Tô Vĩnh Diện (1)
Lấy thân chèn pháo để bảo vệ vũ khí chiến đấu.
Anh hùng Liệt sĩ Tô Vĩnh Diện là biểu tượng bất tử của tinh thần trách nhiệm và lòng quả cảm trong chiến dịch Điện Biên Phủ. Hành động "lấy thân chèn pháo" của ông đã trở thành một trong những khoảnh khắc bi tráng nhất, thể hiện ý chí bảo vệ tài sản quốc gia quý giá hơn cả tính mạng bản thân.
Trong giai đoạn chuẩn bị cho chiến dịch năm 1954, việc kéo những khẩu pháo nặng hàng tấn qua những dốc cao, vực thẳm của vùng Tây Bắc là một thử thách cực kỳ khủng khiếp. Đêm ngày 1/2/1954, trong quân lệnh kéo pháo ra để thay đổi phương châm tác chiến (từ "đánh nhanh thắng nhanh" sang "đánh chắc tiến chắc"):
* Tình huống hiểm nghèo: Khi đang xuống dốc Chuối (một con dốc cực kỳ nguy hiểm với độ nghiêng lớn), dây tời pháo bất ngờ bị đứt. Khẩu pháo cao xạ nặng hơn 2 tấn bắt đầu lao tự do xuống vực thẳm.
* Quyết định hy sinh: Trong giây phút ngàn cân treo sợi tóc, nếu pháo rơi xuống vực không chỉ mất đi vũ khí quý báu mà còn có thể kéo theo tính mạng của nhiều đồng đội đang giữ dây. Không một chút do dự, Tô Vĩnh Diện đã hô lớn cho đồng đội và lao cả thân mình vào bánh xe pháo, dùng cơ thể làm vật cản để khựng đà lao của khẩu pháo.
* Lời cuối cùng: Khi đồng đội cứu được pháo và chạy đến bên ông, dù bị thương rất nặng và hơi thở yếu dần, câu hỏi đầu tiên của ông vẫn là: "Pháo có còn nguyên vẹn không?".
Sự hy sinh của Tô Vĩnh Diện đã bảo vệ thành công khẩu pháo cao xạ 37mm – thứ vũ khí cực kỳ quan trọng để khống chế bầu trời Điện Biên Phủ sau này. Ông được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân năm 1955.
Ngày nay, khẩu pháo cao xạ mà ông bảo vệ đã trở thành Bảo vật quốc gia, hiện được lưu giữ tại Bảo tàng Phòng không - Không quân, như một minh chứng sống động cho tinh thần thép của người chiến sĩ Điện Biên năm xưa.
