tình đồng đội

Tháng 5 năm 1973, giữa những năm tháng đất nước còn nhiều gian khó, từ những làng quê Thanh Hóa, lớp lớp thanh niên lên đường tham gia Thanh niên xung phong.

Trong số những người trẻ năm ấy có Trương Bá Tường, sinh ngày 7 tháng 9 năm 1956, quê xã Thiệu Tâm, huyện Thiệu Hóa, tỉnh Thanh Hóa.

Khi lên đường, ông còn rất trẻ.

Tuổi thanh xuân khi ấy gắn với mái nhà, với đồng ruộng và những người thân yêu nơi quê nhà. Nhưng trước nhiệm vụ của đất nước, chàng trai trẻ đã tạm biệt gia đình, khoác lên mình màu áo Thanh niên xung phong và bắt đầu một hành trình đặc biệt của cuộc đời.

Ngày lên đường

Tháng 5 năm 1973, Trương Bá Tường tham gia Thanh niên xung phong, thuộc đơn vị C107 – Đội 4201.

Địa bàn hoạt động chủ yếu của đơn vị là Thạch Thành, Cẩm Thủy, Quan Hóa, Thanh Hóa.

Công việc của ông và đồng đội là làm đường.

Ngày ấy, giữa núi rừng, những cung đường được mở ra bằng sức người. Cuốc, xẻng và đôi bàn tay trở thành những vật dụng quen thuộc của những người thanh niên xung phong.

Mỗi ngày, từng người một phần việc.

Người cuốc đất.

Người san đường.

Người vận chuyển đất đá.

Cứ như thế, từng đoạn đường dần hình thành giữa núi rừng.

Công việc nặng nhọc, điều kiện sinh hoạt còn thiếu thốn, nhưng những người trẻ vẫn cùng nhau cố gắng. Bên cạnh họ luôn có đồng đội – những người cùng chung nhiệm vụ, cùng chia sẻ những nhọc nhằn của tuổi trẻ.

Có lẽ chính trong những ngày tháng ấy, tình đồng đội đã trở thành một phần ký ức sâu sắc nhất.

Ba năm của tuổi trẻ

Từ tháng 5 năm 1973 đến tháng 5 năm 1976, Trương Bá Tường có ba năm gắn bó với Thanh niên xung phong.

Ba năm ấy được ghi lại trong hồ sơ bằng một dòng rất ngắn:

“Thanh niên xung phong, làm đường.”

Nhưng phía sau dòng chữ ngắn ngủi ấy là cả một quãng đời tuổi trẻ.

Đó là những ngày xa quê.

Là những tháng ngày cùng đồng đội lao động.

Là mồ hôi thấm trên những cung đường.

Là những bữa cơm giản dị sau một ngày làm việc.

Là những lúc nhớ gia đình nhưng vẫn động viên nhau hoàn thành nhiệm vụ.

Tuổi trẻ thường trôi qua rất nhanh. Khi đang sống trong những ngày ấy, có lẽ chẳng ai nghĩ rằng sau này mình sẽ nhớ đến từng kỷ niệm nhỏ bé như vậy.

Nhưng năm tháng càng lùi xa, những ký ức ấy càng trở nên quý giá.

Bởi đó là quãng đời mà người thanh niên đã sống giữa tập thể, giữa tình đồng đội và trong một thời kỳ đặc biệt của quê hương, đất nước.

Ngày trở về

Tháng 5 năm 1976, sau ba năm tham gia Thanh niên xung phong, Trương Bá Tường trở về quê hương.

Từ những cung đường nơi Thạch Thành, Cẩm Thủy, Quan Hóa, ông trở lại cuộc sống bình dị nơi làng quê.

Công việc sau đó lại là làm ruộng tại địa phương.

Ruộng đồng trở thành người bạn đồng hành trong những năm tháng tiếp theo.

Cuộc sống trở về với những công việc đời thường: làm đất, gieo cấy, mùa màng, chăm lo gia đình.

Nhưng trong ký ức người cựu thanh niên xung phong vẫn còn một khoảng thời gian không thể thay thế.

Đó là ba năm tuổi trẻ.

Ba năm của màu áo xanh.

Ba năm của những cung đường.

Ba năm của tình đồng đội.

Ký ức về một thời hoa lửa

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua.

Người thanh niên năm nào giờ đã đi qua một chặng đường dài của cuộc đời. Những cung đường năm xưa chắc hẳn đã đổi thay. Quê hương hôm nay cũng đã có nhiều khác biệt.

Nhưng ký ức thì vẫn còn.

Mỗi khi nhắc đến tháng 5 năm 1973, có lẽ trong lòng ông vẫn hiện lên hình ảnh của chàng trai trẻ ngày ấy – rời quê hương, cùng đồng đội đến những địa bàn miền núi của Thanh Hóa để làm đường.

Không có những câu chuyện được kể bằng những điều quá lớn lao.

Chỉ là những ngày làm việc.

Những con đường.

Những người đồng đội.

Những tháng năm tuổi trẻ.

Nhưng chính những điều bình dị ấy đã làm nên một phần ý nghĩa của cuộc đời.

Bởi trong những năm tháng đất nước còn khó khăn, mỗi người đều góp sức theo cách của mình. Có người nơi chiến trường, có người trên những cung đường, có người làm những công việc phục vụ phía sau.

Trương Bá Tường đã góp phần tuổi trẻ của mình bằng những nhát cuốc, những ngày lao động và những con đường được mở ra giữa núi rừng.

Rồi sau khi hoàn thành nhiệm vụ, ông trở về làm ruộng, sống một cuộc đời bình dị như bao người nông dân quê hương.

Ba năm không thể trở lại

Tháng 5 năm 1973 đến tháng 5 năm 1976 – chỉ ba năm trong một đời người.

Nhưng đó là ba năm của tuổi trẻ, một quãng thời gian chỉ có thể sống một lần.

Ngày hôm nay nhìn lại, những gì còn lại không chỉ là những dòng chữ trong hồ sơ, mà còn là một câu chuyện về một thế hệ đã từng lên đường khi tuổi đời còn rất trẻ.

Một thế hệ đã đi qua gian khó bằng sức lao động và tình đồng đội.

Một thế hệ đã để lại dấu chân trên những cung đường quê hương.

Và một thế hệ khi trở về lại tiếp tục lặng lẽ dựng xây cuộc sống bằng đôi bàn tay của mình.

Tuổi trẻ ấy đã đi qua, nhưng không mất đi. Nó nằm lại trong ký ức, trong những câu chuyện kể cho con cháu và trong niềm tự hào của mỗi người từng khoác lên mình màu áo Thanh niên xung phong.

Ba năm làm đường – ba năm gửi lại tuổi xuân giữa những năm tháng lịch sử.
Ba năm ấy đã trở thành một phần ký ức suốt đời của Trương Bá Tường.

Thời gian có thể làm mái tóc bạc đi, làm những con đường xưa đổi thay, nhưng những kỷ niệm của tuổi thanh xuân thì vẫn còn nguyên giá trị.

Đó là một thời hoa lửa.
Một thời của tuổi trẻ.
Một thời của tình đồng đội.
Và là một phần không thể nào quên trong cuộc đời người cựu Thanh niên xung phong Trương Bá Tường.