Tinh thần kiên trung của lớp người đi trước.
Sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo vào khoảng năm 1915, ông Lợi lớn lên trong bối cảnh đất nước bị thực dân Pháp đô hộ. Cuộc sống cơ cực, sưu cao thuế nặng khiến ông sớm nhận ra sự bất công của chế độ. Những năm đầu thập niên 1930, khi phong trào cách mạng lan rộng, ông bắt đầu tham gia các hoạt động bí mật như rải truyền đơn, liên lạc cho các tổ chức yêu nước trong vùng.
Đến khoảng năm 1938, ông được kết nạp vào tổ chức cách mạng địa phương, chịu trách nhiệm gây dựng cơ sở và vận động quần chúng. Khi đó, mọi hoạt động đều phải diễn ra trong bí mật tuyệt đối, bởi sự kiểm soát gắt gao của chính quyền thực dân. Ông thường giả làm người buôn bán nhỏ để đi lại giữa các làng, vừa trao đổi hàng hóa, vừa truyền tin và vận động người dân tham gia phong trào.
Năm 1940, sau khi phong trào bị đàn áp, nhiều đồng chí của ông bị bắt. Bản thân ông cũng bị nghi ngờ và phải chuyển sang hoạt động bí mật sâu hơn. Có thời gian, ông phải rời quê, sống nhờ trong rừng hoặc nhà dân tin cậy để tránh bị truy lùng. Dù vậy, ông vẫn giữ liên lạc với tổ chức, tiếp tục làm nhiệm vụ kết nối các cơ sở cách mạng rải rác trong vùng.
Đến năm 1945, khi thời cơ cách mạng đến gần, ông Lợi cùng các đồng chí tích cực chuẩn bị cho cuộc tổng khởi nghĩa. Ông tham gia vận động quần chúng, tổ chức các cuộc họp bí mật và chuẩn bị lực lượng. Khi Cách mạng Tháng Tám nổ ra, ông là một trong những người trực tiếp tham gia giành chính quyền tại địa phương. Dưới sự lãnh đạo của tổ chức, nhân dân đã nổi dậy, nhanh chóng kiểm soát các cơ quan của chính quyền cũ.
Sau thành công của cách mạng, ông tiếp tục tham gia công tác địa phương, góp phần xây dựng chính quyền mới trong những ngày đầu đầy khó khăn. Dù không giữ chức vụ lớn, ông luôn là người tận tụy, gần gũi với nhân dân và giữ vững phẩm chất của một người cách mạng.
Những năm tháng hoạt động trước năm 1945 của ông Nguyễn Văn Lợi là minh chứng cho sự hy sinh thầm lặng của biết bao người con Quảng Trị. Họ không chỉ đối mặt với nguy hiểm, tù đày mà còn phải chấp nhận cuộc sống thiếu thốn, xa gia đình. Chính những con người bình dị ấy đã góp phần làm nên thắng lợi của cách mạng, mở ra một trang sử mới cho dân tộc.
Câu chuyện của ông Lợi hôm nay vẫn được con cháu trong gia đình kể lại như một niềm tự hào, đồng thời nhắc nhở thế hệ sau về giá trị của độc lập, tự do – những điều đã được đánh đổi bằng biết bao mồ hôi và cả máu của cha ông.
