Tố Hữu - Nhà thơ cách mạng yêu nước TH
Nắng sớm tháng Mười năm 1938 rọi qua cửa sổ một căn nhà nhỏ ở xứ Huế. Nguyễn Kim Thành — chàng thanh niên mười tám tuổi với ánh mắt sáng rực — khẽ đặt cây bút xuống bàn. Trên trang giấy còn thơm mực, những vần thơ Từ ấy vừa được viết ra: "Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ / Mặt trời chân lý chói qua tim..."
Ngày hôm đó, chàng thanh niên lấy bí danh là Lành, nhưng lịch sử văn học Việt Nam sau này sẽ ghi nhớ ông với cái tên: Tố Hữu.
Những năm tháng sau đó, con đường ông đi không phủ hoa hồng mà đi qua ngục tối và bom đạn. Trong xà kleng lạnh ngắt của nhà tù đế quốc, giữa tiếng ve ngân và sắc vàng của bắp rây ngoài song sắt, ông gửi gắm khao khát tự do vào bài thơ Khi con tu hú. Nhưng dẫu trong hoàn cảnh khắc nghiệt nhất, thơ ông chưa bao giờ là sự bi lụy. Ông đem chất "thép" của người chiến sĩ hòa vào cái "tình" của một tâm hồn thi sĩ.
Mùa thu năm 1954, trên đường chiến khu Việt Bắc, giữa tiếng sương rừng và ánh lửa bập bùng, Tố Hữu ngồi bên những người lính và bà con dân bản. Ông viết về cuộc chia tay lịch sử: "Mình về mình lại nhớ ta Mái đình Hồng Thái cây đa Tân Trào..." Mấy ai nghĩ rằng, những lời thơ ngọt ngào như khúc hát giao duyên ấy lại đang tải đi một thông điệp chính trị lớn lao của dân tộc: tình nghĩa quân dân sắt son và lời thề giữ vững thành quả cách mạng.
Theo thời gian, bước chân của vị tướng thơ đi qua khắp mọi miền Tổ quốc, từ những bến đò gian khổ có người Mẹ Suốt chèo lái dưới mưa bom, đến tận những vùng đất xa xôi như Ba Lan, Cuba. Ở đâu ông cũng nhìn cuộc sống bằng ánh mắt lãng mạn, ấm áp. Với ông, lý tưởng cách mạng không phải là những khẩu hiệu khô khổ, mà là tình yêu thương con người sâu sắc — đúng như lời Bác Hồ từng dạy về cái tình, cái nghĩa.
Những ngày cuối đời vào năm 2002, khi tóc đã bạc trắng và hơi thở đã yếu dần, ông vẫn thanh thản mỉm cười thanh thản để lại cho đời những dòng thơ tựa như triết lý sống của cả một đời người: "Sống là cho, chết cũng là cho..."
Suốt hơn 80 năm cuộc đời và gần 70 năm dâng hiến, Tố Hữu đã đi trọn một hành trình ngát hương: dùng ngọn lửa lãng mạn cách mạng để thắp sáng những vần thơ, và dùng thơ ca để nâng bước cho cả một dân tộc qua hai cuộc chiến tranh trường kỳ.
