TÔ VĨNH DIỆN – DẤU SON TRÊN ĐƯỜNG LÊN ĐIỆN BIÊN

Có những con đường sau khi hoàn thành nhiệm vụ sẽ dần bị thời gian xóa nhòa dấu vết. Nhưng có những con đường trở thành một phần của lịch sử bởi trên đó từng diễn ra những câu chuyện không thể quên. Con đường kéo pháo vào Điện Biên Phủ là một con đường như thế. Và trong ký ức về con đường ấy, tên tuổi Tô Vĩnh Diện luôn được nhắc đến với sự kính trọng. Đầu năm 1954, quân đội ta bước vào giai đoạn chuẩn bị cho Chiến dịch Điện Biên Phủ. Để bảo đảm sức mạnh chiến đấu, pháo binh cần được đưa vào trận địa. Nhưng nhiệm vụ này không đơn giản. Những khẩu pháo nặng hàng tấn phải vượt qua núi rừng Tây Bắc, nơi có những con đường dốc, hẹp và hiểm trở. Theo tư liệu của Bộ Quốc phòng, tuyến đường kéo pháo dài khoảng 15km và việc đưa pháo đi chủ yếu dựa vào sức người kết hợp với tời quay tay. Tô Vĩnh Diện là một trong những người lính tham gia hành trình ấy. Anh cùng đồng đội kéo pháo qua những cung đường gian khổ. Những người lính phải phối hợp chặt chẽ, vừa kéo vừa giữ pháo. Khi đi qua những đoạn dốc, công việc càng khó khăn bởi khẩu pháo có thể mất thăng bằng. Đặc biệt, việc bảo đảm an toàn cho pháo là yêu cầu rất quan trọng. Trong quá trình kéo pháo, có những lúc bộ đội phải tranh thủ ban đêm để bảo đảm bí mật. Đến khu vực dốc Chuối, một sự cố xảy ra. Một quả đạn nổ gần đoàn kéo pháo làm dây tời bị đứt. Khẩu pháo mất thăng bằng và quay ngang. Trong khoảnh khắc ấy, Tô Vĩnh Diện đã bám vào càng pháo để cố gắng điều khiển. Nhưng không thể giữ được pháo bằng cách ấy, anh đã lấy thân mình chèn bánh pháo. Khẩu pháo được giữ lại, nhưng anh hy sinh. Sự hy sinh của Tô Vĩnh Diện trở thành một trong những câu chuyện tiêu biểu của Chiến dịch Điện Biên Phủ. Cùng với Bế Văn Đàn, Phan Đình Giót và nhiều chiến sĩ khác, anh đại diện cho một thế hệ đã sẵn sàng hy sinh trong cuộc kháng chiến. Các tư liệu quân sự chính thống vẫn nhắc đến Tô Vĩnh Diện như một trong những tấm gương tiêu biểu về tinh thần xả thân vì nhiệm vụ. Hình tượng ấy không chỉ được lưu giữ trong sách báo mà còn được thể hiện trong nghệ thuật. Tác phẩm “Tô Vĩnh Diện chèn pháo” của Dương Hướng Minh là một trong những tác phẩm nổi bật tái hiện sự hy sinh của anh. Qua nghệ thuật, hình ảnh người chiến sĩ trên con đường kéo pháo tiếp tục được truyền đến những thế hệ không trực tiếp trải qua chiến tranh. Điều đáng quý nhất trong câu chuyện của Tô Vĩnh Diện là tinh thần trách nhiệm. Anh không phải người duy nhất góp phần đưa pháo vào trận địa. Phía sau anh là cả một tập thể. Nhưng trong khoảnh khắc quyết định, anh đã làm điều mà mình cho là cần thiết để bảo vệ nhiệm vụ chung. Sự lựa chọn ấy khiến tên tuổi anh vượt khỏi phạm vi một cá nhân và trở thành biểu tượng. Hôm nay, đất nước đã hòa bình. Những người trẻ không còn phải kéo pháo xuyên rừng trong điều kiện chiến tranh. Nhưng bài học từ Tô Vĩnh Diện vẫn còn nguyên ý nghĩa. Mỗi thời đại đều có những nhiệm vụ của mình. Nếu thế hệ trước bảo vệ Tổ quốc bằng sự hy sinh và chiến đấu, thế hệ hôm nay có thể bảo vệ và xây dựng đất nước bằng tri thức, lao động, sáng tạo và trách nhiệm. Cống hiến không nhất thiết phải là một hành động lớn lao. Nó có thể bắt đầu từ việc hoàn thành tốt công việc của mình, biết sẻ chia với tập thể và sẵn sàng nhận trách nhiệm khi khó khăn xuất hiện. Tô Vĩnh Diện đã đi qua lịch sử bằng một hành động trong khoảnh khắc. Nhưng để có khoảnh khắc ấy là cả một quá trình rèn luyện, chiến đấu và sống có trách nhiệm. Vì vậy, khi nhắc đến Tô Vĩnh Diện, chúng ta không chỉ nhớ đến người chiến sĩ “lấy thân mình chèn pháo”. Chúng ta còn nhớ đến một con người đã cùng đồng đội vượt qua núi rừng, kéo pháo về trận địa và góp phần tạo nên chiến thắng Điện Biên Phủ. Con đường năm xưa có thể đã đổi thay, nhưng dấu son của Tô Vĩnh Diện trên con đường ấy vẫn còn mãi trong ký ức dân tộc.