Tô Vĩnh Diện – Lấy thân mình chèn pháo

Tô Vĩnh Diện – Lấy thân mình chèn pháo

Có những người hy sinh trong một trận đánh lớn, giữa tiếng súng và khói lửa. Nhưng cũng có những người ngã xuống trong một khoảnh khắc rất ngắn, khi đang làm một công việc tưởng như chỉ cần sự bền bỉ và sức lực. Tô Vĩnh Diện là một người lính như thế.

Tô Vĩnh Diện sinh năm 1924 tại xã Nông Trường, huyện Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa. Năm 1949, ông nhập ngũ và trở thành chiến sĩ Quân đội nhân dân Việt Nam. Đến năm 1953, ông tham gia lực lượng pháo cao xạ và được điều động vào đội hình chuẩn bị cho Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Đầu năm 1954, trên những con đường núi hiểm trở của Tây Bắc, những khẩu pháo phải được kéo bằng sức người vào trận địa. Công việc ấy vô cùng gian khổ. Pháo nặng, đường dốc, vực sâu, trời mưa trơn trượt, trong khi máy bay và pháo binh của đối phương luôn đe dọa.

Trong một lần kéo pháo ra gần khu vực Nà Nhạn, khẩu pháo do đơn vị của Tô Vĩnh Diện phụ trách bất ngờ lao xuống dốc. Hàng chục chiến sĩ đang bám vào dây kéo cố sức giữ pháo lại, nhưng sức nặng của khẩu pháo khiến tình thế trở nên cực kỳ nguy hiểm. Theo tư liệu của Bộ Tư lệnh Bảo vệ Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh, trong khoảnh khắc ấy, Tô Vĩnh Diện đã lao vào dùng thân mình chèn bánh pháo, giúp khẩu pháo dừng lại và bảo vệ đồng đội. Ông bị bánh pháo đè lên người và hy sinh. (Bộ Tư lệnh Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh)

Điều khiến câu chuyện ấy trở nên ám ảnh không phải chỉ là sự hy sinh của một người lính.

Đó là khoảnh khắc một con người nhìn thấy hiểm nguy đang đến rất nhanh và lựa chọn đứng lại.

Ông biết khẩu pháo đang lao xuống. Biết nếu không giữ được nó, cả khẩu pháo và những người đang kéo pháo có thể rơi xuống vực. Nhưng trong giây phút ấy, Tô Vĩnh Diện đã lấy chính thân mình để cứu pháo, cứu đồng đội.

Theo lời kể của những người từng tham gia kéo pháo, sau khi được đồng đội đưa ra khỏi vị trí nguy hiểm, Tô Vĩnh Diện vẫn còn tỉnh và hỏi: “Pháo có sao không hả các đồng chí?”. (Bộ Tư lệnh Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh)

Một câu hỏi rất ngắn.

Nhưng có lẽ chính câu hỏi ấy khiến người ta nhớ mãi về ông.

Bởi trong những giây phút cuối cùng, điều ông nghĩ đến không phải là bản thân mình, mà là khẩu pháo và nhiệm vụ của đơn vị.

Tô Vĩnh Diện hy sinh khi Chiến dịch Điện Biên Phủ còn chưa bắt đầu. Ông không được chứng kiến ngày 7 tháng 5 năm 1954, khi lá cờ “Quyết chiến - Quyết thắng” tung bay trên nóc hầm chỉ huy của tướng De Castries. Ông cũng không biết rằng cuộc chiến mà mình đã góp một phần bằng chính mạng sống sẽ trở thành một chiến thắng có ý nghĩa đặc biệt trong lịch sử dân tộc. (Ministry of Defense Vietnam)

Nhưng những người như Tô Vĩnh Diện đã góp phần làm nên chiến thắng ấy từ trước khi tiếng súng mở màn.

Họ kéo từng khẩu pháo qua núi rừng. Họ mở từng con đường. Họ vượt qua những con dốc mà chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể phải trả giá bằng mạng sống.

Hôm nay, khi nhìn lại Điện Biên Phủ, chúng ta thường nhớ đến ngày chiến thắng 7 tháng 5 năm 1954. Nhưng để có ngày ấy, đã có biết bao người không kịp nhìn thấy bình minh của chiến thắng.

Tô Vĩnh Diện là một trong số họ.

Ông nằm lại giữa núi rừng Tây Bắc khi tuổi đời còn rất trẻ. Nhưng tên tuổi của người chiến sĩ đã lấy thân mình chèn pháo vẫn được nhắc lại qua nhiều thế hệ như một biểu tượng của lòng dũng cảm và tinh thần đặt nhiệm vụ, đồng đội lên trên sự sống của bản thân.

Chiến thắng Điện Biên Phủ được làm nên bởi hàng vạn con người. Có những người trở về trong ngày chiến thắng, và có những người như Tô Vĩnh Diện đã gửi lại tuổi trẻ của mình trên con đường kéo pháo.

Họ không đi hết con đường đến Điện Biên. Nhưng chính họ đã góp sức đưa những khẩu pháo đến nơi cần đến, để lịch sử có một ngày 7 tháng 5 năm 1954. (Bộ Tư lệnh Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh)