Tô Vĩnh Diện - Người Anh Hùng Lấy Thân Mình Chèn Bánh Pháo ( 1/2/1954 )
Trong lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc Việt Nam, có những tấm gương anh hùng đã lấy chính tính mạng của mình để hoàn thành nhiệm vụ, góp phần làm nên những chiến thắng vang dội. Một trong những biểu tượng sáng ngời ấy là Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Tô Vĩnh Diện, người chiến sĩ đã anh dũng lấy thân mình chèn bánh pháo để cứu khẩu pháo quý giá trong quá trình chuẩn bị cho Chiến dịch Điện Biên Phủ.
Tô Vĩnh Diện sinh năm 1924 tại xã Nông Trường, huyện Nông Cống (nay thuộc huyện Triệu Sơn), tỉnh Thanh Hóa. Sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo, ông sớm thấu hiểu nỗi cơ cực của người dân dưới ách thống trị của thực dân Pháp. Khi đất nước bước vào cuộc kháng chiến, ông tình nguyện gia nhập Quân đội Nhân dân Việt Nam, luôn hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao và được đồng đội tin yêu bởi tinh thần dũng cảm, trách nhiệm và ý chí kiên cường.
Đầu năm 1954, để chuẩn bị cho trận quyết chiến chiến lược tại Điện Biên Phủ, quân ta bí mật đưa những khẩu pháo 105 mm và pháo cao xạ 37 mm vượt qua núi rừng Tây Bắc. Đây là nhiệm vụ vô cùng gian khổ. Những khẩu pháo nặng hàng tấn phải được tháo khỏi xe, dùng hàng trăm chiến sĩ kéo bằng tay qua những con đường dốc đứng, trơn trượt và hiểm trở. Việc giữ an toàn cho từng khẩu pháo có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với thắng lợi của chiến dịch.
Sau khi Đại tướng Võ Nguyên Giáp quyết định chuyển phương châm tác chiến từ "đánh nhanh, thắng nhanh" sang "đánh chắc, tiến chắc", các đơn vị nhận lệnh kéo toàn bộ pháo ra khỏi trận địa để bố trí lại. Đêm 1 tháng 2 năm 1954, khi đơn vị của Tô Vĩnh Diện đưa khẩu pháo cao xạ qua Dốc Chuối, trời tối, mưa phùn, đường núi trơn trượt, bất ngờ dây tời bị đứt. Khẩu pháo nặng hơn hai tấn lao nhanh xuống dốc, đe dọa nghiền nát đồng đội và rơi xuống vực sâu.
Trong giây phút sinh tử ấy, Tô Vĩnh Diện không hề do dự. Ông vừa cố ghì đòn lái, vừa hô lớn:
"Thà hy sinh, quyết bảo vệ pháo!"
Khi mọi biện pháp đều không thể ngăn khẩu pháo đang lao xuống, ông đã lao mình vào bánh pháo để chặn lại. Khẩu pháo dừng lại, được đồng đội giữ an toàn, còn Tô Vĩnh Diện anh dũng hy sinh lúc khoảng 2 giờ 30 phút ngày 1 tháng 2 năm 1954. Sự hy sinh của ông đã cứu được khẩu pháo – một phương tiện chiến đấu đặc biệt quan trọng của chiến dịch.
Tin về sự hy sinh của Tô Vĩnh Diện nhanh chóng lan khắp các đơn vị. Nỗi đau mất đồng đội đã biến thành sức mạnh và quyết tâm chiến đấu. Những người lính kéo pháo càng thêm vững tin, tiếp tục vượt qua mọi gian khổ để đưa toàn bộ pháo vào trận địa mới theo phương án tác chiến đã điều chỉnh. Chính những khẩu pháo ấy sau này đã góp phần tạo nên hỏa lực áp đảo trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, mở màn ngày 13 tháng 3 và kết thúc thắng lợi ngày 7 tháng 5 năm 1954.
