tỉnh. Tháng 7.2015, ngôi nhà khánh thành. Tính ra giờ vẫn nợ tiền xây nhà cả trăm triệu…Tôi chụp hình anh hùng Nguyễn Nho Bông mặc quân phục, ông cười gượng: "Nhà tui có bộ bàn ghế là đáng giá nhất, cũng do các chú ở Sư đoàn 3 mang về tặng hôm tân gia 27.7.2015"."Vất vả bao nhiêu tôi cũng không kêu vì đồng đội hy sinh cho mình được sống, nên phải sống tốt. Tuổi cao sức yếu cũng sắp theo anh em rồi, chỉ mong thế hệ trẻ biết về những người tuổi 18 - 20 đã nằm xuống cho yên ấm hòa bình hôm nay", ông nói với tôi vậy, khi lần tay mở sớm tờ lịch của ngày 17.2.2024 trong buổi chiều rét buốt. 45 năm trước, biên giới cũng rét như bây giờ.
