Tô Vĩnh Diện – Lấy thân mình chèn pháo

Cuối năm 1953, sau khi Bộ Chính trị quyết định mở Chiến dịch Điện Biên Phủ, hàng vạn cán bộ, chiến sĩ cùng lực lượng dân công hỏa tuyến ngày đêm mở đường, vận chuyển lương thực, đạn dược và đặc biệt là những khẩu pháo 105 mm vào trận địa.

Đó là nhiệm vụ vô cùng khó khăn.

Những con đường chỉ là lối mòn men theo sườn núi.

Một bên là vách đá dựng đứng.

Một bên là vực sâu hun hút.

Mỗi khẩu pháo nặng hơn hai tấn phải được kéo hoàn toàn bằng sức người, kết hợp với dây tời, đòn bẩy và những chiếc tời gỗ thô sơ.

Trong Đại đội 827, Tiểu đoàn 394, có chiến sĩ Tô Vĩnh Diện, quê ở xã Nông Trường (nay thuộc huyện Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa). Sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo, ông sớm tham gia cách mạng và nhập ngũ với khát vọng góp sức giải phóng dân tộc.

Trong đơn vị, Tô Vĩnh Diện nổi tiếng khỏe mạnh, chịu khó và luôn nhận phần việc nặng nhất.

Đầu tháng 2 năm 1954, đơn vị nhận lệnh kéo pháo vào trận địa trong điều kiện thời tiết mưa phùn, đường trơn trượt.

Đêm xuống, ánh đuốc le lói soi từng bước chân.

Mỗi người đều căng hết sức để giữ dây kéo.

Chỉ cần một sơ suất nhỏ, cả khẩu pháo có thể lao xuống vực.

Khi đoàn pháo đang đi qua một con dốc rất hiểm trở, bất ngờ dây kéo phía trước bị chùng.

Chiếc pháo nặng hàng tấn bắt đầu trôi ngược xuống dốc.

Tiếng hô vang lên:

"Giữ pháo!"

Tất cả dồn sức ghì dây.

Nhưng mặt đường quá trơn.

Chiếc pháo vẫn tiếp tục lao xuống.

Nếu khẩu pháo rơi xuống vực, không chỉ mất vũ khí mà còn có thể kéo theo nhiều chiến sĩ đang bám dây.

Trong khoảnh khắc sinh tử ấy, Tô Vĩnh Diện không chút do dự.

Ông lao thẳng vào phía sau bánh pháo.

Dùng chính thân mình làm vật chèn.

Bánh pháo ép chặt vào người ông.

Khẩu pháo dừng lại.

Các chiến sĩ nhanh chóng chèn đá, buộc lại dây kéo và giữ an toàn cho khẩu pháo.

Nhưng Tô Vĩnh Diện đã anh dũng hy sinh.

Sự hy sinh của ông khiến cả đơn vị lặng đi.

Không ai nói thành lời.

Những người lính đứng nghiêm bên khẩu pháo mà nước mắt lăn dài.

Họ hiểu rằng, chính người đồng đội của mình đã đổi mạng sống để giữ lại vũ khí cho chiến dịch.

Sau đó, khẩu pháo tiếp tục được đưa vào trận địa đúng kế hoạch.

Ít tuần sau, những khẩu pháo ấy đồng loạt khai hỏa, mở màn Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Tiếng pháo vang dội giữa núi rừng Tây Bắc, góp phần làm nên chiến thắng "lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu".

Sau chiến thắng, câu chuyện về Tô Vĩnh Diện nhanh chóng lan truyền khắp cả nước.

Năm 1955, Đảng và Nhà nước truy tặng ông danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Tên tuổi của ông được đặt cho nhiều trường học, đường phố và đơn vị quân đội.

Tại Điện Biên và quê hương Thanh Hóa, nhiều công trình tưởng niệm được xây dựng để ghi nhớ sự hy sinh cao cả của người chiến sĩ.

Mỗi lần nhắc đến chiến dịch Điện Biên Phủ, người ta thường nhớ đến bốn tấm gương tiêu biểu: Tô Vĩnh Diện lấy thân chèn pháo, Phan Đình Giót lấy thân lấp lỗ châu mai, Bế Văn Đàn lấy vai làm giá súng và La Văn Cầu ôm bộc phá dù trọng thương.

Họ đều là những con người bình dị.

Không ai nghĩ mình sẽ trở thành anh hùng.

Họ chỉ có một suy nghĩ duy nhất: hoàn thành nhiệm vụ để đồng đội tiến lên và Tổ quốc giành thắng lợi.

Hơn bảy mươi năm đã trôi qua, nhưng câu chuyện về Tô Vĩnh Diện vẫn được kể trong các nhà trường, đơn vị quân đội và bảo tàng lịch sử.

Đó không chỉ là câu chuyện về lòng dũng cảm.

Đó còn là bài học về tinh thần trách nhiệm, sự hy sinh và ý chí đặt lợi ích của Tổ quốc lên trên tính mạng của bản thân.

Ngày nay, khi đứng trước tượng đài của ông hay đọc lại những trang sử hào hùng của dân tộc, mỗi người Việt Nam càng thấm thía giá trị của hòa bình và độc lập.