Tình thầy trò trong ngày vui đại thắng - Nguyễn Phụng

Trong buổi gặp mặt các thầy cô của Hội Cựu giáo chức huyện Núi Thành, Quảng Nam, thầy Nguyễn Phụng kể lại một sự kiện rất khó quên của mình trong ngày vui đại thắng 30-4-1975.

Khi quê hương vừa giải phóng, cũng như khắp nơi trong cả nước, tại huyện Nam Tam Kỳ và xã Kỳ Khương lúc ấy (nay là thị trấn Núi Thành, huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam), mọi người náo nức đón mừng Quân Giải phóng với đủ loại băng, cờ rợp bóng các nẻo đường. Hòa chung với không khí tưng bừng của ngày vui đại thắng, tôi kiểm tra lại chiếc xe đạp của mình và ung dung đi theo con đường rực rỡ cờ, hoa và đầy hơi ấm quyện với hương xuân. Tôi muốn tìm gặp những người thân quen từ miền Bắc tập kết trở về, đang chung vui với những gia đình có người thân vừa được đoàn tụ.Trong lúc đạp xe, tâm hồn thanh thản, miên man suy nghĩ, lòng rộn ràng đong đầy niềm vui, bỗng từ phía trước có hai người du kích đội mũ tai bèo, đi ngược chiều, vai mang súng, đưa tay ngăn tôi lại, vẻ mặt nghiêm nghị. Một người bước lại gần sát tôi và nói: “Ông là Nguyễn Phụng làm y tế cho ngụy phải không?”. Câu hỏi ngắn gọn “làm cho ngụy” quá bất ngờ khiến tôi bị choáng. Tuy vậy, tôi cũng lấy lại được bình tĩnh và trả lời: “Đúng, tôi là Nguyễn Phụng đây, các anh hỏi tôi chi vậy?”. Một anh bước tới sát trước mặt, tay nắm chặt dây đeo súng rồi bảo: “Ông đi theo tôi trình diện Ban chỉ huy Quân quản”. Nghe hai tiếng “trình diện” tôi thật bối rối, nhưng không chút chậm trễ, tôi bước theo như cái máy giữa hai người du kích lạ! Lúc này có mấy người đứng bên kia đường, thấy tôi đang đi giữa hai du kích, ai nấy đầy vẻ lo ngại. Tôi nghe có tiếng ai đó đang xì xào với nhau: “Ông Phụng bị bắt đi cải tạo”.

Đi hết đoạn Quốc lộ 1A, hai du kích rẽ vào đoạn đường cát, đến một xóm nhỏ có ngôi nhà, phía trước sân nhà treo một lá cờ giải phóng. Lúc này trời mùa xuân, thời tiết vẫn còn hơi lạnh, nhưng trán tôi lấm tấm mồ hôi… Tôi thầm nghĩ: “Có phải mình bị bắt, và vì sao mấy ổng lại bắt mình, hay có ai hoài nghi bịa ra cho mình chuyện gì?”. Tôi tự kiểm tra lại bản thân, mình có làm gì phản cách mạng không, rồi tự khẳng định: “Thời chống Pháp mình là giáo viên phục vụ cách mạng, phục vụ nhân dân, sau năm 1954 không tham gia tập kết được, mình phải ở lại địa phương, bọn ngụy quyền không cho làm thầy dạy học, nên phải chuyển nghề làm thuốc chữa bệnh cho nhân dân và tham gia tiếp tế, nuôi giấu cán bộ thoát ly hoạt động cách mạng!”. Tuy nghĩ vậy, nhưng trong lòng tôi vẫn không ngớt băn khoăn...

Hai du kích ra hiệu cho tôi đứng lại giữa hai bên hàng cây đang xơ xác vì vết tàn phá của chiến tranh. Một anh du kích nói với người đồng đội: “Đồng chí vô xin ý kiến Thủ trưởng đưa ông nầy vào!”. Chưa hết nỗi lo này lại đến bất ngờ khác, hai từ “Thủ trưởng” chưa từng nghe bao giờ, làm tôi càng bối rối thêm. Tôi cố tự trấn an mình: “Hãy tin vào cách mạng thôi!”.

Chừng mười phút sau, trong ngôi nhà tranh, một thanh niên chừng 30 tuổi, mặc quân phục lộ màu da sạm nắng, khẩu súng lục đeo xệ dưới thắt lưng, dáng vẻ nhanh nhẹn. Người du kích đứng nghiêm đưa tay chào người đang ngồi tại bàn làm việc: “Báo cáo Thủ trưởng, tổ du kích đã đưa ông Nguyễn Phụng đến trình diện!”. Nhìn dáng “Thủ trưởng”, tôi nhận ra một khuôn mặt hơi quen, nhưng lâu quá không nhớ tên và quê quán thôn nào, song tôi vẫn mang máng là mình đã có dạy ở lớp 3 thời kháng chiến.

Khác với suy nghĩ về một “Thủ trưởng” như tôi đã hình dung khi nghe người du kích gọi, người “Thủ trưởng” nhìn tôi một cách rất thân thiện, khiến tôi thật ngỡ ngàng và mọi sự lo âu bỗng tan biến hết. Hình ảnh người học trò cách đây 20 năm hiện về trong trí nhớ của tôi. Một học sinh lớp 3 nhà rất nghèo, quanh năm đi học chân đất và bốn mùa chỉ mặc một bộ đồ vải ta đen, vá víu nhiều chỗ, nhưng học rất giỏi, ham thích lao động và rất năng động với các môn thể thao, tính nết ngoan hiền, nên được các thầy cô và bạn bè quý mến. “Thưa thầy, em là Tâm đây! Sau ngày giải phóng quê hương, em định ghé thăm thầy nhưng công tác quá bận rộn, mong thầy thông cảm và tha lỗi cho học trò. Em rất mừng khi gặp lại thầy, biết được thầy vẫn khỏe và có tinh thần phục vụ nhân dân…”.

Mấy người du kích thấy Tâm ôm tôi, gọi tôi bằng “thầy”, họ đứng nhìn ngơ ngác và tỏ thái độ rất lễ phép với tôi. Lúc này, hai người du kích không có vẻ nghiêm nghị như khi họ dẫn tôi đi trên đường; tôi cảm thấy lòng nhẹ nhõm khi đứng trước một học trò ngoan hiền năm xưa với bao niềm cảm mến. Thầy trò gặp nhau mừng vui khôn tả sau bao năm chiến tranh xa cách.

Tâm đặt chiếc ghế gỗ độc nhất trong nhà mời tôi ngồi và gọi người phục vụ pha trà mời thầy. Căn phòng lúc này khác hẳn lúc tôi mới bước chân vào. Thay vào nỗi lo ban đầu, giờ chỉ còn gọi nhau bằng hai tiếng "thầy-trò” rất thân thương, lễ phép và lòng tôi tràn đầy niềm vui không sao kể xiết trong ngày vui của mùa xuân đại thắng.

Trong lúc hàn huyên, tôi mới hay người học trò tên Tâm ngày xưa, nay là Nguyễn Văn Tâm, Huyện đội trưởng, huyện Nam Tam Kỳ, tỉnh Quảng Nam-Đà Nẵng...