Thái Bình là quê hương của nhiều Bà mẹ Việt Nam anh hùng, những người phụ nữ kiên trung đã hy sinh thầm lặng vì độc lập dân tộc. Một trong những tấm gương tiêu biểu và nổi tiếng nhất là nữ anh hùng Nguyễn Thị Chiên, người phụ nữ đầu tiên của Quân đội Nhân dân Việt Nam được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Câu chuyện về nữ anh hùng Nguyễn Thị Chiên Bà Nguyễn Thị Chiên (1930 - 2016) sinh ra tại xã Tán Thuật (nay là thị trấn Thanh Nê), huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình trong một gia đình nông dân nghèo, sớm giác ngộ cách mạng Bà Nguyễn Thị Chiên tham gia Đội du kích xã Tán Thuật từ năm 1946. Bằng sự mưu trí và dũng cảm, bà đã lập nhiều chiến công, bao gồm việc cải trang để nắm tình hình địch và dẫn đường cho cán bộ. Bà cũng chỉ huy du kích địa phương tiêu diệt và bắt sống nhiều lính Pháp. Năm 1950, bà bị địch bắt và tra tấn dã man trong nhiều tháng, nhưng vẫn kiên trung giữ vững khí tiết. Nữ anh hùng đầu tiên của Quân đội Với những đóng góp đặc biệt, tại Đại hội Anh hùng và Chiến sĩ thi đua toàn quốc lần thứ nhất (19/5/1952), bà Nguyễn Thị Chiên được tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và được Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng thưởng súng ngắn. Sau đó, bà tiếp tục phục vụ trong quân đội, giữ nhiều chức vụ và đạt quân hàm Trung tá. Tấm gương sáng đời thường Khi nghỉ hưu, bà Chiên vẫn tham gia tích cực các hoạt động xã hội, sống giản dị và lạc quan, trở thành tấm gương sáng cho các thế hệ. Câu chuyện về cuộc đời bà, người nữ anh hùng "tay không bắt giặc", là niềm tự hào của quê hương Thái Bình và cả dân tộc.
Tuổi thơ cơ cực và sự giác ngộ cách mạng Bà Nguyễn Thị Chiên (1930 - 2016) sinh ra trong một gia đình bần cố nông nghèo tại xã Tán Thuật (nay là thị trấn Thanh Nê), huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình. Giống như bao đứa trẻ cùng thời, tuổi thơ của bà gắn liền với đói nghèo, áp bức dưới ách đô hộ của thực dân Pháp. Cảnh nước mất nhà tan, sự bóc lột hà khắc của địa chủ và thực dân đã sớm nhen nhóm trong lòng cô bé Chiên một lòng căm thù giặc sâu sắc và khát vọng mãnh liệt về độc lập, tự do. Với tinh thần yêu nước sẵn có, khi Cách mạng tháng Tám thành công và cuộc kháng chiến chống Pháp bùng nổ, bà Chiên, khi mới chỉ mười sáu tuổi, đã hăng hái tham gia Đội du kích xã Tán Thuật từ năm 1946. Đây là bước ngoặt quan trọng định hình nên cuộc đời hoạt động cách mạng đầy gian khổ nhưng cũng rất đỗi vinh quang của bà. Những chiến công đi vào huyền thoại Trong những năm tháng kháng chiến ác liệt, Nguyễn Thị Chiên nổi lên như một nữ tướng tài ba với sự mưu trí, dũng cảm hiếm có. Bà không chỉ là một chiến sĩ du kích gan dạ mà còn là một chỉ huy tài tình. Mưu trí nắm tình hình: Để thực hiện nhiệm vụ, bà thường cải trang thành người dân buôn bán, len lỏi vào vùng địch tạm chiếm, nắm bắt tình hình bố phòng, quy luật đi lại của địch để cung cấp thông tin quý giá cho bộ đội chủ lực. Dẫn đường và bảo vệ cán bộ: Bà đã nhiều lần dẫn đường cho cán bộ cách mạng vượt qua vòng vây nguy hiểm, bảo vệ an toàn cho nhiều đồng chí lãnh đạo quan trọng. Tiêu diệt và bắt sống địch: Trực tiếp chỉ huy và tham gia nhiều trận đánh, bà cùng đồng đội đã tiêu diệt và bắt sống nhiều lính Pháp, thu giữ nhiều vũ khí, làm khiếp vía quân thù. Đặc biệt, câu chuyện "tay không bắt giặc" đã đi vào huyền thoại: trong một trận càn, khi bị địch vây bắt, bằng sự mưu trí và dũng cảm phi thường, bà đã tước vũ khí và bắt sống một tên lính Pháp ngay giữa vòng vây của chúng.Kiên trung bất khuất trước tra tấn dã man Năm 1950, trong một lần làm nhiệm vụ, bà bị địch bắt. Suốt nhiều tháng bị giam cầm và tra tấn dã man tại nhà tù của thực dân Pháp, từ đòn roi, điện giật đến những thủ đoạn tra khảo tàn bạo nhất, bà Nguyễn Thị Chiên vẫn giữ vững khí tiết của người cộng sản. Bà kiên quyết không khai nửa lời, bảo vệ tuyệt đối bí mật của tổ chức, khiến kẻ thù phải nể phục và bất lực. Tinh thần thép của bà đã trở thành tấm gương sáng cho các tù nhân khác. Vinh dự to lớn và sự nghiệp quân ngũ Với những đóng góp đặc biệt xuất sắc cho sự nghiệp kháng chiến, tại Đại hội Anh hùng và Chiến sĩ thi đua toàn quốc lần thứ nhất diễn ra vào ngày 19/5/1952, bà Nguyễn Thị Chiên đã vinh dự được tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Đây là một sự kiện lịch sử, đưa bà trở thành người phụ nữ đầu tiên của Quân đội Nhân dân Việt Nam nhận danh hiệu cao quý này. Trong buổi lễ trọng đại đó, Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu đã trực tiếp gặp gỡ, biểu dương và tặng thưởng bà một khẩu súng ngắn – phần thưởng vô giá, thể hiện sự ghi nhận của Đảng, Nhà nước và Bác Hồ đối với những cống hiến to lớn của người nữ anh hùng quê lúa. Sau khi được tuyên dương anh hùng, bà Nguyễn Thị Chiên tiếp tục phục vụ trong quân đội, giữ nhiều chức vụ quan trọng như Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Quân đội, công tác tại Tổng cục Hậu cần. Bà không ngừng phấn đấu, học tập và rèn luyện, đạt quân hàm Trung tá, cống hiến trọn đời mình cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Tấm gương sáng đời thường và di sản Khi trở về với cuộc sống đời thường sau khi nghỉ hưu, Trung tá, Anh hùng Nguyễn Thị Chiên vẫn giữ lối sống giản dị, khiêm nhường. Bà tích cực tham gia các hoạt động xã hội, là hội viên tích cực của Hội Cựu chiến binh, thường xuyên có mặt trong các buổi nói chuyện truyền thống tại các trường học, địa phương. Bà trở thành một nhân chứng sống, một pho sử hào hùng truyền cảm hứng và giáo dục lòng yêu nước cho thế hệ trẻ. Bà qua đời năm 2016, nhưng câu chuyện về cuộc đời bà – người nữ anh hùng "tay không bắt giặc" – vẫn còn sống mãi. Di sản mà bà để lại không chỉ là những chiến công vang dội mà còn là bài học sâu sắc về tinh thần thép, sự kiên cường và lòng tận hiến vì độc lập dân tộc. Tên tuổi của bà mãi mãi là niềm tự hào của quê hương Thái Bình và của cả dân tộc Việt Nam anh hùng. Để tìm hiểu thêm về lịch sử hào hùng của người phụ nữ Việt Nam trong chiến tranh, bạn có thể tham khảo thêm thông tin tại các trang web chính thức như Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam hoặc Cổng thông tin Bộ Quốc phòng.