Tô Vĩnh Diện: Khối Thép Nhân Hình Bên Vực Thẳm Phà Chuối

Dựa trên: Ấn phẩm "Điện Biên Phủ - Những cột mốc bằng vàng" (NXB Quân đội Nhân dân) và tư liệu lịch sử trong hồi ký "Điện Biên Phủ - Điểm hẹn lịch sử" của Đại tướng Võ Nguyên Giáp.

Cuộc hành trình của những "con voi sắt" trên đỉnh cao

Mùa đông năm 1953, để chuẩn bị cho trận đánh quyết chiến chiến lược tại Điện Biên Phủ, quân đội ta đã thực hiện một kỳ tích chưa từng có trong lịch sử quân sự thế giới: dùng sức người kéo những khẩu pháo nặng hàng tấn vượt qua những đỉnh núi cao vút, dốc đứng và trơn trượt. Tô Vĩnh Diện khi ấy là tiểu đội trưởng pháo cao xạ, cùng đồng đội ngày đêm "hò dô ta" đưa những nòng pháo vươn lên đỉnh cao.

Dưới ngòi bút của những chứng nhân lịch sử, hành trình kéo pháo là một cuộc vật lộn giữa con người và thiên nhiên khắc nghiệt. Trong bóng tối của đại ngàn, dưới những cơn mưa phùn và sự rình rập của máy bay địch, Tô Vĩnh Diện luôn là người đứng ở những vị trí nguy hiểm nhất — nơi đầu dây, chỗ dốc thẳm — để giữ nhịp cho đồng đội. Với anh, khẩu pháo không chỉ là vũ khí, nó là mồ hôi, là niềm hy vọng của toàn chiến dịch.

Khảnh khắc hy sinh tạc vào vách núi

Đêm ngày 1/2/1954, trên đường kéo pháo ra để thay đổi trận địa, khi đến con dốc dựng đứng ở phà Chuối (thuộc đường dốc vách núi Điện Biên), một biến cố kinh hoàng đã xảy ra. Dây tời pháo bất ngờ bị đứt, khẩu pháo cao xạ nặng hơn 2 tấn bắt đầu lao tự do xuống vực thẳm. Trong bóng tối mịt mù, tiếng sắt thép va vào đá hộc rợn người, nguy cơ mất pháo và đè nát những đồng đội phía dưới đã hiện hữu.

Trong giây phút nghìn cân treo sợi tóc, Tô Vĩnh Diện đã đưa ra một quyết định nằm ngoài mọi bản năng sinh tồn thông thường. Anh không rời tay khỏi càng pháo mà bất ngờ lao người tới, dùng chính thân hình mình chèn vào bánh pháo để giảm tốc độ lao của nó. Khối sắt thép khổng lồ khựng lại sau khi đè lên lồng ngực người chiến sĩ trẻ, nhưng nhờ khoảnh khắc ấy, đồng đội đã kịp thời lao tới dùng chêm gỗ chặn pháo an toàn.

Lời cuối cùng giữa lưng chừng dốc thẳm

Khi đồng đội bế anh ra khỏi bánh pháo, máu đã thấm đẫm tấm áo trấn thủ, lồng ngực anh dập nát, nhưng đôi mắt anh vẫn hé mở nhìn về phía khẩu pháo. Câu hỏi cuối cùng của anh trước khi trút hơi thở cuối cùng không phải là về vết thương của mình, mà là: "Pháo có việc gì không các đồng chí?". Nhận được cái gật đầu trong nước mắt của đồng đội, anh mới thanh thản nhắm mắt xuôi tay.

Tô Vĩnh Diện hy sinh khi mới 30 tuổi, để lại một tượng đài về lòng tận tụy và đức hy sinh. Hành động của anh đã trở thành biểu tượng cho tinh thần "Yêu xe như con, quý xăng như máu" và cao hơn cả là sự hy sinh cá nhân vì đại cuộc của cả dân tộc. Tên anh giờ đây được đặt cho nhiều con phố và trường học, nhưng thiêng liêng nhất, anh vẫn sống mãi trong hình ảnh những khẩu pháo cao xạ vươn cao trên đỉnh đồi Điện Biên năm ấy.