Tô Phương Nam

Tô Phương Nam, người con trai chân chất của vùng đất Tân Ngãi, tỉnh Vĩnh Long, mỗi khi nhắc nhớ về những năm tháng chiến tranh Campuchia vẫn không khỏi chùng lòng trước hình ảnh người thân mình lên đường sang chiến trường. Ngày ấy, anh còn trẻ, chưa hiểu hết sự khốc liệt của bom đạn, chỉ biết rằng đất nước gọi thì thanh niên phải đi, và gia đình anh cũng không ngoại lệ. Người thân của Nam – người mà anh luôn xem như điểm tựa tinh thần – đã nhận lệnh hành quân sang Campuchia vào một buổi chiều cuối năm, khi gió từ sông Cổ Chiên thổi vào mang theo cái lạnh se se. Dù cố tỏ ra mạnh mẽ, Nam vẫn thấy rõ trong ánh mắt người ấy sự trĩu nặng của những điều chưa nói. Chiều hôm đó, cả nhà quây quần bên bữa cơm giản dị, ai nấy đều cố cười để che đi những lo lắng ngổn ngang. Riêng Nam, anh chỉ biết ngồi im, lắng nghe tiếng muỗng chạm vào bát và tiếng gió lao xao ngoài mái hiên, cố ghi lại từng khoảnh khắc vào lòng.

Ngày tiễn người thân lên đường, Nam đứng bên bến đò Tân Ngãi, nhìn chiếc xe quân sự từ từ lăn bánh mà tim như thắt lại. Hình ảnh người ấy quay đầu vẫy tay, nở một nụ cười hiền mà kiên cường, trở thành ký ức khiến anh mang theo suốt đời. Những tháng ngày sau đó, mỗi tin tức về chiến trường Campuchia đều khiến Nam thấp thỏm. Anh nhớ như in những đêm mất ngủ, ngồi bên ngọn đèn dầu, lật đi lật lại bức thư gửi về – những dòng chữ nghiêng nghiêng, đôi khi nhoè vì mưa rừng, kể về những cuộc hành quân dài, về đồng đội thương vong, về những làng mạc Khmer hoang tàn sau cơn tàn sát của Pôn Pôt. Có khi cả tháng trời không nhận được tin tức, Nam chỉ biết cầu nguyện cho bình an