Tô Văn Cắm – Người Chiến Sĩ Tày Góp Sức Dựng Nên Đội Quân Cách Mạng Đầu Tiên
Đồng chí Tô Văn Cắm (bí danh Tô Tiến Lực) là một trong 34 chiến sĩ đầu tiên của Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân – lực lượng vũ trang chủ lực đầu tiên của cách mạng Việt Nam, tiền thân của Quân đội nhân dân Việt Nam anh hùng. Ông là người dân tộc Tày, quê tại xã Tam Kim (Tam Kinh), huyện Nguyên Bình, tỉnh Cao Bằng, vùng đất giàu truyền thống cách mạng và gắn liền với những sự kiện lịch sử quan trọng của dân tộc.
Sinh ra trong thời kỳ đất nước bị thực dân đô hộ, Tô Văn Cắm sớm chứng kiến cuộc sống gian khổ của đồng bào các dân tộc miền núi. Từ lòng yêu nước và khát vọng giành lại độc lập cho dân tộc, ông đã tham gia các hoạt động cách mạng tại địa phương, tích cực xây dựng cơ sở Việt Minh và vận động quần chúng tham gia phong trào cứu nước.
Với phẩm chất trung thực, tinh thần dũng cảm và ý chí chiến đấu kiên cường, Tô Văn Cắm được lựa chọn đứng trong hàng ngũ 34 chiến sĩ đầu tiên của Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân. Ngày 22 tháng 12 năm 1944, tại khu rừng Trần Hưng Đạo thuộc huyện Nguyên Bình, tỉnh Cao Bằng, đội quân cách mạng chính thức ra đời dưới sự chỉ đạo của lãnh tụ Hồ Chí Minh và sự tổ chức trực tiếp của đồng chí Võ Nguyên Giáp. Đây là sự kiện có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, đánh dấu bước phát triển mới của lực lượng vũ trang cách mạng Việt Nam.
Trong những ngày đầu thành lập, đơn vị phải hoạt động trong điều kiện vô cùng khó khăn. Quân số ít, vũ khí thô sơ, hậu cần thiếu thốn nhưng các chiến sĩ luôn giữ vững quyết tâm chiến đấu vì độc lập dân tộc. Đồng chí Tô Văn Cắm cùng đồng đội tích cực huấn luyện, nâng cao trình độ quân sự, xây dựng tinh thần đoàn kết và sẵn sàng nhận mọi nhiệm vụ được giao.
Ngay sau khi thành lập, Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân đã lập nên những chiến công đầu tiên tại Phay Khắt và Nà Ngần. Các trận đánh thắng lợi đã tiêu diệt sinh lực địch, thu nhiều vũ khí và tạo tiếng vang lớn trong phong trào cách mạng cả nước. Những chiến công ấy là kết quả của tinh thần chiến đấu quả cảm và sự đóng góp của toàn thể cán bộ, chiến sĩ trong đội, trong đó có đồng chí Tô Văn Cắm.
Là người con ưu tú của dân tộc Tày, đồng chí luôn phát huy truyền thống đoàn kết, gắn bó với nhân dân và tuyệt đối trung thành với cách mạng. Dù không giữ những vị trí chỉ huy nổi bật, nhưng sự cống hiến của ông đã góp phần tạo nên sức mạnh chung của đơn vị trong những năm tháng đầu đầy thử thách.
Tên tuổi của đồng chí Tô Văn Cắm gắn liền với lịch sử ra đời của Quân đội nhân dân Việt Nam. Ông là đại diện tiêu biểu cho lớp chiến sĩ đầu tiên đã đặt nền móng cho lực lượng vũ trang cách mạng, góp phần viết nên những trang sử hào hùng của dân tộc Việt Nam trong thế kỷ XX. Những đóng góp của đồng chí mãi là niềm tự hào của quê hương Cao Bằng và là tấm gương sáng cho các thế hệ hôm nay noi theo.
