tổ du kích xã
Trong lịch sử kháng chiến tại vùng đất Hòa Lộc (xã Hòa Hưng), Tổ du kích địa phương đóng một vai trò cực kỳ quan trọng. Họ chính là những người con của xứ xoài, vừa cầm cày, cầm kéo tỉa cành, vừa cầm súng để bảo vệ xóm làng.
Dưới đây là những nét đặc trưng về Tổ du kích vùng đất này:
1. Thành phần và Tính chất "Dân chính tự vệ"
Lực lượng tại chỗ: Tổ du kích ấp Hòa và xã Hòa Hưng phần lớn là nông dân địa phương. Họ am hiểu tường tận từng ngõ ngách, từng vườn xoài cát rậm rạp và các con rạch nhỏ thông ra sông Tiền.
Vừa sản xuất, vừa chiến đấu: Ban ngày họ là những người nông dân chăm sóc vườn tược, nhưng đêm xuống họ là những chiến sĩ canh gác, tuần tra bảo vệ xóm làng và dẫn đường cho cán bộ.
2. Lối đánh dựa vào địa hình vườn tược
Tận dụng vườn xoài: Những vườn xoài cát lâu năm với tán lá sum suê trở thành trận địa lý tưởng cho các trận phục kích. Tổ du kích thường tận dụng địa hình này để làm hệ thống hầm bí mật, nơi trú ẩn an toàn cho các đơn vị chủ lực đi ngang qua vùng.
Đánh tiêu hao sinh lực địch: Do nằm gần tuyến giao thông huyết mạch và bến phà Mỹ Thuận cũ, tổ du kích thường xuyên tổ chức các trận đánh nhỏ lẻ, gài mìn, chông tre để quấy rối và làm chậm bước tiến của quân địch.
3. Mối quan hệ "Cá với nước" tại Đình Hòa Lộc
Đình là điểm tựa: Như đã đề cập ở phần di tích, Tổ du kích thường chọn khu vực quanh Đình Hòa Lộc làm nơi tập kết hoặc trạm gác tiền tiêu. Sự tôn nghiêm của đình và sự bao bọc của người dân khiến kẻ thù khó lòng phát hiện ra các hoạt động cách mạng bên trong.
Dân vận khéo: Tổ du kích chính là cầu nối giữa Đảng bộ địa phương và nhân dân. Họ vận động bà con đóng góp "hũ gạo nuôi quân", bảo vệ thương hiệu xoài cát không để rơi vào tay địch, đồng thời giữ vững an ninh trật tự trong ấp.
4. Những chiến công thầm lặng
Dù quy mô thường không lớn như các đơn vị chủ lực, nhưng Tổ du kích vùng Hòa Lộc đã góp phần:
Bảo vệ an toàn cho các cơ quan đầu não của huyện Cái Bè khi di chuyển qua vùng ven sông Tiền.
Phá hủy các đồn bốt nhỏ lẻ, làm thất bại âm mưu "lập vành đai trắng" quanh khu vực chân cầu Mỹ Thuận xưa.
Giữ vững vùng căn cứ lòng dân ngay trong lòng vùng địch tạm chiếm.



