Tình đồng đội bắt đầu từ thao trường

Những ngày đầu nhập ngũ, Vũ Đực Chất vẫn còn nhớ rất rõ hình ảnh những chàng trai trẻ đứng thành hàng trên thao trường. Họ đến từ những làng quê khác nhau, người Nghệ An, người Hà Tĩnh, người Thanh Hóa… Ban đầu chẳng ai biết ai.

Nhưng chính thao trường đã biến những người xa lạ thành đồng đội.

Buổi tập hôm ấy trời nắng gắt. Sau nhiều giờ luyện tập, ai cũng mệt. Ba lô nặng, quân phục thấm mồ hôi, đôi chân đã bắt đầu rã rời.

Một chiến sĩ mới tên Hòa đi chậm lại.

Tiểu đội trưởng hô:

“Giữ đội hình!”

Hòa cố bước tiếp nhưng quai ba lô bị tuột.

Chất ở phía sau lập tức dừng lại.

“Để tôi chỉnh cho.”

Hòa lắc đầu:

“Không sao, ông cứ đi.”

Chất cười:

“Cùng tiểu đội thì cùng đi.”

Anh đặt ba lô xuống, giúp bạn chỉnh lại dây đeo rồi cả hai cùng chạy theo đội hình.

Chỉ một việc nhỏ.

Nhưng đó là lần đầu họ hiểu rằng trong quân ngũ, không ai chỉ lo cho riêng mình.

Những ngày sau, tình đồng đội lớn lên từ những điều rất bình thường.

Người biết khâu vá giúp người chưa biết.

Người khỏe mang hộ một phần đồ cho người đang mệt.

Người nhớ bài hướng dẫn lại cho người còn vụng.

Sau mỗi buổi tập, cả tiểu đội cùng giặt quân phục, lau giày, sắp xếp quân trang.

Có hôm mưa bất chợt, thao trường biến thành bùn. Một chiến sĩ trượt chân ngã xuống.

Hai người phía sau lập tức đưa tay kéo lên.

Người bị ngã vừa phủi bùn vừa cười:

“Lần đầu làm bộ đội mà đã được tắm bùn.”

Cả tiểu đội cười vang.

Chẳng ai trách anh.

Bởi họ hiểu, hôm nay người này ngã, ngày mai có thể đến lượt mình.

Một buổi tập khác, Chất bị đau chân.

Anh cố giấu vì sợ làm chậm đội hình.

Tiểu đội trưởng nhận ra, cho anh nghỉ ít phút rồi nhắc:

“Báo cáo đúng tình trạng để đơn vị còn biết mà giúp. Đừng cố giấu.”

Chất gật đầu.

Câu nói ấy khiến anh hiểu thêm một điều: biết chăm sóc đồng đội cũng là trách nhiệm của người lính.

Tối đến, sau giờ huấn luyện, những người lính trẻ thường ngồi bên nhau dưới hiên doanh trại.

Họ kể chuyện quê nhà.

Người kể về cánh đồng.

Người kể về biển.

Người nhớ mẹ.

Người nhắc đến người bạn gái đang chờ ở quê.

Những câu chuyện ấy làm khoảng cách giữa những người xa lạ nhanh chóng biến mất.

Chẳng bao lâu, họ biết tên cha mẹ của nhau, biết quê ai có dòng sông nào, biết ai thích ăn cá, ai sợ lạnh, ai hát hay và ai luôn ngủ ngáy.

Tình đồng đội không đến từ những lời lớn lao.

Nó đến từ một bàn tay đưa ra khi bạn ngã, một ngụm nước chia đôi, một lời nhắc khi bạn mệt và một người sẵn sàng đi chậm lại để không bỏ bạn phía sau.

Nhiều năm sau, khi đã trở thành cựu chiến binh, Vũ Đực Chất nói:

“Ngày ấy chúng tôi chưa biết chiến trường sẽ thế nào. Nhưng chúng tôi đã học được cách tin nhau từ thao trường.”

Tôi hỏi:

“Vì sao cụ nhớ thao trường đến vậy?”

Ông mỉm cười:

“Vì ở đó tôi gặp những người sau này trở thành anh em suốt đời.”

Có người trong số họ đã trở về quê.

Có người tiếp tục phục vụ quân đội.

Có người không còn trở lại sau những năm chiến tranh.

Nhưng dù mỗi người một số phận, ký ức về những ngày đầu đứng chung một hàng quân vẫn còn nguyên.

Là người sưu tầm lịch sử, tôi nhận ra rằng tình đồng đội không bắt đầu trong những trận đánh lớn.

Nó bắt đầu từ thao trường.

Từ một lần giúp nhau chỉnh lại ba lô.

Từ một buổi hành quân cùng nhau.

Từ bữa cơm đạm bạc chia đôi miếng cá.

Và từ câu nói giản dị:

“Cùng tiểu đội thì cùng đi.”

Đó chính là nền móng để những người lính trẻ sau này có thể sát cánh bên nhau qua những chặng đường gian khổ.

Bởi trước khi trở thành những người lính của chiến trường, họ đã học được cách trở thành đồng đội của nhau từ những ngày đầu trên thao trường.