Tình yêu và lý tưởng của hai người cộng sản

Trong những ngày ở Liên Xô, tham dự Đại hội VII Quốc tế Cộng sản và Đại hội Quốc tế Thanh niên lần thứ VI, năm 1935; những ngày đấu tranh thành lập Mặt trận Dân chủ chống chiến tranh và chống phát xít; ở Sài Gòn những năm 1936-1939... Lê Hồng Phong và Minh Khai đã sát cánh trong việc chuẩn bị các bản báo cáo ở hội nghị, cũng như trong cuộc bút chiến trên Báo Dân chúng. Thời gian Lê Hồng Phong và Minh Khai công tác ở Sài Gòn tuy ngắn ngủi (khoảng một năm) nhưng anh chị đã có những ngày sống hạnh phúc bên nhau. Sau ngày đất nước thống nhất năm 1975, khi về Hóc Môn, Bà Điểm, Mười tám thôn Vườn Trầu, tôi được gặp chị Tám Cử, người liên lạc của chị Minh Khai ở cơ quan xứ ủy trong những ngày chị hoạt động ở Nam Bộ. Chị Tám Cử đã chứng kiến ngày Minh Khai sinh Hồng Minh. Hình ảnh chị Minh Khai không ai quên được: Dáng người tầm thước, hơi đậm, đôi mắt rất sáng; mặc áo bà ba đen với chiếc khăn rằn vắt vai, đi đôi guốc gỗ. Chị Minh Khai giành được cảm tình của các chị, các mẹ qua những buổi chị ngồi cặm cụi viết tài liệu quên cả ăn, qua những buổi nói chuyện về nuôi dạy con, qua những buổi diễn thuyết đầy sức thuyết phục...

Khi Lê Hồng Phong bị bắt, Minh Khai đang mang thai. Những ngày chị sắp sinh đứa con đầu lòng lại là những ngày công tác dồn dập, khẩn trương. Minh Khai hăng hái, say sưa đi hội họp, viết báo. Ngay cả lúc sắp sinh nở, bụng đã to, dáng đi đã nặng nề, đang đêm, chị vẫn ra tận cánh đồng Phú Lâm để thay mặt Thành ủy Sài Gòn-Chợ Lớn kết nạp đảng viên mới là chị Sáu Vân-người nữ công nhân 23 tuổi, cuốn thuốc lá hãng Cô-táp. Khi Minh Khai ra về, trời đã khuya quá nửa đêm, sương rơi ướt đầm vai áo. Chị Một cùng đi với Minh Khai nghĩ bụng: “Lúc này, chắc Minh Khai nghĩ đến Lê Hồng Phong ở trong tù, chị muốn làm hết sức mình và làm cả phần của anh nữa”.