TÔ VĨNH DIỆN - NGƯỜI ANH HÙNG LẤY THÂN CHÈN PHÁO
Tô Vĩnh Diện là một tấm gương hy sinh quên mình vô cùng quả cảm trong chiến dịch Điện Biên Phủ. Sinh ra trong một gia đình nghèo tại Thanh Hóa, anh nhập ngũ và trở thành tiểu đội trưởng pháo cao xạ, luôn nhận những nhiệm vụ nặng nề nhất.
Đầu năm 1954, đơn vị của anh được giao nhiệm vụ kéo những khẩu pháo nặng hàng tấn qua các dốc núi cao, vực sâu để tiến vào trận địa. Đêm ngày 1 tháng 2 năm 1954, trên đường kéo pháo ra qua đoạn dốc Chuối cực kỳ nguy hiểm, dây tời bị đứt. Khẩu pháo cao xạ nặng hơn hai tấn lao nhanh xuống vực sâu, kéo tuột cả các chiến sĩ theo sau.
Trong tình thế ngàn cân treo sợi tóc, nếu pháo lao xuống vực sẽ bị tan tành và công sức của toàn quân sẽ đổ bể. Không một chút do dự, Tô Vĩnh Diện đã buông tay tời, lao thẳng thân mình vào bánh pháo để chèn, dùng chính cơ thể để cản đà lao của khối thép nặng nề. Khẩu pháo dừng lại an toàn, nhưng anh đã anh dũng hy sinh ở tuổi 30, để lại biểu tượng bất tử về tinh thần bảo vệ vũ khí của quân đội ta.
Tô Vĩnh Diện – Khối Thép Kiên Trung Nơi Dốc Chuối
Anh hùng Tô Vĩnh Diện sinh năm 1924 tại xã Nông Trường, huyện Triệu Sơn, tỉnh Thanh Hóa. Lớn lên trong cảnh đất nước bị đô hộ, từ năm 1946, anh tham gia lực lượng dân quân tự vệ ở địa phương, sau đó đến năm 1950 thì chính thức xung phong nhập ngũ. Với tinh thần trách nhiệm cao, anh được ban chỉ huy tin tưởng bổ nhiệm làm Tiểu đội trưởng pháo cao xạ thuộc Đại đội 827, Tiểu đoàn 394, Trung đoàn 367 (Trung đoàn phó pháo cao xạ đầu tiên của Quân đội Nhân dân Việt Nam).
Mùa đông năm 1953, chuẩn bị cho chiến dịch Điện Biên Phủ, đơn vị của Tô Vĩnh Diện nhận nhiệm vụ bí mật hành quân lên Tây Bắc. Khó khăn lớn nhất lúc bấy giờ là phải đưa những khẩu pháo cao xạ 37mm nặng hơn 2,4 tấn vượt qua hàng trăm cây số đường đèo, dốc núi dựng đứng, vực sâu thăm thẳm mà hoàn toàn bằng sức người, không có máy móc hỗ trợ.
Ban đầu, thực hiện phương châm "Đánh nhanh, giải quyết nhanh", quân ta đã kéo pháo vào trận địa. Tuy nhiên, nhận thấy tình thế thay đổi, Bộ Chỉ huy chiến dịch và Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã đưa ra quyết định lịch sử: Chuyển sang phương châm "Đánh chắc, tiến chắc" và ra lệnh kéo pháo ra. Quá trình kéo pháo vào đã gian khổ, việc kéo pháo ngược trở ra trên những con đường đèo dốc đã bị băm nát càng hiểm nguy gấp bội.
Đêm ngày 1 tháng 2 năm 1954, tiểu đội của Tô Vĩnh Diện nhận nhiệm vụ đưa pháo qua đoạn dốc Chuối – một con dốc có độ nghiêng lớn, đường hẹp và bên cạnh là bờ vực sâu thẳm. Anh cùng đồng chí Nguyễn Văn Chi chịu trách nhiệm điều khiển cần lái phía trước để hướng khẩu pháo đi đúng đường.
Bất ngờ, một quả pháo của địch bắn trúng trận địa làm đứt dây tời chính. Mất lực giữ, khẩu pháo khổng lồ bắt đầu lao tự do xuống dốc với tốc độ ngày một nhanh. Đồng chí Chi bị cần pháo hất văng ra xa. Trong khoảnh khắc sinh tử ấy, Tô Vĩnh Diện chỉ nghĩ đến việc phải bảo vệ bằng được khẩu pháo – tài sản vô giá của mặt trận lúc bấy giờ. Anh hét lớn hướng dẫn đồng đội bẻ lái vào vách núi, rồi bất chấp nguy hiểm, anh lao thẳng cả thân mình vào bánh xe pháo, dùng xương thịt của chính mình làm vật chèn dẹp đà lao của khối thép nặng hơn 2 tấn.
Khẩu pháo khựng lại, dựa sát vào sườn núi và được bảo toàn nguyên vẹn. Nhưng người tiểu đội trưởng kiên trung đã bị bánh pháo nặng nề chèn qua ngực. Khi đồng đội lao đến bế anh lên, hơi thở của Tô Vĩnh Diện đã yếu ớt, nhưng anh vẫn cố dồn chút sức tàn để hỏi một câu nghẹn ngào: "Pháo có sao không các đồng chí?". Anh ngã xuống khi chiến dịch lịch sử còn chưa chính thức nổ súng. Ngày 7 tháng 5 năm 1956, Tô Vĩnh Diện vinh dự được Đảng và Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
