Tô Văn Đực – Người con đất thép Nhuận Đức

Trong dòng chảy lịch sử hào hùng của dân tộc Việt Nam, có những con người bình dị nhưng đã sống, chiến đấu và hi sinh với tất cả trái tim mình cho Tổ quốc. Họ là những “bông hoa lửa” tỏa sáng trong những năm tháng chiến tranh ác liệt. Một trong những bông hoa rực rỡ ấy chính là anh hùng Tô Văn Đực, người con ưu tú của xã Nhuận Đức, thành phố Hồ Chí Minh. Ông là một huyền thoại của địa đạo Củ Chi, nổi tiếng với vai trò là tổ trưởng tổ sản xuất vũ khí bí mật, đã chế tạo ra nhiều loại mìn gài, mìn giật khiến hơn 5000 xe tăng địch bị phá hủy. Dù Thời bình, ông là “ông Út” giản dị ở Ấp Xóm Bưng, xã Nhuận Đức. Nhưng thời chiến, ông là “quái kiệt của địa đạo”, là người mà kẻ thù phải dè chừng từng bước chân.

Tuổi trẻ giữa những năm tháng máu lửa.

Ông Tô Văn Đực sinh năm 1942 tại vùng quê Nhuận Đức – mảnh đất nổi tiếng là căn cứ cách mạng “đất thép thành đồng”. Thuở nhỏ, ông đã sớm chứng kiến cảnh quê hương bị bom đạn tàn phá, đồng bào bị giặc đàn áp. Hình ảnh những người mẹ, người chị kiên cường bám đất giữ làng, những người cha ngày đêm đi dân công, tải đạn, tải thương đã thắp lên trong cậu bé Tô Văn Đực niềm căm thù giặc sâu sắc và ý chí quyết tâm góp sức cho kháng chiến. Lớn lên, khi đất nước bước vào giai đoạn khốc liệt nhất của cuộc chiến chống Mỹ, chàng thanh niên Tô Văn Đực không chút do dự, tình nguyện gia nhập lực lượng vũ trang địa phương. Ông được giao nhiệm vụ đặc biệt – chế tạo và quản lý xưởng vũ khí bí mật của xã Nhuận Đức. Giữa bom đạn, ông cùng đồng đội phải làm việc trong những căn hầm nhỏ, thiếu thốn trăm bề, nhưng với lòng quyết tâm và sáng tạo, họ đã cho ra đời hàng trăm quả mìn, lựu đạn, súng thủ công, góp phần quan trọng trong các trận đánh tiêu diệt đồn bốt địch.

Trí tuệ và lòng quả cảm của người thợ – người lính.

Một lần, đơn vị nhận lệnh phải chặn đoàn tàu chiến của Mỹ di chuyển trên sông Sài Gòn. Địch có vũ khí hiện đại, còn lực lượng ta lại chỉ có những dụng cụ thô sơ. Trước tình thế ấy, ông Tô Văn Đực suy nghĩ ngày đêm, tìm cách chế tạo một loại mìn nước đặc biệt có thể đánh đắm tàu địch. Không có tài liệu, không có cố vấn, ông chỉ dựa vào kinh nghiệm và sự sáng tạo của chính mình. Sau nhiều lần thử nghiệm, cuối cùng ông đã thành công. Loại mìn do ông sáng chế đã phát huy tác dụng trong chiến đấu, giúp quân ta tiêu diệt được nhiều phương tiện quân sự của địch, bảo vệ an toàn căn cứ cách mạng. Trong những năm tháng kháng chiến ấy, ông Tô Văn Đực vừa là người thợ khéo léo, vừa là chiến sĩ dũng cảm. Ông luôn tiên phong trong những nhiệm vụ nguy hiểm, sẵn sàng xông pha trận mạc để thử nghiệm vũ khí mới, bảo vệ đồng đội. Nhiều lần bị thương, ông vẫn kiên quyết ở lại chiến trường. Đồng đội trong xưởng vũ khí thường nói với nhau: “Anh Đực không chỉ biết làm, mà còn dám làm – vì anh tin rằng một tấc đất quê hương cũng đáng để hi sinh.” Với những thành tích xuất sắc và tinh thần chiến đấu kiên cường, năm 1973, ông được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, khi mới ngoài ba mươi tuổi. Đó là phần thưởng xứng đáng cho người con Nhuận Đức – biểu tượng của tinh thần “tự lực, tự cường” trong chiến tranh.

Người anh hùng giữa đời thường

Sau ngày đất nước thống nhất, anh hùng Tô Văn Đực trở về quê hương, tiếp tục công tác trong ngành kỹ thuật Quân khu 7, sau đó nghỉ hưu và sống tại chính mảnh đất đã nuôi dưỡng tuổi trẻ chiến đấu của mình. Trở lại đời sống dân dã, ông vẫn giữ tác phong giản dị, khiêm tốn. Người dân Nhuận Đức vẫn thường thấy ông lom khom bên vườn cây, cùng bà con trồng trọt, sản xuất, chia sẻ kinh nghiệm. Dù đã già, đôi tay vẫn mang dấu vết chiến tranh, nhưng trong ánh mắt ông luôn rực sáng niềm tự hào và tình yêu quê hương. Ông thường kể lại cho lớp trẻ nghe những câu chuyện về “thời hoa lửa” – về những đêm hành quân dưới mưa bom, những giờ chế tạo vũ khí trong hầm tối, những đồng đội đã nằm lại trong lòng đất mẹ. Mỗi lần nhắc đến họ, giọng ông lại trầm xuống: “Họ đã ra đi để mình còn được sống, được nhìn thấy hòa bình hôm nay. Nên các cháu phải sống cho xứng đáng với họ.”

Ngọn lửa truyền đời

Hôm nay, xã Nhuận Đức đã khoác lên mình chiếc áo mới – những con đường bê tông sạch đẹp, trường học khang trang, những vườn cao su xanh ngát nối dài. Trong sự đổi thay ấy, người dân nơi đây vẫn luôn tự hào khi nhắc đến anh hùng Tô Văn Đực, người đã góp phần làm nên danh hiệu “đất thép thành đồng” của Củ Chi. Bộ phim “Địa đạo: Mặt trời trong bóng tối” được lấy cảm hứng từ chính cuộc sống chiến đấu của ông và đồng đội năm xưa.Tô Văn Đực, bí danh “Mười Đức” - nguyên mẫu nhân vật Tư Đạp trong phim truyện điện ảnh “Địa đạo: Mặt trời trong bóng tối” đang thu hút sự quan tâm của đông đảo công chúng ngoài rạp chiếu. Bên cạnh đó trường học, đường làng, nhà truyền thống đều lưu giữ hình ảnh và câu chuyện về ông – như một ngọn lửa soi sáng cho thế hệ trẻ. “Giữ lửa” – đó không chỉ là tưởng nhớ quá khứ, mà còn là trách nhiệm của thế hệ hôm nay. Giữ lửa bằng lòng biết ơn, bằng ý chí vươn lên, bằng những hành động đẹp trong đời thường. Bởi lẽ, chiến tranh đã lùi xa, nhưng tinh thần “thời hoa lửa” – tinh thần yêu nước, dũng cảm và sáng tạo – sẽ mãi sống trong tim mỗi người Việt Nam.Giữa thời bình hôm nay, khi ta sống trong hòa bình, được học tập và mơ ước, hãy nhớ rằng hạnh phúc ấy được đánh đổi bằng mồ hôi, máu và nước mắt của biết bao thế hệ đi trước. Hãy để câu chuyện “thời hoa lửa” ấy tiếp tục được kể, để ngọn lửa từ trái tim người anh hùng Tô Văn Đực cháy mãi, soi đường cho thế hệ hôm nay và mai sau bước tiếp – vững vàng, tự hào và đầy trách nhiệm với Tổ quốc Việt Nam yêu dấu.