CÂU CHUYỆN LỊCH SỬ VỀ NỮ ANH HÙNG LÊ THỊ RIÊNG

Trong đêm mùng 2 Tết Mậu Thân 1968, sau khi đợt 1 của cuộc Tổng tiến công và nổi dậy bùng nổ dữ dội tại Sài Gòn, bọn địch đã tàn nhẫn dùng súng đạn để thủ tiêu ba chiến sĩ cộng sản kiên trung ngay giữa lòng Chợ Lớn. Ba người bị chúng đưa lên chiếc xe chở tù để hành quyết là anh hùng Trần Văn Kiểu (Chín K), nữ lãnh đạo phong trào phụ nữ Lê Thị Riêng và chiến sĩ biệt động “Tiểu Long Nữ” Phùng Ngọc Anh.

Nhờ chị Lê Thị Riêng lấy thân mình che chở trong làn đạn dày đặc, Ngọc Anh may mắn sống sót dù bị thương nặng.

Chân dung nữ anh hùng Lê Thị Riêng

- Ýchí kiên cường của người phụ nữ cách mạng:

Bà Lê Thị Riêng (bí danh Hai Liên) sinh năm 1925 tại làng Vĩnh Mỹ, huyện Giá Rai, tỉnh Bạc Liêu trong một gia đình nông dân nghèo. Cha bà sớm theo kháng chiến chống Pháp rồi mất tích, mẹ mất khi bà còn nhỏ, bà được người chú nuôi dưỡng. Từ ảnh hưởng của một thầy giáo tham gia cách mạng, bà được giác ngộ và bắt đầu hoạt động ngay từ những ngày đầu của Cách mạng Tháng Tám 1945 khi đang làm công nhân xưởng dệt Láng Tròn.

Năm 1948, bà được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam. Sau đó bà đảm nhiệm các chức vụ quan trọng trong Hội Phụ nữ ở huyện Giá Rai và tỉnh Rạch Giá, rồi được bầu làm Phó Hội trưởng Hội Phụ nữ cứu quốc miền Đông. Cũng trong thời gian này, bà gặp đồng chí Lê Văn Ba – người sau này trở thành chồng bà. Hai người kết hôn khi đồng chí Ba từ Việt Bắc trở về miền Nam, và có với nhau hai người con trai.

Đến năm 1960, khi Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam ra đời, bà được giao nhiệm vụ làm Phó Hội trưởng Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Giải phóng, đồng thời là Ủy viên Trung ương Mặt trận. Trong khí thế Đồng khởi lan rộng, bà quyết định gửi hai con ra miền Bắc để học tập, còn mình thì ở lại bám trụ chiến trường.

Cuối năm đó, tin dữ ập đến: chồng bà hy sinh trong một trận đánh ở Đông Hòa, Biên Hòa. Nỗi đau tột cùng được bà ghi lại trong nhật ký, nhưng cũng chính từ đó bà tự nhủ phải đứng lên mạnh mẽ để tiếp tục chiến đấu vì các con và vì lý tưởng.

Từ năm 1965, bà được giao phụ trách Ban Phụ vận khu Sài Gòn – Gia Định và trực tiếp vào nội đô chỉ đạo phong trào phụ nữ.

- Bị bắt và những ngày tra tấn tàn bạo:

Ngày 9/5/1967, trong lúc đi công tác ở chợ Đa Kao, bà bị tên phản bội Ca Vĩnh Phối nhận diện và chỉ điểm. Địch lập tức bắt bà và đưa vào các trung tâm tra tấn từ Biệt đội 23, phòng thẩm vấn đặc biệt của CIA đến Tổng nha Cảnh sát.
Chúng dùng mọi hình thức tra tấn man rợ: đánh đập, châm điện, nhấn nước, đốt cháy đến trơ xương ngón tay… nhưng vẫn không khai thác được bất kỳ thông tin nào.

Khi cuộc Tổng tiến công Tết Mậu Thân bùng nổ, chúng càng điên cuồng hơn vì không khuất phục được bà.

- Hành trình tối hậu trên “chiếc xe tử thần”:

Tối mùng 2 Tết Mậu Thân, địch cưỡng bức đưa ba tù nhân chính trị gồm Chín K, Lê Thị Riêng và Phùng Ngọc Anh lên một xe Jeep bịt kín sắt. Trên đường chạy vòng quanh Sài Gòn – Chợ Lớn, phía sau chúng bố trí xe lính có gắn trọng liên.

Khoảng hơn 7 giờ tối, khi tiếng súng trong thành phố vang rền, chiếc xe tử thần bắt đầu chuyển bánh lần nữa. Biết rằng địch lợi dụng tình hình giao tranh để thủ tiêu, ba chiến sĩ lặng lẽ nắm tay nhau và chuẩn bị tinh thần đối mặt cái chết.

Đến đoạn đường Châu Văn Liêm – Hồng Bàng, màn kịch được dàn dựng: có tiếng súng nổ rồi đám cảnh sát lập tức bỏ chạy khỏi xe. Ngay sau đó hàng loạt loạt đạn từ xung quanh xối xả bắn vào.

Trong khoảnh khắc sinh tử, bà Lê Thị Riêng hét lên “Nằm xuống!”, rồi lấy thân mình che cho Phùng Ngọc Anh. Bà trúng nhiều phát đạn và hy sinh ngay trên xe tù, cùng với đồng chí Trần Văn Kiểu. Ngọc Anh bất tỉnh, nhưng khi tỉnh lại đã thấy mình được đưa vào bệnh viện Chợ Quán – là người duy nhất sống sót.

- Sự kính phục của nhân dân trong nước và quốc tế:

Cái chết anh dũng của bà làm rung động lòng người khắp nơi. Tại miền Bắc và miền Nam, vô số nhà máy, trường học, hợp tác xã, nông trường tổ chức lễ truy điệu trang trọng. Trung ương Hội Phụ nữ Giải phóng phát động phong trào thi đua chiến đấu, lao động “gấp 5, gấp 10” để trả thù cho chị.

Tại Sài Gòn, một tiểu đoàn biệt động nữ mang tên Lê Thị Riêng được thành lập, trở thành mũi chủ công trong đợt 2 của cuộc Tổng tiến công Mậu Thân 1968.

   Nhiều tổ chức quốc tế cũng gửi điện chia buồn và lên án tội ác của đế quốc Mỹ cùng chính quyền Sài Gòn. Các bức điện từ Nhật Bản, Venezuela, Đức… đều bày tỏ sự phẫn nộ sâu sắc và lòng cảm phục trước tinh thần chiến đấu của bà.

-Tấm lòng của người mẹ – người vợ thủy chung:

Ngoài tinh thần chiến đấu kiên cường, chị Lê Thị Riêng còn là người mẹ giàu tình thương. Bà từng viết thơ gửi cho hai con ở miền Bắc, bày tỏ ước nguyện một ngày hòa bình được trở về ôm con trong vòng tay. Những vần thơ ấy đến nay vẫn được lưu giữ như một kỷ vật thiêng liêng.

"Mẹ nguyện làm một chiến đấu viên

Mẹ chiến đấu cho ngày mai tươi sáng

Cho Bắc Nam thống nhất

Cho đất nước hòa bình

Cho mọi người no ấm, quang vinh"... 

 Tác giả: Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân Lê Thị Riêng.

Lê Thị Riêng và gia đình của bà

- Ghi nhớ công lao:

Nữ Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Lê Thị Riêng – người con ưu tú của quê hương Bạc Liêu, là biểu tượng bất khuất của phụ nữ Việt Nam “Anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang”, 8 chữ vàng mà Bác Hồ đã trao tặng

Ngày 10/4/2001, Nhà nước truy tặng bà danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Nhiều công trình ở TP Hồ Chí Minh và Bạc Liêu được xây dựng, đặt tên để tưởng nhớ nữ anh hùng bất khuất.

Tượng đài nữ Anh hùng Lê Thị Riêng tại TP Bạc Liêu - quê hương bà