TÔ VĨNH DIỆN - LẤY THÂN MÌNH CHÈN PHÁO TRONG ĐÊM MƯA

Câu chuyện về Anh hùng liệt sĩ Tô Vĩnh Diện (1924 – 1954), quê ở xã Nông Trường, huyện Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa – người lính pháo cao xạ đã lấy thân mình chèn bánh pháo, cứu khẩu pháo khỏi lao xuống vực trong đêm 01/02/1954 của Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Có những chiến thắng lớn được làm nên từ một khoảnh khắc rất ngắn, khi một người lính phải chọn giữa sự an toàn của bản thân và sự an toàn của cả đơn vị. Chiến dịch Điện Biên Phủ có rất nhiều khoảnh khắc như thế, và một trong những khoảnh khắc được nhớ mãi là đêm mưa trên con dốc Chuối, nơi anh Tô Vĩnh Diện lấy thân mình chèn pháo.

Tô Vĩnh Diện sinh năm 1924 trong một gia đình nghèo ở thôn Dược Khê, xã Nông Trường, huyện Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa. Mới 8 tuổi, anh đã phải đi ở cho địa chủ, và cuộc sống ấy kéo dài suốt 12 năm. Sau Cách mạng tháng Tám, năm 1946 anh tham gia dân quân địa phương, đến năm 1949 thì xung phong nhập ngũ.

Tháng 5/1953, đơn vị pháo cao xạ được thành lập để chuẩn bị cho trận đánh lịch sử, anh được điều về làm cán bộ tiểu đội. Trong thời gian huấn luyện, anh được kết nạp vào Đảng. Tháng 12/1953, đơn vị trở về nước và lập tức hành quân lên Điện Biên Phủ. Tại mặt trận, anh làm khẩu đội trưởng pháo cao xạ 37mm thuộc Đại đội 827, Tiểu đoàn 394, Trung đoàn 367.

Để giữ bí mật và an toàn cho pháo, bộ đội phải dùng sức người kéo pháo qua những con dốc cao, vực sâu. Từ ngày 16 đến 24/01/1954, các đơn vị pháo, trong đó có đơn vị của anh, kéo pháo vào vị trí tập kết. Sau đó, chiến dịch chuyển sang phương châm “đánh chắc, tiến chắc”, các khẩu pháo lại phải được kéo ra khỏi trận địa.

Đêm 01/02/1954, trời mưa, đường trơn. Khi kéo pháo xuống dốc Chuối – con dốc dài, hẹp, nghiêng gần 70 độ, một bên là vực sâu – dây tời giữ pháo bất ngờ bị đứt. Khẩu pháo lao nhanh xuống dốc. Tô Vĩnh Diện cùng một đồng đội giữ càng pháo, cố lái cho pháo đi thẳng theo đường. Khi không còn cách nào khác, anh hô to “Thà hy sinh, quyết bảo vệ pháo”, rồi lao lên phía trước, lấy thân mình chèn vào bánh pháo.

Khẩu pháo dừng lại, nhưng bánh pháo đã đè lên người anh. Đồng đội vội đưa anh ra ngoài. Anh chỉ kịp hỏi xem pháo có sao không rồi hy sinh. Tấm gương của anh khiến cả mặt trận xúc động, và đồng đội càng quyết tâm đưa pháo ra an toàn.

Ngày 07/5/1956, Tô Vĩnh Diện được Đảng và Nhà nước truy tặng Huân chương Quân công hạng Nhì và danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Anh là người anh hùng pháo cao xạ đầu tiên ngã xuống trên mặt trận Điện Biên Phủ. Ngày nay, trên đồi Bó Hôm (Điện Biên) có cụm tượng đài bằng đá xanh xứ Thanh tái hiện cảnh đơn vị anh kéo pháo vào trận địa. Khẩu pháo cao xạ 37mm số hiệu 510681, gắn với tấm gương hy sinh của anh, đã được công nhận là Bảo vật quốc gia năm 2012.

Nhìn lại câu chuyện của Tô Vĩnh Diện, điều đọng lại không chỉ là hành động lấy thân mình chèn pháo. Đó còn là hình ảnh một người con của vùng quê nghèo, từng đi ở từ thuở nhỏ, trở thành người lính và coi khẩu pháo của cả đơn vị quan trọng hơn mạng sống của mình. Đằng sau chiến thắng Điện Biên Phủ là vô số hành động thầm lặng như vậy của những con người bình dị.

Từ câu chuyện của Anh hùng Tô Vĩnh Diện, thế hệ trẻ hôm nay càng hiểu giá trị của hòa bình và biết ơn những người đã ngã xuống vì độc lập của dân tộc. Có những chiến thắng được ghi lại bằng những trận đánh lớn. Có những chiến thắng bắt đầu từ một đêm mưa, một con dốc hẹp và một người lính không ngần ngại bước lên phía trước. Tô Vĩnh Diện là một người như thế.