Tô Vĩnh Diện Hy sinh khi lấy thân chèn pháo trong chiến dịch Điện Biên Phủ.
Tô Vĩnh Diện (1924–1954) là một chiến sĩ của Quân đội Nhân dân Việt Nam, được biết đến rộng rãi qua hành động hy sinh khi bảo vệ khẩu pháo trong Chiến dịch Điện Biên Phủ. Ông được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và trở thành một trong những biểu tượng tiêu biểu về tinh thần dũng cảm trong lịch sử quân sự Việt Nam.
Dấu mốc cuộc đời
Tô Vĩnh Diện sinh năm 1924 tại Thanh Hóa (nay thuộc huyện Triệu Sơn). Ông tham gia dân quân địa phương từ năm 1946, tình nguyện nhập ngũ năm 1949 và sau đó phục vụ trong lực lượng pháo cao xạ. Trước Chiến dịch Điện Biên Phủ, ông được huấn luyện cùng đơn vị và giữ cương vị Tiểu đội trưởng pháo cao xạ 37 mm thuộc Đại đội 827, Tiểu đoàn 394, Trung đoàn 367.
Hành động được ghi nhớ
Trong quá trình kéo pháo trên địa hình hiểm trở đầu tháng 2 năm 1954, dây tời và dây kéo lần lượt bị đứt khiến khẩu pháo lao xuống dốc. Theo các tư liệu lịch sử được công bố, Tô Vĩnh Diện đã lao vào chèn bánh pháo bằng thân mình để giúp đồng đội khống chế khẩu pháo, sau đó hy sinh vì vết thương. Câu chuyện này gắn liền với hình tượng "lấy thân mình chèn bánh pháo", được nhắc đến như một biểu tượng của sự hy sinh trong ký ức về chiến dịch.
Ghi nhận và ảnh hưởng
Ngày 7/5/1956, ông được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, cùng Huân chương Quân công hạng Nhì và Huân chương Chiến công hạng Nhất. Tên của Tô Vĩnh Diện được đặt cho nhiều tuyến đường, trường học và công trình tưởng niệm; nhiều kỷ vật của ông hiện được lưu giữ tại Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ, trong khi hài cốt được an táng tại Nghĩa trang Liệt sĩ A1.
Những nhân vật tiêu biểu cùng thời
Trong các câu chuyện về Chiến dịch Điện Biên Phủ, Tô Vĩnh Diện thường được nhắc cùng một số anh hùng khác đã có những hành động đặc biệt trong chiến đấu.


