Tô Vĩnh Diện – Người chiến sĩ lấy thân mình chèn pháo

Tô Vĩnh Diện sinh năm 1924, quê ở tỉnh Thanh Hóa. Từ nhỏ, ông đã phải trải qua cuộc sống lao động vất vả. Những năm tháng khó khăn giúp ông rèn luyện tính chịu khó, ý chí vượt qua thử thách và tinh thần gắn bó với những người lao động nghèo.

Năm 1946, ông tham gia lực lượng dân quân tại địa phương. Đến năm 1949, ông tình nguyện nhập ngũ, trở thành người lính trong quân đội cách mạng. Trong quá trình công tác, Tô Vĩnh Diện luôn gương mẫu, tích cực thực hiện nhiệm vụ và được đồng đội tin tưởng. Khi quân đội xây dựng lực lượng pháo cao xạ, ông được lựa chọn tham gia huấn luyện chuyên môn tại Nam Ninh, tỉnh Quảng Tây, Trung Quốc. Sau thời gian huấn luyện, ông trở về nước và được phân công làm Tiểu đội trưởng pháo cao xạ 37 mm thuộc Đại đội 827, Tiểu đoàn 394, Trung đoàn 367.

Cuối năm 1953, các đơn vị quân đội được lệnh hành quân lên Điện Biên Phủ để chuẩn bị cho chiến dịch lớn. Trong điều kiện địa hình rừng núi hiểm trở, việc vận chuyển pháo nặng vào trận địa là một nhiệm vụ vô cùng khó khăn. Đường đi hẹp, nhiều đoạn dốc cao và quanh co, trong khi các chiến sĩ phải dùng sức người để kéo những khẩu pháo vượt qua núi rừng.

Đơn vị của Tô Vĩnh Diện cùng các lực lượng khác đã nỗ lực kéo pháo vào trận địa. Tuy nhiên, ngày 26/1/1954, Bộ chỉ huy chiến dịch quyết định thay đổi phương châm tác chiến từ “đánh nhanh, thắng nhanh” sang “đánh chắc, tiến chắc”. Các đơn vị pháo binh nhận lệnh kéo pháo ra khỏi trận địa để bố trí lại, chuẩn bị cho phương án tác chiến mới.

Việc kéo pháo ra cũng nguy hiểm không kém lúc đưa pháo vào. Đêm ngày 1/2/1954, khi đơn vị di chuyển qua dốc Chuối, trời mưa khiến mặt đường trơn trượt. Đây là đoạn dốc rất cao, đường hẹp và quanh co, khiến việc giữ cho khẩu pháo không trượt khỏi đường trở nên đặc biệt khó khăn.

Tô Vĩnh Diện cùng một đồng đội nhận nhiệm vụ điều khiển khẩu pháo xuống dốc. Trong lúc di chuyển, dây tời bị đứt khiến khẩu pháo mất kiểm soát và lao xuống theo độ dốc. Các chiến sĩ cố gắng giữ pháo, nhưng tình thế trở nên nguy cấp khi thêm một dây kéo bị đứt. Khẩu pháo tiếp tục trượt nhanh, đe dọa tính mạng những người đang làm nhiệm vụ và có nguy cơ bị hư hỏng.

Trước tình huống bất ngờ ấy, Tô Vĩnh Diện lập tức lao lên phía trước, lấy thân mình chèn vào bánh pháo nhằm ngăn khẩu pháo tiếp tục trượt xuống dốc. Nhờ hành động đó, đồng đội có thời gian giữ lại khẩu pháo. Tuy nhiên, ông bị thương nặng và hy sinh sau đó. Theo tư liệu của Thông tấn xã Việt Nam, khi được đồng đội ứng cứu, một trong những điều cuối cùng ông hỏi là khẩu pháo có bị hư hại hay không.

Sự hy sinh của Tô Vĩnh Diện thể hiện tinh thần trách nhiệm đặc biệt của người chiến sĩ đối với nhiệm vụ được giao và tài sản chung của đơn vị. Ngày 7/5/1956, ông được truy tặng Huân chương Quân công hạng Nhì và danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Ngày nay, câu chuyện về ông vẫn được nhắc lại khi tìm hiểu lịch sử Chiến dịch Điện Biên Phủ và những gian khổ của lực lượng kéo pháo bằng sức người.

Câu chuyện Tô Vĩnh Diện nhấn mạnh tinh thần trách nhiệm, sự tận tụy và ý thức đặt nhiệm vụ chung lên trên lợi ích cá nhân. Trong cuộc sống hiện nay, chúng ta có thể học tập phẩm chất ấy bằng cách hoàn thành công việc được giao, bảo vệ tài sản chung, hỗ trợ đồng đội và không thờ ơ trước khó khăn của tập thể.