Tình cảm sâu nặng giữa người thầy Chu Văn An và các thế hệ học trò ưu tú

Mối quan hệ giữa Chu Văn An và các học trò của ông không đơn thuần chỉ là quan hệ giữa người dạy và người học theo nghĩa thông thường, mà đó là tình cảm gắn bó thiêng liêng như cha con, là sự truyền lửa lý tưởng sống cao đẹp từ thế hệ này sang thế hệ khác. Dù là những người đã đỗ đạt thái học sinh, giữ chức vụ tể tướng hay danh tướng cầm quân ra trận, khi quay trở về thăm thầy cũ, họ vẫn giữ nguyên vẹn thái độ cung kính, lễ phép và biết ơn sâu sắc đối với người đã dìu dắt mình bước vào đời.

Trong số các học trò xuất sắc của Chu Văn An, tiêu biểu nhất phải kể đến Phạm Sư Mạnh và Lê Quát – những nhà chính trị, nhà văn hóa lớn của nước Đại Việt thời nhà Trần. Sử sách ghi lại rằng, dù đã làm quan to trong triều đình, mỗi lần đến thăm thầy, họ đều đứng hầu từ sáng đến chiều, chỉ khi nào được thầy cho phép ngồi mới dám ngồi, và khi ra về phải đi lùi để tỏ lòng kính trọng. Điều đó cho thấy uy tín và đạo đức lớn lao của Chu Văn An đã cảm hóa và chinh phục hoàn toàn trái tim của những trí thức ưu tú nhất thời đại.

Ngay cả khi Chu Văn An đã lui về ở ẩn tại núi Phượng Hoàng, các học trò cũ vẫn thường xuyên vượt đường sá xa xôi đến thăm nom, vấn an sức khỏe và xin ý kiến chỉ bảo về những vấn đề lớn của đất nước. Tình nghĩa thầy trò bền chặt, trong sáng ấy chính là minh chứng sống động nhất cho sức mạnh của đạo đức và tri thức. Câu chuyện về tình thầy trò của Chu Văn An mãi là biểu tượng đẹp đẽ cho truyền thống tôn sư trọng đạo ngàn đời của dân tộc Việt Nam.