Tô Vĩnh Diện - Người Anh hùng lấy thân chèn pháo

Tô Vĩnh Diện (1924 – 1954): Người Anh hùng lấy thân chèn pháo

Tô Vĩnh Diện sinh ra tại xã Nông Trường, huyện Nông Cống (nay thuộc huyện Triệu Sơn), tỉnh Thanh Hóa trong một gia đình nông dân nghèo. Tháng 5/1953, anh được điều về Đại đội 827, Tiểu đoàn 394, Trung đoàn 367 – trung đoàn pháo cao xạ đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam, giữ chức Tiểu đội trưởng.

Cuộc kéo pháo lịch sử qua đèo dốc hiểm trở

Đầu năm 1954, đơn vị của Tô Vĩnh Diện nhận nhiệm vụ kéo những khẩu pháo cao xạ 37mm nặng hàng tấn vượt qua dãy núi cao dựng đứng vào thung lũng Mường Thanh. Mỗi tấc đất tiến lên là biết bao mồ hôi và hiểm nguy chực chờ bên vực thẳm sâu hun hút.

Sau khi phương châm tác chiến được Đại tướng Võ Nguyên Giáp chuyển từ “Đánh nhanh, thắng nhanh” sang “Đánh chắc, tiến chắc”, bộ đội lại nhận lệnh kéo pháo ngược trở ra vị trí tập kết bí mật. Đây là một thử thách vô cùng khắc nghiệt trong đêm tối, mưa rét và đường dốc trơn trượt.

Khoảnh khắc chèn thân cứu pháo

Đêm ngày 1 tháng 2 năm 1954, khẩu đội của Tô Vĩnh Diện đưa pháo qua dốc Chuối – một con dốc nghiêng tới 70 độ, hẹp và quanh co bên bờ vực sâu. Trong lúc điều khiển dây tời hãm pháo, dây tời bất ngờ bị đứt. Khẩu pháo nặng hơn 2 tấn mất thăng bằng lao nhanh xuống dốc.

Trước nguy cơ khẩu pháo rơi xuống vực thẳm và kéo theo tính mạng đồng đội, Tiểu đội trưởng Tô Vĩnh Diện lập tức hô to: “Thà hy sinh, quyết bảo vệ pháo!”. Không một giây do dự, anh lao mình vào phía trước bánh xe pháo, dùng toàn bộ thân thể chèn vào giữa bánh pháo và vách núi đất.

Hành động dũng cảm phi thường ấy đã ghìm chặt đà trượt của khẩu pháo, tạo điểm tựa sống để các chiến sĩ kịp thời lao đến dùng chèn gỗ khóa cứng khẩu pháo lại. Khi được đồng đội kéo ra, người chiến sĩ kiên trung đã trút hơi thở cuối cùng sau khi chỉ kịp hỏi khẽ: “Pháo có việc gì không các đồng chí?”. Năm 1955, anh được Chủ tịch nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.