Tổ quốc không quên người đã ngã xuống

Tháng Bảy về trên khắp mọi miền đất nước. Những hàng nến được thắp lên trong nghĩa trang liệt sĩ, những bó hoa đặt lặng lẽ trước bia mộ, những phút mặc niệm khiến không gian như chậm lại.

Ở một nghĩa trang trên vùng Tây Bắc, buổi chiều xuống rất yên tĩnh.

Gió thổi qua những hàng thông.

Những ngôi mộ nằm ngay ngắn dưới màu cỏ xanh.

Có những tấm bia ghi đầy đủ họ tên.

Có những tấm bia chỉ ghi: Liệt sĩ chưa biết tên.

Một đoàn học sinh bước chậm giữa các hàng mộ. Em nhỏ nhất trong đoàn khẽ hỏi:

– Thưa cô, những người nằm ở đây có được ai nhớ không ạ?

Cô giáo nhìn những hàng bia trắng rồi đáp:

– Có chứ. Gia đình nhớ, đồng đội nhớ và Tổ quốc cũng nhớ.

Câu trả lời ấy khiến nhiều em lặng im.

Trong số những người đã ngã xuống cho đất nước có Bế Văn Đàn, người chiến sĩ Tày quê Cao Bằng đã hy sinh ở tuổi hai mươi hai.

Anh không trở về bản cũ.

Không còn được gặp lại mẹ.

Không nhìn thấy ngày hòa bình.

Nhưng tên anh vẫn được nhắc trong trường học, trên đường phố, trong những câu chuyện về lòng dũng cảm và tình đồng đội.

Tổ quốc không quên anh.

Và cũng không quên hàng triệu người lính, thanh niên xung phong, dân công hỏa tuyến, những người mẹ, người chị đã góp tuổi trẻ và cuộc đời mình cho độc lập tự do.

Có những người ra đi khi còn rất trẻ.

Có người chưa kịp lập gia đình.

Có người để lại lá thư chưa gửi.

Có người chỉ còn lại một tấm ảnh cũ.

Chiến tranh đã lùi xa, nhưng sự hy sinh ấy không thể bị xóa khỏi ký ức dân tộc.

Một cựu chiến binh đứng trước mộ đồng đội, mái tóc đã bạc trắng.

Ông đặt bó hoa xuống rồi nói rất khẽ:

– Chúng tôi đã trở về, còn các cậu ở lại mãi tuổi đôi mươi.

Không có tiếng trả lời.

Chỉ có gió chiều lay nhẹ những dải băng trên vòng hoa.

Nhiều năm qua, đất nước đổi thay từng ngày. Những con đường mới mở, những thành phố sáng đèn, những cánh đồng yên bình không còn tiếng bom rơi.

Nhưng chính cuộc sống bình yên ấy là lời nhắc nhở sâu sắc nhất về những người đã ngã xuống.

Nếu không có họ, liệu chúng ta có được ngày hôm nay?

Một em học sinh dừng lại trước tấm bia liệt sĩ vô danh.

Em cúi đầu thật lâu rồi hỏi:

– Cô ơi, không biết tên thì làm sao nhớ được?

Cô giáo nhẹ nhàng đáp:

– Có những người không còn tên trên bia mộ, nhưng vẫn có chỗ trong trái tim của dân tộc.

Đó là điều thiêng liêng nhất.

Tưởng nhớ không chỉ là nghi lễ.

Không chỉ là một ngày trong năm.

Tưởng nhớ là biết sống xứng đáng với sự hy sinh ấy.

Là học tập chăm chỉ.

Là lao động trung thực.

Là yêu thương con người.

Là giữ gìn đất nước hòa bình và tốt đẹp hơn.

Bế Văn Đàn đã dùng tuổi trẻ của mình để bảo vệ đồng đội và Tổ quốc.

Những người lính vô danh đã nằm lại trên khắp núi rừng, đồng bằng, biên giới và biển đảo.

Họ không đòi hỏi được trả ơn.

Nhưng đất nước không được phép lãng quên.

Khi một đứa trẻ còn biết cúi đầu trước bia liệt sĩ.

Khi một người trẻ còn xúc động trước câu chuyện của thế hệ đi trước.

Khi những ngọn nến tri ân còn được thắp lên trong đêm tháng Bảy.

Thì sự hy sinh ấy vẫn đang được gìn giữ.

Mặt trời dần khuất sau dãy núi.

Đoàn học sinh rời nghĩa trang trong im lặng.

Ngoái nhìn lại, những hàng bia trắng vẫn nằm yên dưới ánh chiều.

Có những người đã ngã xuống từ rất lâu.

Nhưng họ chưa bao giờ rời khỏi Tổ quốc.

Họ ở trong màu cờ đỏ thắm.

Trong những trang lịch sử.

Trong tiếng trống trường hòa bình.

Trong những mùa lúa yên vui.

Và trong lòng biết ơn của nhân dân Việt Nam.

Tổ quốc không quên người đã ngã xuống.

Không quên những tuổi hai mươi dừng lại giữa chiến trường.

Không quên những người mẹ chờ con đến bạc tóc.

Không quên những đồng đội mãi mãi không trở về.

Và chừng nào đất nước này còn biết tri ân, còn biết sống xứng đáng với quá khứ, thì những người đã hy sinh sẽ còn sống mãi trong ký ức thiêng liêng của dân tộc Việt Nam.