Tình đồng chí đồng đội
Trước khi bước vào Chiến dịch Điện Biên Phủ, những người lính pháo cao xạ phải đối mặt với một nhiệm vụ vô cùng gian nan: đưa những khẩu pháo nặng hàng tấn vượt núi cao, vực sâu để vào trận địa. Không có xe cơ giới, tất cả đều dựa vào sức người. Ban ngày, họ ẩn mình dưới tán rừng để tránh máy bay địch. Ban đêm, từng tốp chiến sĩ lại căng vai kéo pháo, bàn tay rớm máu vì dây tời, đôi chân lún sâu trong bùn đất. Thế nhưng, không ai than vãn. Họ luôn động viên nhau bằng một niềm tin chung rằng mỗi khẩu pháo được đưa vào vị trí sẽ góp thêm sức mạnh cho ngày chiến thắng.
Trong đơn vị, Tô Vĩnh Diện là người luôn xung phong nhận phần việc nặng nhọc nhất. Đồng đội nhớ về ông như một người ít nói nhưng giàu nghị lực, luôn nhắc anh em: "Chỉ cần khẩu pháo đến được trận địa thì mọi gian khổ đều xứng đáng." Chính tinh thần ấy đã tiếp thêm sức mạnh cho cả đơn vị trong những ngày kéo pháo đầy hiểm nguy.
Đêm 1 tháng 2 năm 1954, khi đơn vị thực hiện nhiệm vụ kéo pháo ra theo phương châm tác chiến mới, con đường qua dốc Chuối trở nên đặc biệt nguy hiểm vì mưa lớn, đất đá trơn trượt. Bất ngờ, dây tời bị đứt, khẩu pháo lao nhanh xuống dốc. Nếu khẩu pháo rơi xuống vực, không chỉ vũ khí bị mất mà nhiều chiến sĩ đang ghìm dây phía sau cũng có thể bị cuốn theo.
Trong khoảnh khắc sinh tử ấy, Tô Vĩnh Diện không nghĩ đến sự an toàn của bản thân. Ông lao lên phía trước, lấy chính thân mình chèn vào bánh pháo để làm chậm đà lao xuống. Nhờ sự hy sinh ấy, đồng đội kịp thời giữ được khẩu pháo. Khi mọi người chạy đến, điều đầu tiên ông hỏi không phải tình trạng của mình mà là: "Pháo có việc gì không?" Đó cũng là những lời cuối cùng trước khi ông anh dũng hy sinh.
Sự hy sinh của Tô Vĩnh Diện khiến cả đơn vị lặng đi. Nhiều đồng đội đã rơi nước mắt, nhưng không ai gục ngã. Họ hiểu rằng người đồng chí của mình đã gửi gắm niềm tin vào những người còn sống. Các chiến sĩ lặng lẽ siết chặt tay nhau, tiếp tục kéo khẩu pháo đến vị trí tập kết, quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ để xứng đáng với sự hy sinh ấy.
Khi Chiến dịch Điện Biên Phủ toàn thắng, những người lính năm xưa vẫn nhắc đến Tô Vĩnh Diện với niềm xúc động và lòng biết ơn sâu sắc. Họ không chỉ nhớ đến một người anh hùng lấy thân mình cứu pháo, mà còn nhớ đến một người đồng chí luôn sống vì tập thể, luôn đặt nhiệm vụ và sự an toàn của đồng đội lên trên tính mạng của bản thân. Câu chuyện ấy đã trở thành biểu tượng đẹp về tình đồng chí trong Quân đội nhân dân Việt Nam – nơi những con người sẵn sàng hy sinh vì nhau, vì nhiệm vụ và vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Đến hôm nay, mỗi lần nhắc đến con đường kéo pháo lịch sử ở Điện Biên, người ta vẫn nhớ đến Tô Vĩnh Diện như một tấm gương sáng về lòng dũng cảm, tinh thần đoàn kết và nghĩa tình đồng đội, những giá trị mãi mãi được các thế hệ thanh niên Việt Nam trân trọng và noi theo.
