Tình bạn qua thư từ chiến trường và giảng đường
Tình bạn qua thư từ chiến trường và giảng đường
Hơn 40 năm đã qua, nỗi đau mất người bạn thân vẫn luôn day dứt trong lòng ông Nguyễn Bá Thành, nguyên chiến sĩ ra-đa thuộc Trung đoàn Tên lửa 277, Quân chủng Phòng không-Không quân...
QĐND - Hơn 40 năm đã qua, nỗi đau mất người bạn thân vẫn luôn day dứt trong lòng ông Nguyễn Bá Thành, nguyên chiến sĩ ra-đa thuộc Trung đoàn Tên lửa 277, Quân chủng Phòng không-Không quân. Trong căn nhà nhỏ ở số 55, ngõ 211, phường Khương Trung, quận Thanh Xuân (Hà Nội), chúng tôi được nghe ông trải lòng về tình bạn tri kỷ của ông và liệt sĩ Phan Hữu Hiền. Tất cả như vẫn vẹn nguyên qua những lá thư họ gửi cho nhau...
Ông Nguyễn Bá Thành bên những trang thư kỷ vật của liệt sĩ Phan Hữu Hiền.Cùng sinh ra và lớn lên ở miền quê nghèo thuộc xã Hương Bình, huyện Hương Khê (Hà Tĩnh), từ nhỏ Nguyễn Bá Thành và Phan Hữu Hiền sớm trở thành đôi bạn thân. Họ cùng nhau chăn trâu cắt cỏ, đi rừng đặt bẫy và tham gia phong trào thiếu nhi, phụ trách công tác đội. Cha của Phan Hữu Hiền mất sớm, gánh nặng gia đình dồn lên vai người mẹ tần tảo nuôi hai người con trai và một người con gái tật nguyền. Năm 1969, Nguyễn Bá Thành bước chân vào giảng đường Trường Đại học Tổng hợp, còn Phan Hữu Hiền khi ấy đang học tại Trường Trung cấp Sư phạm Hương Sơn. Ngày 22-8-1970, Hiền khoác ba lô lên đường nhập ngũ. Anh được bổ sung về Tiểu đoàn bộ, Tiểu đoàn 2, Trung đoàn 84, Sư đoàn 325 và trở thành người lính thông tin pháo binh, nắm vai trò “tai mắt” cho pháo binh để chỉ huy bắn pháo cho bộ binh xung phong tiêu diệt địch.Hướng ánh nhìn về phía xa đầy hoài niệm, ông Nguyễn Bá Thành bắt đầu câu chuyện: “Chỉ sau 2 ngày lên đường nhập ngũ, Hiền đã biên thư báo tin về cho tôi: Mới ngày nào đó chúng ta đang ngồi nói chuyện với nhau, thế mà hôm nay xa nhau biền biệt rồi. Không còn cái cảnh đàng hoàng giáo sinh - sinh viên, mặc bộ đồ trắng tinh nữa mà là bộ đội - sinh viên. Một bên là trang phục dày, bịt, nóng nực, một bên vẫn như xưa. Hai môi trường khác hẳn nhau nhưng nó cũng nhằm một mục đích chung là bảo vệ và xây dựng Tổ quốc… Ông Nguyễn Bá Thành xúc động mạnh mỗi lần nhớ lại chuyện ngay cả đồng phụ cấp ít ỏi, binh nhất Phan Hữu Hiền cũng đề nghị gửi về cho bạn để trang trải việc học hành. Thành học có túng thiếu lắm không? Thành nói thật đi, nếu dễ gửi thì vài tháng nữa ra Bắc, Hiền gửi Thành ít tiền tiêu nhé. Ở đây phụ cấp không tiêu được gì cả, toàn ăn theo tiêu chuẩn (nhớ nói thật thì mới gọi là bạn thân)… (Thư ngày 1-1-1971).Nhận được thư bạn, tranh thủ phút giải lao giữa hai giờ học, chọn một góc yên tĩnh, chàng sinh viên Nguyễn Bá Thành viết thư cho bạn: Hiền rất nhớ! Mọi chi phí cho việc ăn ở, học hành của Thành đã có nhà nước lo. Hiền đừng bận tâm bất cứ chuyện gì nhé. Bọn mình được học tập dưới mái trường xã hội chủ nghĩa, được lĩnh ngộ nhiều điều mới mẻ như thế là đã sướng gấp ngàn lần bạn ta đang lăn lộn trên khắp các chiến trường rồi. Hiền hãy yên tâm chiến đấu, hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ để sớm được trở thành đảng viên dự bị nhé!.Tháng 5-1972, Nguyễn Bá Thành quyết định đi khám sức khỏe và rời trường đại học lên đường nhập ngũ. Ngay lúc đó, ông nhận được lá thư Hiền viết ngày 3-4-1972: Sau hôm biên thư cho Thành là Hiền vào chiến đấu luôn nhưng đến 27-4-1972 mới vào chiến dịch. Chiến dịch này đánh vui lắm Thành ạ! Mình đi đánh mà như đi xem phim thời bình ấy. Hiền nói như vậy là vì thời chiến thì xem phim vẫn sợ máy bay nhưng chiến dịch này thì chả sợ gì cả. Quân vào, quân ra như nước chảy. Trận đánh hiệp đồng tốt lắm. Pháo binh bọn Hiền dập pháo xuống cho địch tơi bời. Rồi thiết giáp, cuối cùng bộ binh xông lên bắt tù binh và thu dọn chiến trường. Chiến dịch này Hiền lại có vinh dự được đi đài, sát với bộ binh để chỉ huy bắn pháo cho bộ binh tiến lên nhìn quá rõ, rất là thích mắt. Chỉ tội là lính thông tin pháo binh chẳng được đánh trực tiếp, thế nên cũng hơi thiệt thòi. Thành nhớ học thật giỏi, học giỏi cũng là đánh giặc giỏi rồi đó. Những bạn như Thành nhà nước đang rất cần, không chỉ ở chiến trường mới là đánh giặc đâu, Thành nhé! (Cố gắng đọc, rất vội, chỉ được mười lăm phút).Đọc cho chúng tôi nghe lá thư năm xưa, ông Nguyễn Bá Thành không ngăn nổi xúc động. Bởi đây là lá thư cuối cùng ông nhận được. “Vội viết thư trả lời ngay theo địa chỉ cũ mà nhiều tháng trôi qua, Hiền vẫn bặt vô âm tín. Tôi tự an ủi có thể hòm thư của bạn đã thay đổi do di chuyển địa điểm nên không nhận được. Đến năm 1975, linh cảm có chuyện chẳng lành, tôi trở về quê thì đau đớn khi mẹ Hiền ôm tôi mà khóc: “Hiền mất rồi con ơi!”. Liệt sĩ Phan Hữu Hiền hy sinh ngày 2-6-1972 khi vừa hoàn thành nhiệm vụ, rút xuống hầm trú ẩn thì bị trực thăng giội pháo trúng hầm. Lúc đó, trong hầm chữ A có 3 người là Đại đội trưởng Nguyễn Công Chiến, trinh sát viên Tạ Quang Hòa và báo vụ viên Phan Hữu Hiền. Lá thư anh gửi cho bạn hẳn cũng được viết vội trong căn hầm chữ A như thế...
Ông Nguyễn Bá Thành bên những trang thư kỷ vật của liệt sĩ Phan Hữu Hiền.Cùng sinh ra và lớn lên ở miền quê nghèo thuộc xã Hương Bình, huyện Hương Khê (Hà Tĩnh), từ nhỏ Nguyễn Bá Thành và Phan Hữu Hiền sớm trở thành đôi bạn thân. Họ cùng nhau chăn trâu cắt cỏ, đi rừng đặt bẫy và tham gia phong trào thiếu nhi, phụ trách công tác đội. Cha của Phan Hữu Hiền mất sớm, gánh nặng gia đình dồn lên vai người mẹ tần tảo nuôi hai người con trai và một người con gái tật nguyền. Năm 1969, Nguyễn Bá Thành bước chân vào giảng đường Trường Đại học Tổng hợp, còn Phan Hữu Hiền khi ấy đang học tại Trường Trung cấp Sư phạm Hương Sơn. Ngày 22-8-1970, Hiền khoác ba lô lên đường nhập ngũ. Anh được bổ sung về Tiểu đoàn bộ, Tiểu đoàn 2, Trung đoàn 84, Sư đoàn 325 và trở thành người lính thông tin pháo binh, nắm vai trò “tai mắt” cho pháo binh để chỉ huy bắn pháo cho bộ binh xung phong tiêu diệt địch.Hướng ánh nhìn về phía xa đầy hoài niệm, ông Nguyễn Bá Thành bắt đầu câu chuyện: “Chỉ sau 2 ngày lên đường nhập ngũ, Hiền đã biên thư báo tin về cho tôi: Mới ngày nào đó chúng ta đang ngồi nói chuyện với nhau, thế mà hôm nay xa nhau biền biệt rồi. Không còn cái cảnh đàng hoàng giáo sinh - sinh viên, mặc bộ đồ trắng tinh nữa mà là bộ đội - sinh viên. Một bên là trang phục dày, bịt, nóng nực, một bên vẫn như xưa. Hai môi trường khác hẳn nhau nhưng nó cũng nhằm một mục đích chung là bảo vệ và xây dựng Tổ quốc… Ông Nguyễn Bá Thành xúc động mạnh mỗi lần nhớ lại chuyện ngay cả đồng phụ cấp ít ỏi, binh nhất Phan Hữu Hiền cũng đề nghị gửi về cho bạn để trang trải việc học hành. Thành học có túng thiếu lắm không? Thành nói thật đi, nếu dễ gửi thì vài tháng nữa ra Bắc, Hiền gửi Thành ít tiền tiêu nhé. Ở đây phụ cấp không tiêu được gì cả, toàn ăn theo tiêu chuẩn (nhớ nói thật thì mới gọi là bạn thân)… (Thư ngày 1-1-1971).Nhận được thư bạn, tranh thủ phút giải lao giữa hai giờ học, chọn một góc yên tĩnh, chàng sinh viên Nguyễn Bá Thành viết thư cho bạn: Hiền rất nhớ! Mọi chi phí cho việc ăn ở, học hành của Thành đã có nhà nước lo. Hiền đừng bận tâm bất cứ chuyện gì nhé. Bọn mình được học tập dưới mái trường xã hội chủ nghĩa, được lĩnh ngộ nhiều điều mới mẻ như thế là đã sướng gấp ngàn lần bạn ta đang lăn lộn trên khắp các chiến trường rồi. Hiền hãy yên tâm chiến đấu, hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ để sớm được trở thành đảng viên dự bị nhé!.Tháng 5-1972, Nguyễn Bá Thành quyết định đi khám sức khỏe và rời trường đại học lên đường nhập ngũ. Ngay lúc đó, ông nhận được lá thư Hiền viết ngày 3-4-1972: Sau hôm biên thư cho Thành là Hiền vào chiến đấu luôn nhưng đến 27-4-1972 mới vào chiến dịch. Chiến dịch này đánh vui lắm Thành ạ! Mình đi đánh mà như đi xem phim thời bình ấy. Hiền nói như vậy là vì thời chiến thì xem phim vẫn sợ máy bay nhưng chiến dịch này thì chả sợ gì cả. Quân vào, quân ra như nước chảy. Trận đánh hiệp đồng tốt lắm. Pháo binh bọn Hiền dập pháo xuống cho địch tơi bời. Rồi thiết giáp, cuối cùng bộ binh xông lên bắt tù binh và thu dọn chiến trường. Chiến dịch này Hiền lại có vinh dự được đi đài, sát với bộ binh để chỉ huy bắn pháo cho bộ binh tiến lên nhìn quá rõ, rất là thích mắt. Chỉ tội là lính thông tin pháo binh chẳng được đánh trực tiếp, thế nên cũng hơi thiệt thòi. Thành nhớ học thật giỏi, học giỏi cũng là đánh giặc giỏi rồi đó. Những bạn như Thành nhà nước đang rất cần, không chỉ ở chiến trường mới là đánh giặc đâu, Thành nhé! (Cố gắng đọc, rất vội, chỉ được mười lăm phút).Đọc cho chúng tôi nghe lá thư năm xưa, ông Nguyễn Bá Thành không ngăn nổi xúc động. Bởi đây là lá thư cuối cùng ông nhận được. “Vội viết thư trả lời ngay theo địa chỉ cũ mà nhiều tháng trôi qua, Hiền vẫn bặt vô âm tín. Tôi tự an ủi có thể hòm thư của bạn đã thay đổi do di chuyển địa điểm nên không nhận được. Đến năm 1975, linh cảm có chuyện chẳng lành, tôi trở về quê thì đau đớn khi mẹ Hiền ôm tôi mà khóc: “Hiền mất rồi con ơi!”. Liệt sĩ Phan Hữu Hiền hy sinh ngày 2-6-1972 khi vừa hoàn thành nhiệm vụ, rút xuống hầm trú ẩn thì bị trực thăng giội pháo trúng hầm. Lúc đó, trong hầm chữ A có 3 người là Đại đội trưởng Nguyễn Công Chiến, trinh sát viên Tạ Quang Hòa và báo vụ viên Phan Hữu Hiền. Lá thư anh gửi cho bạn hẳn cũng được viết vội trong căn hầm chữ A như thế...
