TÔ VĨNH DIỆN
TÔ VĨNH DIỆN
TÔ VĨNH DIỆN – NGƯỜI ANH HÙNG LẤY THÂN MÌNH CHE CHỞ ĐỒNG ĐỘI
Trong chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954, hình ảnh người chiến sĩ lấy thân mình chèn pháo đã trở thành huyền thoại. Đó là câu chuyện về Tô Vĩnh Diện. Khi khẩu pháo nặng hàng tấn trên đường kéo vào trận địa có nguy cơ tuột dốc, đe dọa tính mạng đồng đội và làm hỏng vũ khí, anh đã lao mình vào bánh pháo, lấy thân mình chèn lại. Sự hy sinh của anh giúp giữ vững khí tài quan trọng, góp phần vào thắng lợi của chiến dịch lịch sử.
Tô Vĩnh Diện (1924–1954) là liệt sĩ, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam, nổi tiếng trong Chiến dịch Điện Biên Phủ với hành động lấy thân mình chèn bánh pháo để cứu khẩu pháo khỏi rơi xuống vực. Ông được xem là biểu tượng của tinh thần “quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh” trong kháng chiến chống Pháp.
Năm sinh – mất: 1924 – 1954
Quê quán: Thôn Dược Khê, xã Nông Trường, huyện Nông Cống (nay là Triệu Sơn), Thanh Hóa
Đơn vị: Đại đội 827, Tiểu đoàn 394, Trung đoàn 367
Chiến dịch: Chiến dịch Điện Biên Phủ
Danh hiệu: Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (1956)
Sinh trong gia đình nông dân nghèo, Tô Vĩnh Diện sớm phải đi ở cho địa chủ. Sau Cách mạng Tháng Tám, ông tham gia dân quân địa phương, rồi nhập ngũ năm 1949. Năm 1953, ông được điều vào lực lượng pháo cao xạ mới thành lập, sang Nam Ninh (Trung Quốc) huấn luyện và sau đó trở thành Tiểu đội trưởng pháo cao xạ 37 mm của Trung đoàn 3677.
Đêm 1 / 2 / 1954, khi kéo pháo ra khỏi trận địa theo mệnh lệnh “đánh chắc, tiến chắc”, dây tời bị đứt khiến khẩu pháo hơn hai tấn lao xuống dốc Chuối. Trong khoảnh khắc nguy cấp, ông hô “Thà hy sinh, quyết bảo vệ pháo” rồi lao thân mình chèn bánh, giúp khẩu pháo dừng lại. Ông bị thương nặng và hy sinh, lời cuối cùng là “Pháo có việc gì không?”
Ngay tại mặt trận, ông được truy tặng Huân chương Chiến công hạng Nhất; năm 1956, được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Khẩu pháo 37 mm số hiệu 510681 gắn với sự hy sinh của ông hiện là Bảo vật quốc gia trưng bày tại Bảo tàng Phòng không - Không quân. Hài cốt ông an táng tại Nghĩa trang Đồi A1, thành phố Điện Biên Phủ, và tên ông được đặt cho nhiều đường phố, trường học trong cả nước.
Hình ảnh “người chiến sĩ lấy thân mình chèn bánh pháo” được nhà thơ Tố Hữu ca ngợi trong bài Hoan hô chiến sĩ Điện Biên và trở thành biểu tượng của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam, nhắc nhớ các thế hệ về lòng dũng cảm và tinh thần vì Tổ quốc.
