TÔ NGỌC VÂN – NHỮNG NÉT VẼ CUỐI CÙNG TRÊN ĐƯỜNG ĐIỆN BIÊN
Cuối năm 1953, họa sĩ Tô Ngọc Vân cùng học trò và đồng nghiệp lên Tây Bắc tham gia Chiến dịch Điện Biên Phủ. Ông không đứng ngoài chiến trường để vẽ lại chiến tranh mà trực tiếp đi theo bộ đội, ghi chép từng con người, cảnh vật và hoạt động trên đường ra trận.
Tô Ngọc Vân là một trong những họa sĩ quan trọng của nền mỹ thuật cách mạng Việt Nam. Trong kháng chiến chống Pháp, ông nhiều lần đi thực tế tại chiến khu, gặp gỡ bộ đội, dân công và đồng bào.
Cuối năm 1953, khi Chiến dịch Điện Biên Phủ chuẩn bị diễn ra, ông cùng các học trò lên Tây Bắc. Tại đây, ông thực hiện nhiều ký họa về bộ đội hành quân, dân công, cảnh vận chuyển và đời sống trên tuyến đường ra mặt trận.
Theo Báo Quân đội nhân dân, những ký họa của Tô Ngọc Vân không được thực hiện một cách qua loa. Ông vừa vẽ vừa nghiên cứu hình dáng, tư thế và hoạt động của nhân vật, coi đó là tư liệu cho những tác phẩm nghệ thuật về sau.
Sau Chiến thắng Điện Biên Phủ, trên đường trở về, ngày 17-6-1954, Tô Ngọc Vân hy sinh. Ông đã để lại hàng trăm ký họa về cuộc kháng chiến. Những tác phẩm như Đèo Lũng Lô, Trên đường Điện Biên, Hành quân qua suối trở thành những tư liệu nghệ thuật quý giá về chiến dịch.
