TÌNH QUÂN DÂN TRONG NHỮNG NGÀY ĐẦU CHIẾN TRANH BIÊN GIỚI TÂY NAM (1977–1979)
TÌNH QUÂN DÂN TRONG NHỮNG NGÀY ĐẦU CHIẾN TRANH BIÊN GIỚI TÂY NAM (1977–1979)
Qua ký ức người lính xe tăng Nguyễn Bá Hộ
Trong thời điểm chiến tranh biên giới Tây Nam chưa bùng phát dữ dội, những đơn vị quân đội Việt Nam thường đóng quân trong các làng ấp giáp biên giới. Bộ đội hành quân đến đâu, bà con nơi đó sẵn lòng mở cửa chào đón, nhường giường, nhường chiếu, thậm chí nhường cả những bữa cơm nghèo mà chan chứa nghĩa tình. Mái nhà dân trở thành hậu phương ngay giữa chiến trường, còn người lính – dù xa quê hàng nghìn cây số – cũng thấy lòng ấm lại như đang ở chính nhà mình.
Trong những ký ức không thể nào quên của người lính xe tăng Nguyễn Bá Hộ – chàng trai miền Bắc hiền lành, vui tính – có một thời gian anh được ở nhờ nhà chú Bảng ở Tây Ninh. Chú làm việc tại tỉnh đội, nên trong nhà chỉ còn thím cùng hai con trai 12 tuổi và 10 tuổi, tên là Phong và Du. Ngày anh cùng hai đồng đội bước vào nhà chú thím, chẳng ai xa lạ, cũng chẳng chút e dè. Thím Bảng bưng ấm nước mát, dọn nồi cơm nóng, còn hai cậu bé thì lấp ló sau cánh cửa nhìn ba người lính với ánh mắt tò mò xen lẫn thích thú.
Không biết từ khi nào, hai đứa nhỏ lại quấn lấy anh Hộ như hai cái đuôi. Hễ anh đi đâu, dù chỉ ra sân rửa mặt hay xuống bếp nhóm lửa, chúng cũng lon ton chạy theo. Anh bày cho tụi nhỏ chơi những trò quê như kéo mo cau, làm chong chóng lá dừa, nặn đất thành xe tăng, đôi mắt cả ba đứa hồn nhiên mà sáng rực như chưa hề biết phía biên giới kia đang cận kề khói lửa.
Bà con trong ấp gọi anh bằng cái tên thân thương: anh Năm – cái tên nghe thật Nam bộ, thật gần gũi, như anh vốn sinh ra từ mảnh đất này. Người miền Bắc nhưng hòa hợp với bà con miền Nam như người trong nhà. Anh hay tập cho thím cách cắt rau khô, nhổ mạ, tát nước, lại sẵn tay sửa giùm mái bếp dột, thay sợi dây gàu giếng nên ai cũng quý. Những bữa cơm nơi chiến trận tuy đạm bạc nhưng thêm hương vị của sự san sẻ: người hàng xóm biếu mớ rau lang; nhà cuối xóm mang sang quả dừa già mát rượi; có hôm may mắn, chú ven sông tặng thêm con cá lóc. Bộ đội nấu ăn dưới bóng cây xoài, khói bếp hòa với tiếng cười trẻ nhỏ, tạo nên bức tranh bình yên hiếm hoi giữa thời chiến.
Ngày anh nhận lệnh lên đường viện trợ cho chiến trường biên giới, không khí trong nhà chú Bảng như lặng xuống. Hai đứa Phong và Du ôm lấy anh khóc nức nở, níu chặt tay áo không chịu buông. Anh bước ra đến xe tăng rồi mà chúng vẫn chạy theo, đòi trèo lên xe đi chung. Thím Bảng lau nước mắt, dúi vào tay anh túi cơm nắm nhỏ, dặn một câu nghẹn ngào: “Ráng giữ mình nghe con, thắng rồi về lại đây.”
Chiếc xe tăng từ từ lăn bánh, bụi đường đỏ quánh bám lên thân xe và lên tim người ở lại. Trong gương chiếu hậu, anh Hộ vẫn thấy hai đứa nhỏ đứng giữa đường, vẫy tay đến khi bóng xe khuất hẳn. Không tiếng pháo, không bánh chưng hay hoa mai, nhưng Tết năm ấy, tình quân dân đã bền chặt hơn bất cứ vật chất nào.
Cuộc chiến nhiều gian khổ, thiếu thốn, nhưng chính sự yêu thương, sẻ chia của nhân dân là nguồn sức mạnh lớn nhất giúp người lính vững bước. Và trong trái tim của anh Nguyễn Bá Hộ, tình quân dân nơi Tây Ninh đã trở thành ký ức thiêng liêng suốt đời: tình người giữa chiến tranh, thứ vẫn tỏa sáng ngay cả khi bom đạn phủ mờ bầu trời.
