Tình đồng đội bắt đầu từ thao trường

Sau đêm tập trung tân binh và những buổi học điều lệnh đầu tiên, trung đội bước vào giai đoạn huấn luyện thật sự.

Thao trường nằm trên một bãi đất rộng sau doanh trại. Mùa hè miền Trung nắng như đổ lửa. Đất khô nứt, bụi đỏ bám đầy ống quần và dép cao su.

Sáng nào tiếng kẻng cũng vang lên từ lúc trời chưa sáng rõ.

Chúng tôi chạy thể dục, tập điều lệnh, bò thấp, lê cao, vượt vật cản, tập bắn súng, đào công sự.

Ngày đầu tiên chạy năm cây số, nhiều tân binh thở không ra hơi.

Lâm chạy cạnh bác Được vừa thở dốc vừa nói:

— Em tưởng vào bộ đội chỉ cần biết cầm súng thôi chứ!

Bác cười không nổi vì cũng mệt gần chết.

Đến bài tập bò qua hàng rào dây thép, cả đám càng khổ hơn.

Đất nóng rát, khuỷu tay và đầu gối trầy xước. Có cậu bò được nửa chừng thì mắc dây thép vào áo, nằm im không biết gỡ thế nào.

Người phía sau không cười mà bò tới giúp.

Chính từ những lúc như thế, tình đồng đội bắt đầu lớn lên.

Một buổi trưa nắng gắt, trung đội tập đào công sự.

Đất cứng như đá. Tay ai cũng phồng rộp.

Bác Được đào chậm hơn vì chưa quen cuốc xẻng quân đội. Anh Hùng ở hố bên cạnh thấy vậy liền nhảy sang đào giúp.

Bác ngại:

— Để tôi tự làm.

Hùng lắc đầu:

— Chiều còn kiểm tra, làm chung cho nhanh.

Hai người thay nhau cuốc đất đến khi công sự đạt yêu cầu.

Từ hôm ấy, họ thân nhau như anh em.

Có lần Lâm bị cảm sốt nhưng vẫn cố ra thao trường vì sợ ảnh hưởng thành tích trung đội. Đang tập thì cậu loạng choạng suýt ngã.

Người trung đội trưởng nghiêm mà hiền nhìn thấy, quát:

— Sao sốt mà không báo?

Rồi anh gọi hai người dìu Lâm về quân y.

Chiều hôm đó, cả tiểu đội thay nhau mang cháo và nước nóng cho cậu.

Lâm nằm trên giường cứ xúc động mãi:

— Mới quen nhau mấy tuần mà mọi người thương em như người nhà.

Anh Hòa cười:

— Vào lính rồi, đồng đội là người nhà chứ còn gì nữa.

Câu nói giản dị ấy theo bác Được suốt cuộc đời.

Thao trường cũng là nơi chúng tôi học cách không bỏ rơi nhau.

Bài tập hành quân mang vác là thử thách nặng nhất.

Ba lô, súng, cuốc xẻng, bi đông… đè nặng lên vai những chàng trai mới rời làng quê.

Có người tụt lại phía sau.

Có người chân phồng rộp.

Nhưng không ai bị bỏ lại.

Người đi trước quay lại xách hộ ba lô.

Người đi sau động viên.

Người có nước chia cho người hết nước.

Đến đích, cả trung đội mệt rã rời nhưng ai cũng cười vì đã cùng nhau vượt qua.

Một buổi chiều sau giờ tập bắn, trời đổ mưa bất chợt.

Cả đám chạy ùa vào mái hiên trú mưa. Quần áo ướt sũng, đất đỏ dính đầy mặt mũi.

Không biết ai bắt đầu hát trước, rồi cả trung đội hát theo.

Tiếng hát vang át tiếng mưa.

Lúc ấy, không còn ai là anh nông dân, anh thợ mộc hay anh học trò nữa.

Tất cả chỉ là những người lính trẻ đứng cạnh nhau.

Nhiều năm sau, khi đã đi qua chiến tranh và trở thành những ông già tóc bạc, mỗi lần họp mặt đồng đội, bác Được và các bạn không nhắc trước tiên đến chiến công.

Họ nhắc chuyện thao trường.

Nhắc lần quay nhầm điều lệnh.

Nhắc lần ngã xuống hố nước.

Nhắc lần chia nhau bi đông cuối cùng dưới nắng gắt.

Rồi cười như những chàng trai hai mươi tuổi.

Bác Được thường nói với con cháu:

— Ra chiến trường mới biết ai dám hy sinh cho mình. Nhưng chính thao trường mới dạy người ta biết sống vì nhau từ những điều nhỏ nhất.

Tôi nghĩ bác nói rất đúng.

Bởi tình đồng đội không tự nhiên xuất hiện trong khoảnh khắc sinh tử.

Nó được vun đắp từ những ngày cùng đứng nghiêm dưới nắng, cùng ăn bữa cơm đạm bạc, cùng đào công sự, cùng chịu phạt, cùng giúp nhau vượt qua mệt mỏi và nhớ nhà.

Và có lẽ vì thế mà những người lính năm xưa, dù tóc đã bạc và cuộc đời mỗi người một khác, vẫn có thể gặp lại nhau sau hàng chục năm rồi ôm nhau khóc như chưa từng có ngày xa cách.

Tình đồng đội bắt đầu từ thao trường, lớn lên trong gian khổ và trở thành một phần không thể mất của cuộc đời người lính.