Tổ buôn lậu

Một buổi sáng sớm, bà Nguyễn Thị Ráo, tức bà Ba Thi - Giám đốc Công ty Lương thực TP.HCM - nhận được điện thoại của anh Sáu Dân, tức đồng chí Võ Văn Kiệt. Anh Sáu mời bà đến nhà ăn sáng. Bà Ba Thi đến nhà Bí thư thì thấy ba vị khách nữa cũng là quan chức đầu ngành của thành phố. Đó là ông Lữ Minh Châu - Giám đốc Ngân hàng Ngoại thương, ông Năm Ẩn - Giám đốc Sở Tài chính và một hai vị khách khác cũng đang chờ... ăn sáng. Đó là một buổi sáng của năm 1979.

Khi đó 3,5 triệu dân của một thành phố từng là "hòn ngọc Viễn Đông" đang rơi vào nạn thiếu đói đầu tiên và gay gắt chưa từng có.

Lúc này đất nước đã thống nhất được gần 5 năm và mùa này lúa ở ĐBSCL cũng vừa gặt xong, chất đầy bồ. Mặc dù người dân ở thành phố sẵn sàng bỏ tiền mua nhưng gạo vẫn không có. Bởi Sở Lương thực hay Công ty Lương thực dẫu có tiền cũng không thể mua được lúa của dân vì Ủy ban Vật giá quy định giá mua quả thấp, bà con không bán.

Bí thư nói: “Chúng ta là lãnh đạo của thành phố mà để dân đói thì chúng ta có xứng là lãnh đạo không? Có còn là người cộng sản không? Hôm nay, tất cả các anh, chị ngồi đây phải nghĩ kế để làm cho dân thoát đói. Ai không có kế thì tôi không cho về! Tôi sẽ nhốt ở đây..." Bà Ba Thi nói ngay: “Kế không khó, không cần phải nghĩ vì chỉ cách đây ít cây số, ĐBSCL có rất nhiều lúa. Chỉ cần xuống đó mua về rồi xay xát bán cho dân”.

Anh Sáu hỏi: “Vậy sao không mua được?". Bà Ba Thi nói: "Ủy ban Vật giá Nhà nước chỉ đạo giá mua lúa chỉ có 5,2 hào/ký. Giá này là giá treo, không thể mua được, vì giá ngoài chợ là 3 đồng/ký. Nếu mua với giá chợ là vi phạm”.

Bí thư nói: “Nếu làm cho dân hết đói thì không phải là vi phạm sao?”. Bà Ba Thi tiếp: “Tôi cũng không sợ vi phạm kiểu đó, nhưng muốn mua phải có tiền. Nhà nước chỉ cấp cho công ty tiền theo giá lúa 5,2 hào thôi".

Bí thư nói: "Thế nên tôi mới nhờ anh Lữ Minh Châu đến đây. Vậy kế của anh Châu là gì?". Ông Châu nói: "Ngân hàng không thiếu tiền nhưng phải có lệnh của (ngành) tài chính thì mới xuất được". Anh Sáu lại quay sang ông Nam Ẩn (Giám đốc Sở Tài chính) nói: “Kế của anh Năm là sao?".

Ông Nam Ấn trả lời: “Thưa Bí thư, nếu có lệnh của anh thì tôi sẽ viết được lệnh cho ngân hàng". Bí thư kết luận ngay: "Trong buổi sáng nay, UBND TP sẽ có văn bản yêu cầu Sở Tài chính đồng ý cho ngân hàng xuất tiền cho Công ty Lương thực. Công ty và Sở Thương mại phải tổ chức mua lúa gạo phân phối cho nhân dân. Việc hôm nay chúng ta đang làm có thể gọi là thành lập tổ buôn lậu gạo. Nhưng thực chất là cứu đói cho dân. Ngày mai chị Ba Thi xuống ĐBSCL mua lúa đúng giá chợ, về xay xát bán cho bà con không cần lấy lãi".

Hôm sau, bà Ba Thi chỉ huy một đoàn xe vận tải tràn xuống ĐBSCL. Tuy nhiên, thời đó mỗi km đường là một trạm gác. Trạm gác chỉ cần một cây súng, cắm một lá cờ là có thể ách bất cứ phương tiện vận tải nào và kiểm tra, lập biên bản. Bà Ba Thi liền nhờ một chiếc xe quân đội, biển đỏ, có lính mặc quân phục xanh, đeo súng dẫn đầu đoàn xe. Xe quân đội vượt qua tất cả mọi trạm gác. Xuống tới chợ, công ty rút tiền mua lúa công khai với giá 3 đồng/kg. Bà con nông dân mừng quá tranh nhau cân lúa. Lãnh đạo địa phương các tỉnh nghe tin đây là kế hoạch của anh Sáu cũng hết sức tạo điều kiện bằng cách “làm ngơ.

Lúa về thành phố được xay xát rồi chia cho các cửa hàng lương. thực, các chợ bán cho bà con đúng giá vốn: 5 đồng/kg gạo. Trong khi người thành phố phải bỏ 7-8 đồng/kg đi mua chui như người ăn trộm mà cũng không đủ ăn. Lúc này ai cũng vui mừng khôn tả.

Sự việc được báo cáo về Trung ương. Trung ương triệu tập bà Ba Thi ra Hà Nội. Làm việc với bà là người lãnh đạo cao nhất của Đảng là Tổng Bí thư Lê Duẩn. Tổng Bí thư ngồi yên lặng nghe bà Ba Thi báo cáo đầy đủ tình hình từ đầu đến cuối. Sau cùng ông nói: “Cô Chín Ráo làm như vậy là đúng”.

Cũng sau đó ít lâu, bà Ba Thi được phong tặng danh hiệu anh hùng. Đây là lần thứ hai bà nhận danh hiệu đó. Lần trước là trong chiến đấu giải phóng miền Nam và Lần này là xây dựng đất nước. Đồng thời, Chủ nhiệm Ủy ban Vật giả Nhà nước cũng được thuyên chuyển sang công tác khác.

“Tổ buôn lậu” của anh Sáu không chỉ cứu đói cho 3,5 triệu dân TP.HCM mà còn cứu cho hơn 10 triệu bà con nông dân lúc đó thoát khỏi cảnh phải bản lúa cho Nhà nước với giá lỗ vốn: 0,52 đồng/kg.