Tinh thần gương mẫu của Tô Vĩnh Diện

NGƯỜI CHIẾN SĨ LUÔN NHẬN PHẦN VIỆC KHÓ
Lời kể tái hiện của một người đồng đội

Tôi từng có những năm tháng được sống và làm việc cùng Tô Vĩnh Diện. Đến bây giờ, khi đã nhiều năm trôi qua, mỗi lần nhắc đến anh, điều đầu tiên tôi nhớ không phải là những lời anh nói, mà là cách anh làm việc.

Anh là người luôn nhận phần việc khó về mình.

Trong đơn vị, những công việc nặng nhọc thường khiến anh em chúng tôi phải cân nhắc. Đường hành quân khó đi, việc vận chuyển nặng, những nhiệm vụ đòi hỏi sức lực và sự kiên trì – Diện thường là người xung phong trước.

Có lần, tôi hỏi:

“Diện, sao việc gì khó cậu cũng nhận?”

Anh chỉ cười:

“Việc chung thì ai làm cũng được. Nếu mình làm được thì cứ nhận.”

Câu nói của anh rất giản dị.

Nhưng chính sự giản dị ấy khiến chúng tôi khâm phục.

Tô Vĩnh Diện vốn xuất thân từ một gia đình nghèo ở Thanh Hóa. Tuổi thơ của anh đã trải qua nhiều thiếu thốn, từng phải lao động từ nhỏ. Có lẽ những năm tháng ấy đã rèn cho anh một sức chịu đựng đặc biệt.

Anh không ngại gian khổ.

Cũng không dễ dàng than phiền.

Trong những ngày hành quân, khi có người mệt, anh thường động viên. Khi công việc kéo dài, anh vẫn kiên trì làm cho đến khi hoàn thành.

Tôi nhận thấy ở anh một điều rất rõ: anh không bao giờ coi nhiệm vụ của mình là việc riêng.

Đã là nhiệm vụ của đơn vị thì anh cố gắng hoàn thành.

Đã là việc của đồng đội thì anh sẵn sàng giúp đỡ.

Đã là nhiệm vụ khó thì anh càng không muốn tránh.

Có những đêm cả đơn vị mệt mỏi sau một ngày dài. Ai cũng chỉ mong được nghỉ ngơi. Nhưng nếu còn việc phải làm, Diện vẫn cùng anh em tiếp tục.

Anh thường nói:

“Cố thêm một chút nữa, xong việc rồi nghỉ.”

Chẳng có gì lớn lao trong những câu nói ấy, nhưng chính những việc nhỏ được lặp đi lặp lại mỗi ngày đã làm nên một người chiến sĩ đáng tin cậy.

Rồi chúng tôi bước vào những ngày tháng chuẩn bị cho Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Nhiệm vụ kéo pháo vào trận địa là một thử thách rất lớn. Những khẩu pháo nặng phải vượt qua địa hình núi rừng hiểm trở. Người lính phải dùng sức người, phối hợp chặt chẽ và đặc biệt phải có ý chí rất lớn.

Tôi còn nhớ những đoạn đường dốc.

Có lúc chúng tôi tưởng như không thể tiếp tục.

Mồ hôi ướt đẫm quần áo. Đôi tay mỏi nhừ. Bàn chân đau vì phải bám đường núi.

Nhưng Diện vẫn ở đó.

Anh cùng mọi người giữ dây, giữ pháo, động viên anh em từng chút một.

Không ai nghe anh nói những lời hào nhoáng.

Anh chỉ làm.

Và anh làm trước.

Đến một lần kéo pháo trên địa hình nguy hiểm, sự cố bất ngờ xảy ra. Khẩu pháo có nguy cơ lao xuống dốc. Trong khoảnh khắc ấy, mọi người đều tìm cách giữ pháo.

Tô Vĩnh Diện đã hành động rất nhanh.

Anh dùng thân mình chèn pháo, góp phần giữ khẩu pháo và tạo điều kiện để đồng đội xử lý tình huống.

Anh đã hy sinh.

Đối với chúng tôi, đó là một mất mát vô cùng lớn.

Nhưng khi nhìn lại, tôi thấy hành động cuối cùng ấy cũng giống như cách anh đã sống từ trước đến nay.

Anh luôn nhận phần việc khó.

Ngày thường, anh nhận việc nặng.

Khi đồng đội khó khăn, anh nhận phần giúp đỡ.

Khi nhiệm vụ nguy hiểm, anh không lùi bước.

Và trong khoảnh khắc cuối cùng, anh đã đứng ở nơi nguy hiểm nhất để bảo vệ nhiệm vụ và đồng đội.

Tôi nghĩ một người anh hùng không phải chỉ được tạo nên bởi một hành động trong một khoảnh khắc.

Đằng sau khoảnh khắc ấy là cả một quá trình.

Từ tuổi thơ nghèo khó ở Thanh Hóa, những năm tháng lao động vất vả, đến khi trở thành người lính, Tô Vĩnh Diện luôn rèn cho mình một cách sống: việc khó không né tránh, gian khổ không lùi bước, nhiệm vụ chung đặt lên trên lợi ích của bản thân.

Sau này, khi tên tuổi Tô Vĩnh Diện được cả nước biết đến, tôi vẫn nhớ về anh như một người đồng đội rất giản dị.

Anh không tìm cách trở thành người nổi bật.

Anh chỉ luôn cố gắng làm tốt phần việc của mình.

Nhưng chính cách sống ấy đã khiến anh trở nên đặc biệt.

Có những con người trở nên vĩ đại không phải vì họ nói những điều lớn lao, mà vì trong những thời khắc khó khăn nhất, họ luôn là người bước lên phía trước.

Tô Vĩnh Diện là một người như thế.

Một người con của Thanh Hóa.

Một người lính của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Một người đồng đội luôn nhận phần việc khó.

Và là một tấm gương về tinh thần trách nhiệm, lòng dũng cảm và sự hy sinh vì đồng đội, vì Tổ quốc.