TÔ ÂN – NGƯỜI GIỮ LỬA NGÒI BÚT TRÊN ĐƯỜNG RA MẶT TRẬN - PHẦN IX

Những trang báo tiếp tục kể câu chuyện của người đã khuất

Tô Ân hy sinh khi đang trên đường thực hiện nhiệm vụ, nhưng những công việc mà ông từng đảm nhận vẫn tiếp tục được các đồng nghiệp duy trì. Phòng Biên tập Quân sự tiếp tục tổ chức hoạt động, xử lý tin bài và đưa thông tin từ các chiến trường đến bạn đọc. Những người ở lại phải tiếp tục công việc trong hoàn cảnh chiến tranh vẫn chưa kết thúc.

Báo chí quân đội có đặc điểm là hoạt động của tòa soạn gắn chặt với các đơn vị và địa bàn chiến đấu. Một phóng viên hy sinh có thể để lại những tư liệu chưa hoàn chỉnh, những bài viết chưa kịp gửi về và những nhiệm vụ cần người khác tiếp tục. Vì thế, sự mất mát của một nhà báo không chỉ là mất đi một cá nhân mà còn đặt ra yêu cầu tổ chức lại công việc để hoàn thành nhiệm vụ chung.

Trong trường hợp của Tô Ân, ông vừa là người làm báo vừa là cán bộ phụ trách. Sự hy sinh của ông vì vậy được đồng nghiệp nhớ đến cả ở phương diện nghề nghiệp lẫn vai trò tổ chức. Ông đã tham gia xây dựng đội ngũ phóng viên, biên tập viên, đồng thời trực tiếp đi thực tế để hiểu rõ hơn tình hình chiến trường.

Những bài viết về ông sau này góp phần lưu giữ ký ức về một giai đoạn báo chí quân đội phải hoạt động trong điều kiện đặc biệt nguy hiểm. Từ lời kể của những người từng đi cùng chuyến xe đến câu chuyện của con gái ông, các tư liệu bổ sung cho nhau, giúp người đọc hiểu hơn về con người và hoàn cảnh hy sinh của nhà báo Tô Ân.

Năm 2020, báo chí tiếp tục nhắc đến Tô Ân trong các hoạt động tri ân gia đình liệt sĩ. Năm 2025, Báo Quân đội nhân dân giới thiệu phim tư liệu Nhà báo, liệt sĩ Tô Ân – người giữ lửa bút giữa lửa đạn, nhấn mạnh đóng góp của ông đối với Phòng Biên tập Quân sự và sự hy sinh trên đường ra mặt trận.

Việc nhắc lại câu chuyện về Tô Ân không chỉ nhằm tưởng nhớ một người đã khuất. Đó còn là cách nhìn lại công việc của những người làm báo trong chiến tranh, những người vừa chịu trách nhiệm về độ chính xác của thông tin, vừa phải đối diện với những nguy hiểm của hiện trường.

Các tư liệu về Tô Ân cho thấy lịch sử báo chí quân đội được hình thành không chỉ từ những bài báo đã xuất bản mà còn từ những con người đã góp sức tổ chức, biên tập và đưa thông tin đến bạn đọc. Một số người trở về tiếp tục viết, một số người hy sinh khi đang làm nhiệm vụ. Những câu chuyện về họ giúp các thế hệ sau hiểu rõ hơn giá trị của những trang báo ra đời trong chiến tranh.