Tô Vĩnh Diện – Người chiến sĩ giữ khẩu pháo giữa dốc núi

Trước khi những loạt pháo đầu tiên mở màn Chiến dịch Điện Biên Phủ, quân đội Việt Nam đã phải trải qua một quá trình chuẩn bị vô cùng gian nan. Một trong những nhiệm vụ khó khăn nhất là đưa pháo vượt qua núi rừng Tây Bắc để bố trí tại các trận địa.

Trong điều kiện đường sá hiểm trở, nhiều khẩu pháo phải được kéo bằng sức người. Những con dốc cao, đường hẹp, một bên là vách núi, một bên là vực sâu khiến mỗi bước di chuyển đều tiềm ẩn nguy hiểm. Tô Vĩnh Diện là một trong những người lính đã tham gia nhiệm vụ ấy.

Anh sinh năm 1924 tại huyện Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa, trong một gia đình nông dân nghèo. Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, anh tham gia dân quân tại địa phương; đến năm 1949, anh xung phong vào bộ đội. Sau đó, anh được giao nhiệm vụ trong lực lượng pháo cao xạ.

Đầu năm 1954, để chuẩn bị cho Chiến dịch Điện Biên Phủ, các đơn vị pháo binh và pháo cao xạ phải cơ động qua những tuyến đường rừng núi phức tạp. Kéo pháo vào trận địa đã khó, nhưng khi phương châm tác chiến chuyển từ “đánh nhanh, thắng nhanh” sang “đánh chắc, tiến chắc”, bộ đội lại nhận lệnh kéo pháo ra để tổ chức lại trận địa.

Đêm ngày 1 tháng 2 năm 1954, đơn vị của Tô Vĩnh Diện đang kéo pháo ra tại khu vực dốc Chuối thì xảy ra sự cố. Dây tời giữ pháo bất ngờ bị đứt, khiến khẩu pháo nặng hơn hai tấn trôi xuống dốc, có nguy cơ lao xuống vực.

Trong khoảnh khắc nguy hiểm ấy, Tô Vĩnh Diện cùng đồng đội cố gắng ghìm và điều chỉnh hướng khẩu pháo. Anh dùng sức đẩy càng pháo về phía vách núi nhằm ngăn khẩu pháo tiếp tục lao xuống. Hành động ấy đã giữ được khẩu pháo, nhưng bánh pháo đè lên người khiến anh bị thương nặng và hy sinh.

Sự hy sinh của Tô Vĩnh Diện diễn ra khi Chiến dịch Điện Biên Phủ còn chưa bắt đầu. Anh không được chứng kiến những trận đánh lớn hay ngày chiến thắng 7 tháng 5 năm 1954. Nhưng nhiệm vụ kéo pháo, một công việc ít được nhìn thấy hơn những trận xung phong trực tiếp, cũng là phần không thể thiếu trong quá trình chuẩn bị chiến dịch.

Ngày 7 tháng 5 năm 1954, Chiến dịch Điện Biên Phủ kết thúc thắng lợi. Chiến thắng ấy là kết quả của nhiều yếu tố: sự lãnh đạo, chỉ huy, nghệ thuật quân sự, công tác hậu cần và sự chiến đấu, hy sinh của đông đảo cán bộ, chiến sĩ cùng nhân dân.

Trong ký ức về chiến dịch, Tô Vĩnh Diện được nhắc đến như một người lính đã hy sinh để bảo vệ khẩu pháo và đồng đội trong quá trình kéo pháo. Câu chuyện của anh giúp chúng ta hiểu rằng phía sau một chiến thắng không chỉ có những người trực tiếp nổ súng, mà còn có những con người làm nhiệm vụ vận chuyển, bảo đảm và chuẩn bị từng điều kiện cần thiết cho trận đánh.