Tinh thần dám nghĩ, dám làm

Trong nhiều năm hoạt động, Võ Văn Kiệt hình thành một phong cách lãnh đạo rất riêng: coi trọng thực tế, khuyến khích sáng tạo và đề cao trách nhiệm cá nhân. Ông cho rằng trước những vấn đề lớn, việc thảo luận là cần thiết nhưng cuối cùng phải có người quyết định và chịu trách nhiệm.

Phong cách này xuất phát từ thực tiễn mà ông từng trải qua trong chiến tranh. Trong những hoàn cảnh khó khăn, nếu cán bộ chỉ chờ đợi mọi điều kiện hoàn hảo thì công việc có thể bị bỏ lỡ. Người lãnh đạo phải biết đánh giá tình hình, cân nhắc lợi ích và đưa ra quyết định.

Khi chuyển sang công tác quản lý kinh tế, nguyên tắc ấy tiếp tục được thể hiện. Võ Văn Kiệt khuyến khích các địa phương, doanh nghiệp và cán bộ cơ sở tìm cách giải quyết những khó khăn cụ thể. Ông không muốn tư duy quản lý trở thành sự ràng buộc khiến người lao động mất động lực.

Tuy nhiên, tinh thần “dám nghĩ, dám làm” không có nghĩa là làm việc tùy tiện. Với Võ Văn Kiệt, quyết định phải xuất phát từ lợi ích chung và phải được kiểm nghiệm bằng kết quả thực tế. Nếu một cách làm mới có hiệu quả, cần tổng kết để nhân rộng. Nếu không hiệu quả, phải nhanh chóng điều chỉnh.

Phong cách đó đặc biệt rõ trong những năm ông giữ các cương vị lãnh đạo cao. Trước những dự án lớn, ông thường yêu cầu các cơ quan chuyên môn nghiên cứu kỹ nhưng đồng thời phải có tiến độ và trách nhiệm rõ ràng.

Một trong những ví dụ tiêu biểu nhất là công trình đường dây 500kV Bắc – Nam. Dự án có quy mô rất lớn và gặp nhiều ý kiến lo ngại, nhưng Võ Văn Kiệt vẫn quyết tâm triển khai sau khi các cơ quan chuyên môn nghiên cứu. Công trình sau đó hoàn thành và trở thành biểu tượng của tinh thần đổi mới.

Từ phong cách ấy, Võ Văn Kiệt để lại một bài học về trách nhiệm của người lãnh đạo: thảo luận phải dân chủ, quyết định phải có căn cứ, nhưng khi đã quyết định thì phải dám chịu trách nhiệm và tổ chức thực hiện đến cùng.