TÔ VĂN ĐỰC - "ANH HÙNG MÌN GẠT" CỦA VÙNG ĐẤT THÉP CỦ CHI

Năm 1960, khi vừa tròn 18 tuổi, chàng trai nghèo Tô Văn Đực đang làm thuê cho một chủ đồn điền cao su ở Thủ Đức thì bước chân vào con đường trở thành người thợ chế tạo vũ khí cho cách mạng. Từ những vật liệu thô sơ nhất như sắt vụn, ống thép cũ, đường ray xe lửa, ông cùng đồng đội đã mày mò chế tạo ra hàng chục khẩu súng trường, súng ngắn phục vụ lực lượng du kích địa phương, trong đó có việc cải tiến khẩu K54 từ 8 viên lên 14 viên đạn để phù hợp với các loại đạn thu gom được trên chiến trường.

Bước ngoặt lớn nhất trong cuộc đời chiến sĩ quân giới ấy đến vào năm 1966, khi quân đội Mỹ tăng cường đưa xe tăng, xe bọc thép M113, M41 vào càn quét dữ dội khu vực Củ Chi. Lực lượng du kích khi ấy chỉ có vũ khí thô sơ, không hề có B40, B41 hay đại liên để đối chọi với thiết giáp hiện đại của địch. Trong một lần tình cờ được người bạn cho mượn hai quả mìn cán của Nga, mỗi quả nặng khoảng 4kg, ông Đực đã đặt thử ở lỗ châu mai cách xa khoảng 50 thước. Khi xe tăng địch đi ngang cán trúng, mìn phát nổ dữ dội. Từ phát hiện ấy, ông nhận ra rằng loại mìn này hoàn toàn có thể trở thành vũ khí bẻ gãy các cuộc càn quét bằng xe tăng của địch.

Từ đó, ông dày công nghiên cứu, cải tiến để cho ra đời loại "mìn gạt", thứ vũ khí tự chế khiến xe tăng Mỹ "đụng đâu nổ đó", trở thành nỗi khiếp sợ thực sự của lính thiết giáp địch trên chiến trường Củ Chi. Không chỉ dừng lại ở việc sản xuất vũ khí trong xưởng quân giới dưới lòng địa đạo, ông còn trực tiếp cầm súng chiến đấu, trực tiếp góp phần tiêu diệt 13 xe tăng và 53 lính Mỹ. Ngày 17/9/1967, tại Đại hội Liên hoan Anh hùng, dũng sĩ diệt Mỹ lần thứ II toàn miền Nam, Tô Văn Đực được trao tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân khi vừa 21 tuổi đời, cũng là năm ông được kết nạp Đảng ngay trên chiến hào địa đạo Củ Chi. Nhiều năm sau chiến tranh, ông vẫn thường được mời kể lại câu chuyện "mìn gạt phá tăng" của mình cho các thế hệ trẻ, như một minh chứng sống động cho trí tuệ và ý chí phi thường của người dân đất thép trong những năm tháng khốc liệt nhất của cuộc kháng chiến.