Tô Vĩnh Diện _ dùng thân mình chèn pháo
Tô Vĩnh Diện là một trong những biểu tượng bất tử của lòng dũng cảm, sự hy sinh quên mình trong chiến dịch Điện Biên Phủ lịch sử. Tấm gương "dùng thân mình chèn pháo" của ông đã đi vào lịch sử và trở thành khúc ca hùng xướng về tinh thần yêu nước của người chiến sĩ Việt Nam.
Tô Vĩnh Diện sinh năm 1924 tại xã Nông Trường, huyện Triệu Sơn, tỉnh Thanh Hóa. Ông sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo. Mới 8 tuổi, ông đã phải đi làm thuê cho địa chủ để kiếm sống.
Năm 1946, khi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bùng nổ, ông tham gia lực lượng tự vệ ở địa phương. Đến năm 1949, ông chính thức nhập ngũ vào Quân đội Nhân dân Việt Nam. Trong quá trình công tác, ông luôn thể hiện tính kỷ luật, sự gương mẫu và tinh thần trách nhiệm cao, nên nhanh chóng được đề bạt làm Pháo thủ, Tiểu đội trưởng Pháo cao cao 37mm thuộc Đại đội 827, Tiểu đoàn 394, Trung đoàn 367 (Trung đoàn pháo cao xạ đầu tiên của quân đội ta).
Mùa đông năm 1953, Trung đoàn pháo cao xạ 367 nhận lệnh tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ. Nhiệm vụ kéo những khẩu pháo cao xạ nặng hơn 2,4 tấn vượt qua hàng trăm cây số đường núi, đèo dốc hiểm trở của vùng Tây Bắc hoàn toàn bằng sức người là một thử thách vô cùng khốc liệt.
Đường kéo pháo vừa hẹp, vừa dốc, lại khúc khuỷu bên vực sâu thăm thẳm. Mỗi khẩu pháo cần hàng chục chiến sĩ vừa kéo, vừa đẩy, vừa chèn. Ban đêm, trời tối như mực, quân ta phải làm việc dưới cơn mưa rừng rét mướt và nguy cơ bom đạn giặc đe dọa bất cứ lúc nào. Tiểu đội trưởng Tô Vĩnh Diện luôn xông xáo ở những vị trí nguy hiểm nhất, động viên đồng đội kiên trì từng chút một.
Đêm ngày 1 tháng 2 năm 1954, quân ta nhận lệnh kéo pháo ra khỏi vị trí tập kết để chuyển sang phương án tác chiến mới ("Đánh chắc, tiến chắc").
Đơn vị của Tô Vĩnh Diện đang di chuyển khẩu pháo 37mm xuống một con dốc rất cao và đứng (khoảng 60 độ) ở vùng Kéo Pháo, rừng Nà Cẩm. Đột nhiên, dây tời chèn pháo bị đứt, khẩu pháo nặng hơn 2 tấn mất trớn, lao nhanh xuống vực sâu.
Trong khoảnh khắc sinh tử ngàn cân treo sợi tóc, nếu không dừng khẩu pháo lại, nó sẽ lao xuống vực thẳm tan tành, đồng thời cuốn theo hàng chục chiến sĩ đang kéo phía dưới.
Không một phút đắn đo, Tô Vĩnh Diện lập tức buông tay lái, lao thẳng mình vào trước bánh xe pháo, dùng chính thân thể của mình để làm vật chèn.
Khẩu pháo bị khựng lại nhờ thân thể ông, gạt qua một vách đá rồi dừng hẳn. Đồng đội kịp thời lao đến dùng chèn gỗ khóa bánh pháo, cứu nguy cho khẩu pháo nguyên vẹn và bảo vệ an toàn cho cả tiểu đội.
Khi được đồng đội đưa ra khỏi bánh pháo, Tô Vĩnh Diện đã bị thương rất nặng. Trước khi trút hơi thở cuối cùng, ông vẫn dồn chút sức lực còn lại hỏi đồng đội một câu xúc động:
"Pháo có việc gì không các đồng chí?"
Ông qua đời đêm đó khi mới tròn 30 tuổi.
