Tô Vĩnh Diện

Đêm 1/2/1954, trên đường chiến dịch Điện Biên Phủ, sương mù bao phủ những con dốc chênh vênh qua đèo Pha Đín. Đơn vị pháo cao xạ của Tô Vĩnh Diện nhận lệnh kéo khẩu pháo 37mm nặng hơn 2 tấn ra vị trí mới theo phương châm "Đánh chắc, tiến chắc".

Đường dốc đứng, hẹp và trơn trượt. Hàng chục chiến sĩ gồng mình giữ chặt dây tời, ghì gót chân vào đá nhọn để hãm đà trôi của khối thép khổng lồ. Bất ngờ, một tiếng "rắc" khô khốc vang lên — dây tời đứt gãy! Khẩu pháo mất đà, lao dốc ngày càng nhanh về phía vực sâu.

Trong khoảnh khắc sinh tử ấy, nếu pháo rơi xuống vực, toàn bộ công sức của hàng trăm con người và vũ khí quý giá của chiến dịch sẽ tan thành mây khói. Không một chút do dự, người tiểu đội trưởng Tô Vĩnh Diện lao thẳng ra gờ đường, đem cả thân mình chèn vào trước bánh pháo.

Khối thép dừng lại. Đồng đội òa khóc lao đến kéo anh ra khỏi gầm pháo. Khi được bế lên, gương mặt anh đã nhợt nhạt, breath yếu ớt, nhưng câu nói đầu tiên anh thều thào hỏi đồng đội không phải cho bản thân mình, mà là:

"Pháo có việc gì không?"

Nhận được gật đầu trong nước mắt của đồng chí, anh mới mỉm cười nhắm mắt, trút hơi thở cuối cùng ở tuổi 30.

Hành động anh hùng của Tô Vĩnh Diện đã cứu sống khẩu pháo cao xạ 37mm mang số hiệu 51068 — kỷ vật ấy nay đã trở thành Bảo vật Quốc gia, ghi dấu một biểu tượng bất tử về lòng quả cảm của người lính Cụ Hồ.