TÔ VĨNH DIỆN: CUỘC ĐỜI TẠC VÀO SỬ SÁCH BÊN BÁNH XE PHÁO

Tô Vĩnh Diện sinh ra tại một vùng quê nghèo ở huyện Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa. Lớn lên trong cảnh đất nước lầm than, từ nhỏ anh đã phải đi làm thuê, ở đợ để giúp đỡ gia đình. Chính thực tế gian khổ đó đã hun đúc trong anh một ý chí tự lập và một lòng căm thù giặc sâu sắc. Năm 1946, khi tiếng súng kháng chiến toàn quốc bùng nổ, chàng thanh niên ấy đã hăng hái tham gia lực lượng dân quân tại địa phương và sau đó chính thức nhập ngũ vào năm 1950.

Đến chiến dịch Điện Biên Phủ, anh được giao trọng trách là tiểu đội trưởng một đơn vị pháo cao xạ. Vào thời điểm đó, những khẩu pháo là "báu vật" của quân đội ta, vì để đưa được chúng vào trận địa, các chiến sĩ phải dùng sức người để kéo vượt qua những con dốc dựng đứng mang tên "dốc Chuối", "dốc Voi". Đêm mùng 1 tháng 2 năm 1954, trong điều kiện đường trơn trượt do mưa và pháo cao xạ nặng tới hơn 2 tấn, một chiếc dây tời bất ngờ bị đứt. Khẩu pháo bắt đầu lao tự do xuống vực thẳm.

Trong khoảnh khắc sinh tử ấy, Tô Vĩnh Diện không hề do dự. Anh hô vang để đồng đội tránh ra, còn mình thì lao tới, dùng đôi vai và cả cơ thể chèn vào bánh pháo để kìm nó lại. Sức nặng của khối thép khổng lồ đã đè lên người anh, nhưng sự hy sinh đó đã cứu khẩu pháo không rơi xuống vực sâu. Khi đồng đội vực anh lên, hơi thở chỉ còn thoi thóp, anh vẫn gắng gượng hỏi: "Pháo có sao không?". Câu hỏi ấy đã trở thành một biểu tượng bất diệt về trách nhiệm của người lính đối với Tổ quốc.

Cuộc đời của anh dù ngắn ngủi, chỉ mới 30 tuổi xuân, nhưng đã để lại một bài học lớn lao về lòng quả cảm. Anh ra đi khi chiến dịch còn chưa kết thúc, nhưng ngọn lửa từ sự hy sinh của anh đã tiếp sức cho hàng vạn chiến sĩ "chân trần chí thép" làm nên chiến thắng Điện Biên chấn động địa cầu. Tô Vĩnh Diện không chỉ là một cái tên, anh đã trở thành một phần của núi rừng Tây Bắc, một đóa hoa bất tử nở giữa thời hoa lửa khốc liệt nhất của dân tộc.