TÔ VĨNH DIỆN – KHI THÂN NGƯỜI GIỮ LẠI KHẨU PHÁO

Tác giả: Nguyễn Thị Nhung

Đơn vị: TKĐH K22C - Trường Đại Học Công Nghệ Thông Tin và Truyền Thông

LỜI NÓI ĐẦU

Trong những năm tháng chiến tranh khốc liệt của dân tộc, có những con người đã làm nên lịch sử không phải bằng những lời nói lớn lao, mà bằng chính sự hy sinh thầm lặng của mình. Những câu chuyện ấy, dù đã đi qua nhiều thập kỷ, vẫn còn vang vọng trong ký ức của dân tộc như một lời nhắc nhở về giá trị của độc lập và hòa bình. Một trong những câu chuyện như thế là về Tô Vĩnh Diện – người chiến sĩ đã lấy chính thân mình chèn bánh pháo để giữ lại vũ khí cho đơn vị trong những ngày chuẩn bị cho Chiến dịch Điện Biên Phủ. Hành động ấy không chỉ là sự hy sinh của một con người, mà còn là biểu tượng của tinh thần quyết tâm chiến đấu vì Tổ quốc. Viết về Tô Vĩnh Diện, tôi không chỉ muốn kể lại một sự kiện lịch sử, mà còn muốn bày tỏ lòng biết ơn đối với những người đã ngã xuống để đất nước có được hòa bình như hôm nay.

I. Từ miền quê Thanh Hóa đến con đường người lính

Tô Vĩnh Diện sinh năm 1924 tại huyện Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa. Ông lớn lên trong một gia đình nông dân nghèo, nơi cuộc sống gắn liền với ruộng đồng và những mùa vụ vất vả. Tuổi thơ của ông không có nhiều điều kiện học hành, nhưng lại được nuôi dưỡng bởi tình yêu quê hương và tinh thần cần cù của người dân lao động. Khi đất nước bước vào cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, những người thanh niên như Tô Vĩnh Diện đã sẵn sàng đứng lên bảo vệ Tổ quốc. Ông gia nhập quân đội và trở thành chiến sĩ pháo binh. Cuộc đời người lính đã đưa ông rời xa quê nhà để bước vào những chiến trường khốc liệt.

II. Những năm tháng gian khổ nơi chiến trường

Đầu những năm 1950, cuộc kháng chiến chống Pháp bước vào giai đoạn quyết liệt. Để chuẩn bị cho chiến dịch lớn, quân ta phải vận chuyển những khẩu pháo nặng hàng tấn vượt qua những con đường núi hiểm trở.

Những chiến sĩ pháo binh phải kéo pháo bằng tay qua những con dốc trơn trượt, giữa mưa rừng và bùn đất. Công việc ấy đòi hỏi sức lực, lòng kiên trì và tinh thần đoàn kết của cả đơn vị. Trong những ngày tháng ấy, Tô Vĩnh Diện luôn là một người lính gương mẫu, sẵn sàng nhận nhiệm vụ khó khăn nhất.

III. Khoảnh khắc lịch sử

Để giữ bí mật chiến lược, các đơn vị cao xạ đều phải vận chuyển hai loại lựu pháo 105mm và cao xạ 37mm (lần đầu tiên xuất hiện trên chiến trường) vào ban đêm, liên tục trong các ngày 13, 14 và 15 tháng 1 năm 1954, từ Tuần Giáo vào tập kết ở km 63 đường 42. Sau đó, từ vị trí tập kết, bộ đội phải kéo pháo bằng sức người trên đường quân sự mới mở, có chỗ phải vượt qua núi cao 1450m để vào trận địa cách xa vị trí tập kết 15 km. Từ trưa ngày 16/1, được sự trợ giúp của bộ binh và công binh, các đơn vị bắt đầu kéo pháo, đến ngày 24/1 mới đưa được pháo vào trận địa.

Tuy nhiên trận đánh đã không diễn ra như dự kiến. Ngày 26 tháng 1, Tổng tư lệnh Võ Nguyên Giáp quyết định đổi phương án tác chiến từ "đánh nhanh, thắng nhanh" sang "đánh chắc, tiến chắc". Các đơn vị pháo binh nhận lệnh phối hợp với các đơn vị bộ binh kéo pháo trở ra. Đơn vị của Tô Vĩnh Diện được lệnh kéo pháo ra điểm tập kết tại Bắng Hôm để ăn tết Giáp Ngọ và chờ lệnh mới.

Ngày 1/2/1954, đơn vị của Tô Vĩnh Diện (Đại đội 827) trên đường kéo pháo ra, đến một con dốc cao và hẹp ở gần Bản Chuối. Anh cùng pháo thủ Nguyễn Văn Chi phụ trách điều khiển càng pháo để chỉnh hướng cho một đơn vị bộ đội kéo dây tời giữ pháo, ngoài ra còn có 2 chiến sĩ phụ trách chèn bánh pháo. Quân Pháp bất ngờ bắn pháo từ Mường Thanh lên, buộc đơn vị kéo giữ pháo nằm rạp xuống, đúng lúc dây tời bị đứt. Lực giữ pháo yếu đi, cả trăm bộ đội vẫn không đủ sức níu lại, khẩu pháo dần tuột xuống dốc. Pháo thủ Nguyễn Văn Chi lái càng phía ngoài bị càng pháo hất xuống vực và pháo trôi dần về phía vực sâu. Tô Vĩnh Diện lập tức bỏ càng pháo phía trong, chuyển sang ghì người vào càng pháo phía ngoài, lấy một chân đạp vào một gốc cây, cố gắng đẩy hướng càng pháo đâm vào vách núi. Tuy cản được pháo lăn xuống vực, nhưng anh cũng bị bánh xe của khẩu pháo nặng hơn 2 tấn đè lên người trọng thương. Chính trị viên tiểu đoàn Phạm Đăng Ty chạy tới cấp cứu, nhưng đã quá muộn. Trước lúc ra đi, anh vẫn còn hỏi "Pháo có việc gì không anh em?"Hành động ấy diễn ra trong chốc lát, nhưng đã trở thành một biểu tượng bất tử trong lịch sử kháng chiến của dân tộc.

IV. Từ sự hy sinh đến biểu tượng anh hùng

Sự hy sinh của Tô Vĩnh Diện đã góp phần bảo vệ vũ khí quan trọng cho chiến dịch. Sau này, ông được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân. Tên tuổi của ông gắn liền với câu chuyện “lấy thân chèn pháo”, một biểu tượng của lòng dũng cảm và tinh thần hy sinh vì nhiệm vụ.

V. Vinh danh

Ngày 7 tháng 5 năm 1955, Tô Vĩnh Diện được Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà Hồ Chí Minh trao tặngHuân chương Quân công hạng Nhì, Huân chương Chiến công hạng Nhất và được truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân năm 1956.

Hiện nay, mộ Tô Vĩnh Diện nằm ở khu đặc biệt của nghĩa trang Điện Biên cùng với mộ của 3 anh hùng nổi bật khác trong trận Điện Biên Phủ là Phan Đình Giót, Bế Văn Đàn, Trần Can. Một bia tưởng niệm cũng được dựng lên gần vị trị đường kéo pháo nơi hy sinh của anh.

VI. Ý nghĩa đối với thế hệ hôm nay

Chiến tranh đã lùi xa, nhưng những câu chuyện về những người anh hùng như Tô Vĩnh Diện vẫn luôn có ý nghĩa sâu sắc đối với thế hệ trẻ. Đối với sinh viên hôm nay, khi được học tập trong hòa bình, việc tìm hiểu và ghi nhớ những câu chuyện lịch sử không chỉ là trách nhiệm mà còn là cách để bày tỏ lòng biết ơn với những người đã hy sinh vì đất nước.

Trong dòng chảy lịch sử dân tộc, có những con người đã trở thành biểu tượng không phải vì họ mong muốn được ghi nhớ, mà bởi hành động của họ quá lớn lao đối với đất nước. Tô Vĩnh Diện là một trong những con người như thế. Thân người ông đã ngã xuống, nhưng tinh thần dũng cảm và lòng yêu nước của ông vẫn tiếp tục sống trong ký ức của dân tộc. Câu chuyện về ông sẽ luôn là lời nhắc nhở rằng hòa bình hôm nay được xây dựng từ những hy sinh cao cả của những người đi trước.

Anh hùng Tô Vĩnh Diện Kéo pháo vào trận địa

Tô Vĩnh Diện lấy thân mình cứu pháo

*NGUỒN TÀI LIỆU:

-Hình ảnh Anh hùng Tô Vĩnh Diện :Báo quân đội Nhân Dân

- Hình ảnh Kéo pháo vào trận địa:Trường THCS Tô Vĩnh Diện

- Hình ảnh Tô Vĩnh Diện lấy thân mình cứu pháo: Trường THCS Tô Vĩnh Diện.