Tô Vĩnh Diện - Lấy thân chèn pháo, khúc tráng ca giữa ngàn đồi Tây Bắc

Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954 là một kỳ tích của quân và dân ta, trong đó có kỳ tích "kéo pháo vào, kéo pháo ra" hoàn toàn bằng sức người. Địa hình Tây Bắc hiểm trở, dốc cao vực sâu, bộ đội ta phải dùng dây thừng tời những khẩu pháo nặng hơn 2 tấn qua những con dốc dựng đứng, nhầy nhụa bùn đất. Tô Vĩnh Diện là khẩu đội trưởng một khẩu đội pháo cao xạ, luôn đi đầu trong những đoạn đường nguy hiểm nhất.

Đêm ngày 1 tháng 2 năm 1954, đơn vị của anh có lệnh kéo pháo ra để thay đổi phương châm tác chiến sang "đánh chắc, tiến chắc". Trời mưa lâm thâm, đường trơn trượt như đổ mỡ. Khi khẩu pháo đang được thả xuống dốc Chuối – con dốc cao và hiểm trở nhất – thì bất ngờ hỏa lực địch bắn tới tấp. Trọng lượng pháo quá nặng cộng với đường trơn khiến dây tời bị đứt phựt. Khẩu pháo khổng lồ mất đà, ầm ầm lao thẳng xuống vực sâu.

Tình thế ngàn cân treo sợi tóc. Nếu pháo lao xuống vực, không chỉ vũ khí quý giá bị phá hủy mà nhiều đồng đội ở phía dưới cũng sẽ thương vong. Trong khoảnh khắc sinh tử ấy, Tô Vĩnh Diện không hề do dự, anh hô to: "Thà hy sinh quyết bảo vệ pháo!", rồi buông tay lái, dũng cảm lao cả thân mình vào trước bánh xe pháo đang lăn loang loáng.

Bánh pháo khổng lồ cán qua người anh và khựng lại. Nhờ sự hy sinh chèn pháo của anh, đồng đội đã kịp thời lao tới ghì chặt và giữ được khẩu pháo an toàn. Khi mọi người đưa được Tô Vĩnh Diện ra ngoài, anh đã bị thương rất nặng. Trước khi trút hơi thở cuối cùng, câu duy nhất anh kịp hỏi đồng đội là: "Pháo có việc gì không các đồng chí?". Sự hy sinh vô cùng oanh liệt của Tô Vĩnh Diện đã trở thành biểu tượng cho tinh thần "Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh" của quân đội nhân dân Việt Nam.