Tinh thần không bỏ cuộc

Mưa phùn phủ kín núi rừng Tây Bắc. Con đường đất dẫn lên phía trước trở nên trơn trượt, mỗi bước chân đều nặng hơn vì bùn bám vào dép. Đơn vị hành quân đã nhiều giờ, ai cũng mệt, nhưng đội hình vẫn nối dài giữa màn sương.

Một chiến sĩ trẻ thở dốc rồi ngồi xuống bên đường.

– Tôi không đi nổi nữa…

Người đồng đội đi phía sau dừng lại, đặt tay lên vai anh:

– Nghỉ một chút thôi, rồi đi tiếp.

Anh lính lắc đầu:

– Đường còn xa quá.

Lúc ấy, Bế Văn Đàn bước tới. Anh nhìn người đồng đội trẻ, không trách móc, không thúc ép.

– Cậu nhìn phía trước xem.

Người lính ngẩng lên. Trong màn sương, hàng quân vẫn đang lặng lẽ tiến bước.

Bế Văn Đàn nói chậm rãi:

– Ai cũng mệt. Nhưng nếu mình dừng lại, người phía sau cũng phải dừng.

Câu nói ấy khiến người lính im lặng.

Anh đứng dậy, siết lại quai ba lô.

– Đi tiếp thôi.

Bế Văn Đàn mỉm cười:

– Ừ, cứ từng bước một.

Đó không phải lần duy nhất đơn vị gặp khó khăn.

Có những đêm đào chiến hào dưới mưa lạnh, đất dính chặt vào cuốc xẻng, bàn tay phồng rộp đến bật máu. Có những ngày vận chuyển đạn qua dốc núi, đôi vai đau buốt vì gùi nặng. Có lúc địch phản kích dữ dội, đất đá tung lên quanh chiến hào, tiếng súng dồn dập đến nghẹt thở.

Nhưng điều giữ người lính đứng vững không chỉ là mệnh lệnh.

Đó là tinh thần không bỏ cuộc.

Một đêm gần sáng, cả tiểu đội đang đào nốt đoạn hào cuối cùng. Một chiến sĩ đặt cuốc xuống, thở mệt:

– Hay để mai làm tiếp?

Bế Văn Đàn nhìn đoạn hào còn dang dở.

– Nếu mai mới xong, đêm nay anh em phía trước chưa có đường đi.

Không ai nói thêm.

Mọi người lại cúi xuống đào tiếp.

Tiếng cuốc vang đều trong màn mưa phùn.

Cạch… cạch… cạch…

Đến khi trời hửng sáng, đoạn hào cuối cùng cũng hoàn thành.

Mọi người ngồi xuống, áo quần lấm đầy bùn đất. Một chiến sĩ cười mệt mỏi:

– Tưởng không xong nổi.

Bế Văn Đàn đáp:

– Nhiều việc lúc bắt đầu thấy không thể, làm đến cùng lại thành có thể.

Câu nói giản dị ấy theo đồng đội suốt những năm tháng chiến tranh.

Trong chiến đấu cũng vậy.

Khi địch phản kích dữ dội, có lúc chiến hào rung chuyển vì pháo nổ. Một chiến sĩ trẻ run tay khi chuyền băng đạn.

Bế Văn Đàn nhìn anh:

– Sợ không?

– Có…

– Tôi cũng sợ.

Người lính ngạc nhiên.

Bế Văn Đàn nói tiếp:

– Nhưng sợ không có nghĩa là bỏ vị trí.

Anh lính trẻ siết chặt băng đạn, gật đầu.

Giữa chiến trường, đôi khi một lời nói thật còn có sức mạnh hơn nhiều lời hô hào.

Tinh thần không bỏ cuộc không phải là không biết mệt.

Không phải là không biết sợ.

Không phải là lúc nào cũng mạnh mẽ.

Nó là khi con người mệt mà vẫn đứng dậy.

Sợ mà vẫn tiến lên.

Khó khăn mà vẫn không buông tay.

Những ngày cuối cùng ở Mường Pồn, chiến sự càng thêm ác liệt. Đơn vị chịu nhiều tổn thất, nhưng không ai nghĩ đến chuyện rời bỏ đồng đội.

Bế Văn Đàn vẫn ở vị trí của mình, vẫn cùng anh em giữ vững trận địa.

Và rồi, trong giờ phút quyết định, anh đã chọn hy sinh để đồng đội tiếp tục chiến đấu.

Sau này, khi nhắc về anh, đồng đội không chỉ nhớ đến khoảnh khắc anh hùng ấy.

Họ nhớ cả một con người luôn sống với tinh thần không bỏ cuộc.

Không bỏ cuộc trên đường hành quân.

Không bỏ cuộc dưới mưa lạnh.

Không bỏ cuộc khi thiếu thốn.

Không bỏ cuộc trước hiểm nguy.

Nhiều năm sau chiến tranh, một cựu chiến binh từng chiến đấu cùng anh nói:

– Điều lớn nhất Bế Văn Đàn để lại cho chúng tôi không chỉ là sự dũng cảm. Đó là ý chí đi đến cùng.

Ông nhìn đôi bàn tay đã già rồi nói tiếp:

– Có những lúc tưởng không vượt qua nổi. Nhưng nghĩ đến anh ấy, chúng tôi lại tự nhắc mình: đừng bỏ cuộc.

Tinh thần ấy không chỉ thuộc về chiến tranh.

Nó còn thuộc về cuộc sống.

Bởi trong mỗi con người đều có những con dốc phải vượt qua, những đêm mưa phải đi qua và những lúc tưởng như không còn sức để bước tiếp.

Và đôi khi, điều giúp ta đi thêm một bước không phải là sức mạnh lớn lao, mà là ý nghĩ rất giản dị:

Chỉ cần không bỏ cuộc, con đường vẫn còn ở phía trước.