Tìm lại những anh hùng: Người hùng dân tộc Tày ở Cam Cọn
Ngày đầu năm 2024, tìm đường vào xã Cam Cọn (H.Bảo Yên, Lào Cai) gặp anh hùng Hoàng Minh Phương, đã thấy những ngôi nhà xây to đẹp mọc lên ở khu tái định cư, nhường đất cho việc xây dựng sân bay Sa Pa.
"Ai mà nhớ nơi này cách đây 45 năm trước là rừng rậm hoang vu và cũng 45 năm trước, chúng tôi đã từng chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc", anh hùng Hoàng Minh Phương bảo vậy.
Là người dân tộc Tày ở xã Cam Cọn (Bảo Yên, Lào Cai), năm 1976 ông Phương nhập ngũ khi mới 20 tuổi vào Bộ đội địa phương tỉnh Hoàng Liên Sơn (nay tách thành 2 tỉnh Lào Cai và Yên Bái).
Tháng 1.1978, tỉnh Lai Châu thành lập Trung đoàn bộ binh 741. Do thiếu quân nên Bộ Quốc phòng điều động 2 tiểu đoàn của Hoàng Liên Sơn lên tăng cường và ông Phương thuộc quân số Đại đội 5, Tiểu đoàn 64 của Trung đoàn 741 (lúc này thuộc Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Lai Châu), đóng quân ở xã Pa Nậm Cúm (H.Phong Thổ, Lai Châu).
"Chúng tôi ở chốt tiền tiêu cửa khẩu, nhìn bằng mắt thường thấy rõ mọi hoạt động bên kia, thấy họ tập trung xe pháo, binh lính và suốt ngày đêm chĩa loa sang nói xấu ta, đến điếc cả tai. Đêm 16.2 tự nhiên im phăng phắc, chính trị viên tiểu đoàn Tài Văn Khấn lên tận nơi nhắc nhở: Không đêm nay thì sáng mai sẽ xảy ra chiến sự, mọi người phải cảnh giác", ông Phương nhớ lại.
4 giờ sáng 17.2.1979, pháo Trung Quốc bắn như mưa vào chốt. Sau đó là bộ binh tràn qua. Tuy chưa bao giờ nghe tiếng pháo, nhưng là người nhiều tuổi nhất và với vai trò tiểu đội phó, ông Phương động viên mọi người: "Chết vì pháo là rất ngớ ngẩn. Ít nhất phải đổi 1 mạng lấy 10". Lời động viên đã xốc cả chốt kiên cường chiến đấu, bẻ gãy 3 đợt tấn công của địch.
6 giờ sáng, lạ vì tình hình yên ắng, ông Phương tập trung quan sát, thấy xung quanh tự dưng có nhiều... gốc chuối. Bắn một loạt AK vào "gốc chuối" gần nhất, thấy la hét và lăn lốc xuống dưới.
Suốt ngày 18.2 ấy, chốt tiền tiêu bị pháo binh địch bắn phá nhưng vẫn kiên cường đánh trả gần 10 đợt tấn công của địch. Gần trưa, ông Phương bị ĐKZ bắn vào vị trí, ngất lịm trong đống đất. Khi tỉnh dậy, thấy tiểu đội trưởng Hoàng Văn Hóa nằm gục ngay cạnh, đầu vỡ toác nhưng ngón tay vẫn để trong vòng cò khẩu RPD. Tiểu đội hy sinh 6 người. Ông Phương động viên: "Ban ngày, rút là chết. Cố cầm cự đến tối", và lệnh để sẵn lựu đạn trong túi áo, nếu hết đạn mà bị bắt thì giật nổ.
