TÔ VĨNH DIỆN – KHỐI THÉP TRONG LÀN ĐẠN VÀ KHÚC CA CHÈN PHÁO
Trong chiến dịch Điện Biên Phủ, việc đưa những khẩu pháo nặng hàng tấn lên những đỉnh núi cao sừng sững là một kỳ tích chưa từng có trong lịch sử quân sự. Để giữ bí mật và tạo bất ngờ cho quân Pháp, quân dân ta phải thực hiện phương châm "kéo pháo bằng sức người" qua những cung đường đèo hiểm trở, dốc đứng và vực thẳm mù sương. Anh Tô Vĩnh Diện lúc bấy giờ là tiểu đội trưởng pháo cao xạ, đã cùng đồng đội thức trắng bao đêm ròng, dùng đôi chân trần và sức người để khuất phục những cung đường "lên trời" ấy.
Vào đêm ngày 1/2/1954, trên đường kéo pháo ra để thay đổi phương châm tác chiến, đơn vị của anh phải vượt qua dốc Chuối – một con dốc có độ nghiêng cực lớn và vô cùng nguy hiểm. Khi khẩu pháo nặng hơn 2 tấn đang được điều khiển xuống dốc, bất ngờ dây tời bị đứt khiến khẩu pháo mất đà, lao vun vút xuống vực sâu. Trong khoảnh khắc ngàn cân treo sợi tóc, nếu pháo rơi xuống vực, không chỉ vũ khí quý giá của quân đội bị hủy hoại mà tính mạng của hàng chục đồng đội đang giữ dây tời phía dưới cũng sẽ bị đe dọa.
Không một chút do dự, anh Tô Vĩnh Diện đã hô lớn cho đồng đội tránh ra, rồi lấy hết sức bình sinh lao mình vào bánh pháo, dùng cơ thể của chính mình làm một chiếc "chèn" sống để ngăn đà lao của khối thép khổng lồ. Khẩu pháo bị khựng lại nhờ thân thể anh, nhưng sức nặng kinh khủng của nó đã nghiến qua người anh hùng. Khi đồng đội chạy đến nâng anh dậy, hơi thở chỉ còn thoi thóp, nhưng câu hỏi đầu tiên và duy nhất của anh trước lúc nhắm mắt vẫn là: "Pháo có còn nguyên vẹn không các đồng chí?".
Sự hy sinh của anh hùng Tô Vĩnh Diện đã trở thành một biểu tượng tinh thần bất diệt cho toàn quân trên mặt trận Điện Biên. Anh đã ngã xuống khi tuổi đời mới 30, nhưng hành động "thân chèn pháo" của anh đã bảo vệ thành công hỏa lực quý báu để quân ta làm nên chiến thắng "lừng lẫy năm châu". Tên anh đã đi vào sử sách, hóa thành hồn thiêng trong từng tấc đất Điện Biên, nhắc nhở chúng ta về một thế hệ cha anh đã coi trọng vận mệnh Tổ quốc và vũ khí chiến đấu hơn cả mạng sống của chính mình.
