Tô Vĩnh Diện – Bóng hình bất tử trên đường kéo pháo và ý chí "Thà hy sinh quyết bảo vệ pháo"
Anh hùng liệt sĩ Tô Vĩnh Diện (1924 – 1954) là biểu tượng vĩ đại cho tinh thần trách nhiệm và lòng quả cảm vô song của Quân đội nhân dân Việt Nam. Trong chiến dịch lịch sử Điện Biên Phủ, tại khúc dốc hiểm trở rừng Pá Có, trước tình thế dây kéo pháo bị đứt khiến khẩu pháo cao xạ nặng hàng tấn lao xuống vực sâu, đồng chí đã lập nên chiến công oanh liệt khi dùng chính thân mình chèn vào bánh pháo để bảo toàn vũ khí quý giá cho mặt trận, viết nên một huyền thoại bất tử cùng non sông.
Người nông dân nghèo Thanh Hóa đến người Tiểu đội trưởng pháo cao xạ gương mẫu
Đồng chí Tô Vĩnh Diện sinh năm 1924 trong một gia đình nông dân nghèo tại xã Nông Trường, huyện Nông Cống (nay thuộc huyện Triệu Sơn), tỉnh Thanh Hóa. Lớn lên tại vùng đất nghèo khó, từ nhỏ anh đã phải sớm nếm trải cảnh cơ cực, chịu nhiều tầng áp bức bóc lột của chế độ phong kiến thực dân. Khi cách mạng thành công, ý thức sâu sắc được giá trị của độc lập và tự do, năm 1949, người thanh niên xứ Thanh đã hăm hở viết đơn xung phong nhập ngũ, cống hiến tuổi xuân cho sự nghiệp giải phóng dân tộc. Trong môi trường quân đội, Tô Vĩnh Diện luôn bộc lộ phẩm chất của một người chiến sĩ gương mẫu, kiên trì, sẵn sàng nhận và hoàn thành xuất sắc những nhiệm vụ gian khổ, nguy hiểm nhất của đơn vị. Khi quân đội thành lập lực lượng pháo cao xạ chuẩn bị cho trận quyết chiến chiến lược Điện Biên Phủ, anh được điều động về đơn vị pháo cao xạ 37mm thuộc Trung đoàn 367. Với ý thức khẩu pháo là sinh mạng của mặt trận, anh cùng các đồng đội đã dồn hết tâm huyết ngày đêm luyện tập kỹ thuật và bảo quản vũ khí, quyết tâm đưa pháo vào trận địa an toàn bằng mọi giá.
Khoảnh khắc xả thân cứu pháo và tượng đài bất tử giữa rừng già Pá Có
Màn đêm buông xuống giữa núi rừng Tây Bắc cũng là lúc những tiếng hò kéo pháo vang vọng cả một góc trời. Con đường kéo pháo vào Điện Biên Phủ quanh co, dốc đứng và trơn trượt sau những cơn mưa rừng dai dẳng. Trong những đêm đông giá rét ấy, người tiểu đội trưởng trẻ Tô Vĩnh Diện vẫn luôn bám chặt vào càng pháo, đôi bàn tay chai sần siết chặt từng nhịp định hướng cho khối thép nặng hàng tấn di chuyển qua địa hình hiểm trở. Đêm ngày 1 tháng 2 năm 1954, trong quá trình đơn vị đang bí mật di chuyển khẩu pháo cao xạ vượt qua một con dốc cực kỳ nguy hiểm tại khu vực rừng Pá Có, tai họa bất ngờ ập đến khi dây tời kéo pháo bị đứt. Mất đi lực giữ, khẩu pháo khổng lồ bắt đầu lao tự do ngược xuống dốc, lao thẳng về phía vực sâu, đe dọa trực tiếp đến tính mạng của hàng chục chiến sĩ đang ghìm giữ phía sau và nguy cơ phá hủy hoàn toàn vũ khí quý báu của chiến dịch. Trong khoảnh khắc sinh tử ngàn cân treo sợi tóc ấy, Tô Vĩnh Diện không một giây phút do dự. Anh hô lớn: "Thà hy sinh quyết bảo vệ pháo!" rồi dũng cảm lao thẳng cả thân mình vào khe bánh pháo, dùng xương thịt của chính mình làm vật chèn. Hành động phi thường của anh đã làm giảm tốc độ lao, giữ chặt khẩu pháo lại bên bờ vực thẳm an toàn, nhưng anh đã bị bánh pháo nặng nề chèn qua và anh dũng hy sinh ở tuổi 30. Sự ngã xuống anh hùng của Tô Vĩnh Diện đã trở thành luồng sinh khí, nguồn động viên tinh thần to lớn cổ vũ toàn quân vượt qua muôn vàn gian khổ để đưa pháo vào trận địa, giáng đòn sấm sét bắn rơi máy bay địch, góp phần làm nên chiến thắng Điện Biên Phủ lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu.
