TINH THẦN THÉP CHẶT TAY PHÁ ĐỒN ĐÔNG KHÊ

Trong Chiến dịch Biên giới Thu - Đông năm 1950, trận đánh mở màn cụm cứ điểm Đông Khê mang tính chất quyết định toàn cục trận chiến. Chính tại chiến trường miền núi khốc liệt này, biểu tượng Anh hùng La Văn Cầu nhờ đồng đội dùng lưỡi lê chặt đứt cánh tay phải dập nát hòng tiếp tục ôm bộc phá công đồn đã trở thành một huyền thoại bất tử. Lời thề đanh thép của ông là một biểu tượng sáng ngời cho tinh thần quên mình vì độc lập, tự do của dân tộc.

Người con ưu tú của núi rừng Cao Bằng

Anh hùng La Văn Cầu (tên thật là Sầm Phúc Hướng), sinh năm 1932 tại xã Đình Phong, huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng trong một gia đình nông dân nghèo người dân tộc Tày. Mồ côi cha từ thuở nhỏ, lớn lên dưới ách đô hộ của thực dân Pháp, ông sớm nung nấu tinh thần yêu nước và chí căm thù giặc sâu sắc. Năm 1948, dù mới tròn 16 tuổi, vì khao khát được cầm súng giết giặc cứu nước, ông đã chủ động khai tăng thêm hai tuổi để vinh dự được đứng vào hàng ngũ Quân đội nhân dân Việt Nam.

Vào bộ đội, ông được biên chế làm chiến sĩ, rồi tiểu đội phó bộ binh thuộc Trung đoàn 174, Đại đoàn 316. Trong mọi thử thách gian khổ của đời lính, La Văn Cầu luôn thể hiện tinh thần dũng cảm, mưu trí, tích cực gương mẫu thi đua lập công và được đồng chí, đồng đội vô cùng quý mến.

Trận đánh cứ điểm Đông Khê và tình thế hiểm nghèo

Tháng 9 năm 1950, Trung ương Đảng và Bộ Chỉ huy chiến dịch quyết định mở Chiến dịch Biên giới, chọn cụm cứ điểm Đông Khê làm trận đánh mở màn. Đêm ngày 16, rạng sáng ngày 17 tháng 9 năm 1950, đơn vị của La Văn Cầu nhận lệnh đánh chiếm lô cốt đầu cầu – một trong những vị trí phòng ngự cốt tử của quân Pháp. Ông được giao trọng trách làm tổ trưởng tổ bộc phá gồm 5 chiến sĩ, có nhiệm vụ phá hủy các tầng hàng rào kẽm gai để mở đường cho đại quân xung phong.

Cuộc chiến đấu diễn ra giằng co, ác liệt dưới làn hỏa lực xối xả của địch từ trên các tháp canh hạ tầm bắn phá công sự. Các đồng chí trong tổ bộc phá lần lượt anh dũng hy sinh hoặc bị thương nặng, chỉ còn lại một mình La Văn Cầu kiên cường bám trụ trận địa. Trong lúc ôm khối bộc phá nặng 12kg lao lên áp sát hàng rào, một loạt đạn pháo của địch nổ gần khiến ông bị trúng đạn dập nát hoàn toàn bả vai và cánh tay phải, đồng thời bị thương ở má phải.

Ý chí gang thép và góc nghiêng bất tử bên chiến hà

Khi tỉnh lại giữa khói đạn mù mịt, nhận thấy bả vai đau đớn tột cùng và cánh tay phải dập nát đang lủng lẳng vướng víu, cản trở việc di chuyển, La Văn Cầu không hề dao động. Với suy nghĩ đanh thép: "Trái tim còn đập thì còn chiến đấu", ông đã trườn về phía sau và kiên quyết yêu cầu người đồng đội Nông Văn Pheo giúp mình xử lý vết thương. Ông nén đau, nhờ đồng đội dùng lưỡi lê chặt phăng cánh tay phải đã mất cảm giác để rảnh tay thực hiện nhiệm vụ.

Ngay sau khi cánh tay vướng víu rời ra, mặc cho máu chảy xối xả, La Văn Cầu nghiến răng nhét chiếc khăn mùi xoa vào miệng để không bật ra tiếng kêu, dùng cánh tay trái còn lại ôm chặt khối bộc phá 12kg tiếp tục trườn lên phía trước. Ông mưu trí áp sát thành lô cốt mẹ của địch, đẩy khối thuốc nổ vào lỗ châu mai rồi giật nụ xòe kích nổ. Một tiếng nổ rung chuyển trời đất vang lên, phá hủy hoàn toàn hỏa điểm kiên cố nhất của quân Pháp, tạo thời cơ vàng cho các mũi xung kích của ta đồng loạt xông lên làm chủ hoàn toàn đồn Đông Khê.

Tấm gương sáng ngời lưu danh sử sách

Chiến công phi thường của La Văn Cầu đã trở thành lá cờ đầu cổ vũ phong trào thi đua sử dụng bộc phá công đồn trong toàn quân đội ta. Ngày 19 tháng 5 năm 1952, tại Đại hội Chiến sĩ thi đua và Cán bộ gương mẫu toàn quốc lần thứ nhất, La Văn Cầu vinh dự được đích thân Chủ tịch Hồ Chí Minh phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, trở thành một trong bảy anh hùng đầu tiên của cả nước.

Trải qua hai cuộc kháng chiến và thời bình, ông được phong quân hàm Đại tá và cống hiến trọn đời cho sự nghiệp tuyên huấn quân đội. Người anh hùng huyền thoại ấy đã thanh thản từ trần vào ngày 24 tháng 6 năm 2026 tại Hà Nội, hưởng thọ 94 tuổi, để lại niềm tiếc thương sâu sắc cho toàn thể nhân dân Việt Nam.

Nguồn tư liệu đối chiếu lịch sử: Bảo tàng Lịch sử Quốc gia Việt Nam..