TÔ KÝ

Tô Ký

Tô Ký (1919–1999) là một Thiếu tướng của Quân đội nhân dân Việt Nam, nhà lãnh đạo quân sự và cán bộ cách mạng hoạt động từ thời tiền khởi nghĩa. Ông được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, từng giữ nhiều cương vị chỉ huy quân sự và tư pháp quân đội, đồng thời có những đóng góp trong cả thời chiến lẫn giai đoạn xây dựng đất nước sau năm 1975. (Báo Cần Thơ)

Sự nghiệp cách mạng

Trưởng thành từ phong trào cách mạng ở vùng 18 Thôn Vườn Trầu (Gia Định, nay thuộc Thành phố Hồ Chí Minh), Tô Ký tham gia hoạt động từ rất sớm và gia nhập Đảng Cộng sản Đông Dương năm 1937. Ông nhiều lần bị chính quyền thực dân Pháp bắt giam, chịu tra tấn và giam giữ tại các nhà tù như Khám Lớn Sài Gòn, Tà Lài, Bà Rá và Tây Ninh, nhưng vẫn tiếp tục hoạt động cách mạng sau khi vượt ngục và trở lại gây dựng cơ sở. (congly.vn)

Vai trò trong quân đội

Sau Cách mạng Tháng Tám, ông đảm nhiệm nhiều vị trí chỉ huy quan trọng như Chỉ huy trưởng Giải phóng quân Liên quận Hóc Môn – Bà Điểm – Đức Hòa, Trung đoàn trưởng Trung đoàn 312, Tư lệnh Đặc khu Sài Gòn – Chợ Lớn và lãnh đạo tỉnh Gia Định. Sau khi tập kết ra Bắc, ông lần lượt giữ các chức vụ Tư lệnh kiêm Chính ủy Sư đoàn 338, Giám đốc Học viện Chính trị Trung cao Quân đội và được phong quân hàm Thiếu tướng năm 1961. (congly.vn)

Công tác tư pháp và xây dựng đất nước

Từ năm 1965, Tô Ký giữ chức Chánh án Tòa án Quân sự Trung ương và Phó Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, kết hợp kinh nghiệm chỉ huy quân sự với công tác xét xử trong quân đội. Sau khi đất nước thống nhất, ông tiếp tục tham gia xây dựng các lĩnh vực giao thông vận tải, dầu khí và công tác hội cựu chiến binh, trong đó từng giữ chức Chủ tịch Hội Cựu chiến binh Thành phố Hồ Chí Minh và Phó Chủ tịch Hội Cựu chiến binh Việt Nam. (Báo Cần Thơ)

Di sản

Tô Ký được nhiều đồng đội và nhà nghiên cứu nhắc đến như một vị tướng mang đậm phong cách Nam Bộ: quyết đoán, nghĩa hiệp và gần gũi với chiến sĩ, nhân dân. Ông được trao tặng nhiều phần thưởng cao quý, gồm Hai Huân chương Độc lập hạng Nhất, Huân chương Quân công hạng Nhất, cùng nhiều huân chương kháng chiến và chiến công khác. Cuộc đời và sự nghiệp của ông thường được ghi nhận như hình mẫu kết hợp giữa năng lực quân sự, phẩm chất lãnh đạo và công tác tư pháp quân đội. (congly.vn)