TÌM TRONG CÕI NHỚ (2)

Nhà thơ Huy Cận có lần cũng làm tôi thật xúc động khi anh và nhà báo Phương Chi ghé thăm tôi vào một buổi chiều mưa tháng 5, năm 1996. Thơ Huy Cận tôi đã đọc từ lâu nhưng có lẽ qua lần gặp gỡ đầu tiên và cũng là lần cuối cùng ấy, tôi đã có cơ hội đàm đạo thật thú vị với anh về chuyện thơ, chuyện đời. Huy Cận là một người rất uyên bác nhưng thật bình dị, dễ mến. Đêm đó mưa suốt. Trong không gian ấm cúng của căn gác nhỏ, tôi đờn cho Huy Cận nghe và anh đã cảm xúc, viết tặng tôi bài thơ:

Kìm tranh mấy tiếng dạo qua,

Khi than thở, lúc vui hòa lứa đôi,

Tiếng kim, tiếng mộc, tiếng người

Ngón đàn Vĩnh Bảo, tiếng đời thiết tha.

Hôm ấy, đáp lại tâm tình của Huy Cận, tôi họa thơ anh:

Dây văn, dây võ dạo qua,

Sắt cầm dìu dặt, dung hòa đủ đôi,

Non sông hun đúc con người,

Cung đàn tô thắm cho đời thiết tha.

Lúc hào hứng họa thơ Huy Cận, tôi nghĩ cuộc đời nhạc sĩ đem cung đàn tô thắm cho đời thiết tha, chính là vì nghệ sĩ chỉ biết cống hiến cho đời tất cả nghệ thuật qua tiếng tơ lòng mê mãi, đắm say và thiết tha của mình. Tôi hỏi Huy Cận: “Anh là nhà thơ, chắc cũng có những suy nghĩ tương tự như vậy, phải không?" Anh cười.

Ngoài âm nhạc, thơ ca cũng là nguồn cảm hứng sáng tác, bộc bạch niềm vui, nỗi buồn của tôi. Nhớ mấy năm tuổi đời chưa cao lắm, sức còn khỏe, còn đi lại được, chúng tôi có một nhóm bạn thường làm thơ xướng họa với nhau. Làm sao quên được những người bạn văn chương trong nhóm Nắng Chiều: Phương Hà, Vân Trang, Chiêu Anh, Vĩnh Lạc, Trang Khánh Thành, Nguyễn Duy Thu Hương... Cách đây hơn 20 năm, nhóm chúng tôi đã có những cuộc gặp gỡ, những chuyến đi du lịch vui vẻ cùng nhau; thỉnh thoảng còn hẹn nhau “thù tạc” ở quán Bò Cạp Tím. Vậy mà, giờ đây, người ở lại không còn mấy...

Bạn bè trong báo giới ngày trước, tôi cũng quen một số người mặc dù tôi ít tiếp xúc dân trong làng báo, làng văn so với các nhạc sĩ, nghệ sĩ sân khẩu. Nhưng những người bạn như nhà thơ - soạn giả - ký giả kịch trường Hà Huy Hà - Kiên Giang, ký giả Trần Tấn Quốc, Huỳnh Thành Vị, nhà văn Sơn Nam... là những người bạn cũng có nhiều kỷ niệm với tôi. Tôi nhớ mới năm ngoái, anh Nam Bình từ Mỹ về thăm tôi, đã hỏi Hà Huy Hà - Kiên Giang giờ ở đâu. Anh muốn gặp thăm Kiên Giang và bàn việc làm một đĩa nghệ sĩ ngâm thơ riêng cho Kiên Giang. Không biết cuộc gặp gỡ của hai anh như thế nào nhưng tôi thật chạnh lòng khi sáng nay, ngày 31 tháng 10 năm 2014, nghe tin tác giả bài thơ Hoa trắng thôi cài trên áo tím và cũng là đồng soạn giả với Quy Sắc vở tuồng cải lương Người vợ không bao giờ cưới, đã ra đi! Tôi nhớ hồi đó, nhờ đóng vai sơn nữ Phà ca trong tuồng cải lương này, nghệ sĩ trẻ Thanh Nga lúc bấy giờ đã đoạt được giải Thanh Tâm (do ký giả Trần Tấn Quốc sáng lập). Những người bạn văn nghệ, ký giả, soạn giả một thời của tôi ngày nào, giờ đã lần lượt đi vào cõi vĩnh hằng...

Còn tình bạn nào nữa không? Soi rọi lại tâm tình của mình, tôi biết trong lòng mình vẫn còn chất chứa biết bao tình cảm, tình đời. Thinh thoảng, tôi cũng nhớ về một tình bạn hay đúng hơn là tình nghệ sĩ với một số bạn bè nhạc sĩ, họa sĩ đã định cư ở nước ngoài. Nghe bạn bè từ phương xa kể chuyện hoặc đọc thư từ, đọc báo chí, tôi đã hình dung đến những thế giới nghệ thuật riêng của các nghệ sĩ này. Có một số người tiếp tục khẳng định được tài năng của mình. Biết được sự thành công của những người bạn cũ, dù họ đang ở chân trời nào, đối với tôi cũng là điều đáng vui mừng. Bất chợt ký ức ngày xưa vụt hiện về, tôi nhẩm đọc cho chính mình nghe những câu thơ từng cảm tác, tìm gặp trong tập Hoa không mùa của nhóm Nắng Chiều ngày cũ:

Tôi đi lặng lẽ dưới mưa

Phố buồn mất lối, người xưa đâu rồi...

(Lúc sinh tiền, anh Michel Nguyễn Phụng sống ở Reims, một thành phố nằm về phía Đông và cũng là vùng sản xuất champagne lớn nhất nước Pháp. Tôi có làm mấy bài thơ gởi anh, trong số đó có bài Tình buồn.)

Tình buồn

Chiều này tiễn em ra đi

Lòng tôi khắc khoải phút chia ly

Mùa đông gió lạnh, cô đơn lạ!

Em đã ra đi, tôi còn gì?

Canh cánh bên lòng mối tình si

Đêm dài ấp ủ lệ thắm mi

Làm sao quên được người tri kỷ

Rượu đắng bao giờ mới cạn ly!

Ra vào ngơ ngẩn suốt canh thâu

Giọt thương, giọt nhớ, giọt sầu vấn vương

Đêm đêm trong giấc mộng trường

Nửa khuya chợt tỉnh xót thương thẫn thờ...

Canh tàn đếm ánh sao rơi

Nhớ người, nhớ cảnh, nhớ lời thề xưa

Tôi đi lặng lẽ dưới mưa

Phố buồn mất lối, người xưa đâu rồi!

Nhớ thương tràn ngập lòng tôi

Nhớ em, nhớ mãi nên đời cô đơn.

Lúc buồn, người ta dễ xúc cảm, dễ làm thơ. Tôi làm thơ cũng là một cách giải toả bớt nỗi buồn và gởi cho bạn bè xem để được chia sẻ. Điều làm tôi bất ngờ và rất vui, sau khi thơ gởi cho anh Michel Nguyễn Phụng đọc, anh hồi đáp

và dịch bài thơ của tôi sang tiếng Pháp, thấm đượm ý tình, cảm động.